Doorgaan naar hoofdcontent

Posts

Aanbevolen post

Speelt mijn linde, zingt de nachtegaal.

Gisteren waren de kinderen met de kleinkinderen op bezoek. Het was mooi weer en het is dan fijn om met zijn allen bijeen te zijn. De kleinkinderen claimen al onze aandacht; de jongsten, Floris en Reinout, omdat ze zo jong zijn en nog verzorging behoeven, Olivia omdat ze als driejarige de wereld aan het verkennen is. Elke leeftijd heeft zijn charme, maar de wereld van een driejarige vind ik wel erg boeiend om als bompa mee te mogen maken.

De taalontwikkeling van de driejarige Olivia gaat met sprongen vooruit. Ze spreekt in hele zinnen, vraagt voortdurend 'Waarom?' en je merkt aan alles dat zo'n kind de wereld aan het ontdekken is. Het kind heeft oog voor zaken waar wij als volwassenen allang blasé aan voorbijgaan. De aanwezigheid van een driejarige in je omgeving maakt dat je zelf de wereld ook weer met andere ogen beziet. De sprookjesachtige wereld van plant en dier, mens en omgeving, openbaren zich in alle luister aan wie er oog voor heeft. Olivia helpt mij de wereld weer …
Recente posts

Liefde in tijden van vervreemding 1

Voorwoord uit een speciale uitgave ter gelegenheid van mijn 40-jarig dirigentschap

We leven in een wereld vol pijn. Wellicht is ons schamen wel het beste dat we kunnen doen. Denk aan Auschwitz. Nagasaki. Armenië. Tibet. Ethiopië. Abu Ghraib. Syrië. Het zijn maar een paar van de ontelbare plaatsen, momenten en situaties waarin mensen zich van elkaar afkeerden – en nog afkeren, telkens weer. Men reduceert de ander eerst in gedachten, en dan in daden, tot vreemde, vijand, onmens. En elke dag leven ook wij in een vervreemde realiteit. We wonen in een verveiligd Europa dat een scherm van succes en schoonheid heeft opgericht, van beschaving en beheersing. Een scherm waarop we ons maar al te graag blind staren. De mens is vervreemd geraakt van zijn naaste, van God, van het levensdrama, van de natuur, van zijn geschiedenis, van de samenleving, en zelfs van zichzelf. De mens is ontheemd en geabstraheerd.
In de kunsten werkt deze toestand natuurlijk onmiddellijk door.In de kunst van de twintigste…

Ik had een droom (3)

Dante verontschuldigde zich meteen aan het begin van onze derde ontmoeting. Hij gaf aan dat hij de gesprekken op prijs stelde, maar dat hij weer verder moest trekken. Dante verkeerde in de veronderstelling dat ik mijn zoektocht naar het wezen van wat is wel zonder zijn directe hulp zou kunnen voltooien. Hoe kon ik anders dan blij zijn met de aandacht die me tot nu toe al ten deel was gevallen. Dit was voor mij de gelegenheid bij uitstek om hem nog enkele prangende vragen te stellen.

Ik:
Natuurlijk heb ik er begrip voor dat je verder moet gaan. Ik ben al blij met het feit dat je mij zo uitgebreid te woord hebt willen staan.

Dante:
Het genoegen was geheel aan mijn kant. Het is altijd fijn om iemand te treffen die interesse heeft voor je denkbeelden.

Ik:
Toch heb ik enkele vragen die ik je nog zou willen stellen.

Dante:
Ga je gang. Ik hoop dat ik je vooruit kan helpen.

Ik:
In je jeugd zijn je moeder en je vader al vroeg overleden. In hoeverre heeft dit een rol gespeeld in je leven en werk?

Dante:
Ee…

Ik had een droom (2)

Vannacht trof ik Dante op de stadsmuur van het Italiaanse plaatsje Lucca. Dante stelde me voor om samen het glas te heffen aan het pleintje waar het standbeeld van Puccini is geplaatst. Weldra zaten we in de stralende zon met een glas rode wijn in onze hand.

Dante:
Zullen we ons gesprek van gisteren voortzetten?

Ik:
Fijn, ik verheug me erop en ik ben zeer vereerd dat je na gisteren nog met me wilt praten.

Dante:
Natuurlijk! We hebben het gehad over het Heelal en over het multiversum. Ik moest erover denken, het is zo anders dan ik gewend ben om er tegenaan te kijken.

Ik:
Daar kan ik me alles bij voorstellen. Maar of je er op jouw manier over nadenkt, of op de manier van Hawking en Mlodinov, het blijft uiteindelijk ons bevattingsvermogen te boven gaan. En het model dat jij hanteert, heeft als grote voordeel dat ik het enigszins wél kan begrijpen.

Dante:
Dat bedoelde ik gisternacht ook te zeggen met mijn opmerking dat Hawking en Mlodinov het ook niet 'weten'.

Ik:
Dat begreep ik al en ik moe…

Ik had een droom

Vannacht heb ik een mooie droom gehad. Ik ontmoette Dante Alighieri en we hadden een gesprek. Ik had het gevoel dat we elkaar begrepen en zelfs nader tot elkaar kwamen. De droom was te mooi om hem niet weer te geven.

Ik:
Ik snap niet hoe jij als intellectueel in een God kunt geloven. Het lijkt me zo fijn om een verklaring te hebben voor al wat is.

Dante:
Geloof jij dan niet?

Ik:
Het ligt eraan hoe je geloven definieert; ik geloof niet in een almachtige God die zich persoonlijk met mij bezighoudt, zoals me dat vroeger voorgehouden is.

Dante:
Daar verbaas ik me dan weer over. Jij hebt er zoveel over gelezen en bovendien heb je religieuze composities als een Requiem, een Stabat Mater en missen gecomponeerd. Je geeft lezingen over mijn Divina Commedia en hebt daaruit teksten gebruikt voor jouw composities.

Ik:
Dat klopt. Het geloof en ons bestaan intrigeert me enorm. Ik zie ook de noodzaak van rituelen, de Ordo en het gezamenlijk zingeven aan ons bestaan.

Dante:
Wat zijn dan jouw bedenkingen?

Ik:
Het z…

Realiteit als weefsel van verhalen

Sinds ik dit jaar 61 ben geworden, merk ik dat ik anders in het leven sta. Ik snap zelf niet goed waarom het juist dit jaar gebeurt; het gaat me goed en ik voel me dienovereenkomstig. Toch lijkt het of ik in de retrospectiemodus sta en dat ik mijn doen en laten wik en weeg als nooit tevoren. Sommige zaken die ik voorheen vreselijk belangrijk vond, zijn nu volstrekt onbelangrijk alsof er een knop is omgedraaid. Ik vraag mezelf nu af waarom ik me over sommige zaken zo druk heb gemaakt. Op de schaal van de oneindigheid lijkt alles zo onbelangrijk. Het onrecht in de wereld, het openlijke egoïsme en onverdraagzaamheid ten opzichte van elkaar vallen me op en houden me bezig.
Ik heb me het laatste jaar, mede door het werken aan de compositieopdracht van het JeroenBoschKoor, intensiever beziggehouden met zingeving dan voorheen. Ik heb de bisschop van het Bisdom Den Bosch, mgr. Gerard de Korte, en Ds. Erica Scheenstra bereid gevonden teksten te schrijven op het thema: Wat is een goed leven en w…

Mijn dagelijks portie inspiratie

Toen ik naar het Brabants Conservatorium ging, was mijn muzikale bagage met betrekking tot klassieke muziek niet erg groot. Ik had sinds mijn 7de levensjaar pianoles bij juffrouw Mini Vennix en ik speelde bij haar uiteindelijk traditioneel Mozart, Beethoven, Bach, Bartók, Schubert en Mendelssohn. Ik herinner me dat ik eens in het radioprogramma Zin in muziek van Felix Mendelssohn-Bartholdy Lieder ohne Worte op38 nr 6 mocht spelen, vlak voordat ik naar het conservatorium ging. Mijn vader, Wouth van Gulick, luisterde naar muziek uit het begin van de 20ste-eeuw en was groot liefhebber van filmmuziek uit zijn jeugd. Maar ook traditionele jazz, schlagers en The Rolling Stones hoorden tot zijn favoriete luisterkost. Mijn moeder Paulette volgde mijn vader in zijn muziekkeuze. Wat dat betreft heeft zij niet zo'n impact gehad op mijn muzikale ontwikkeling in mijn jeugd. Zij zorgde er vooral voor dat ik altijd trouw en ijverig studeerde en dat de omstandigheden daarvoor goed waren. Thuis ha…

Het bijzondere van het gewone

'Es gibt keine Wirklichkeit, als die, die wir in uns haben' (Hermann Hesse, Demian)
Doordat Olivia steeds beter gaat praten en ook verbanden gaat leggen en benoemen, wordt mijn fantasie op aangename wijze gestimuleerd. Niet in de betekenis dat ik wegdroom of er zomaar op los fantaseer. Nee, ik realiseer me, door haar opmerkingen, dat de werkelijkheid meer dimensies heeft dan ik met mijn sjabloondenken meen waar te nemen.

Door mijn (levens)ervaring duid ik alles aan de hand van hetgeen ik eerder heb waargenomen en denk te kennen. Ik leg als het ware een sjabloon op de werkelijkheid van mijn omgeving. Ik herken de algemene vorm, beoordeel het razendsnel als een exemplaar van de soort en ga in veel gevallen voorbij aan het specifiek eigene van wat ik zie. Dat is goed te begrijpen en ik houd mezelf voor dat dit heel normaal is. Je hoofd zou overlopen als je alles als uniek zou gaan zien. Daarom volsta ik met een globalere aanduiding van wat ik (her)ken: boom, man, struik, insect... I…