Doorgaan naar hoofdcontent

Posts

Posts uit mei, 2010 weergeven

Over de perfecte uitvoering (2)

Zoals ik in de vorige Blog al heb aangeduid, kunnen we bij het, bij het spreken over een perfecte uitvoering, niet hebben over het perfect spelen van hetgeen er in het notenschrift staat opgetekend. Het notenschrift is namelijk niet toereikend om alle details in de muziek en alle wensen en intenties van de componist vast te leggen. Er blijven vele beslissingsmomenten over waar uitvoerende musici keuzen zullen moeten maken. Gelukkig maar!

Ik herinner me dat Kees Fens eens in een column in de Volkskrant schreef over de "groeven van je geheugen". Dit zijn de welhaast onuitwisbare indrukken die als het ware "groeven" hebben gegrift in je geheugen en die als referentiekader voor toekomstige ervaringen gelden. Als zo'n mechanisme bestaat, zou dit betekenen dat als je naar bekende muziek luistert, je de betreffende uitvoering afzet tegen jouw eerdere luisterervaringen en daarom wel of juist geen intense waardering kunt opbrengen voor die uitvoering. De waardering van d…

Over de perfecte uitvoering (1)

Het is de vraag of een perfecte muziekuitvoering per definitie garant staat voor een ideale beleving van die muziek. Je zou je ook kunnen afvragen of de perfecte uitvoering wel bestaat. Als professioneel musicus ben je gauw geneigd om deze vraag met een volmondig "Ja!" te beantwoorden. Heel je opleiding op het conservatorium ben je intensief met muziek bezig en streef je perfectie na; niets lijkt belangrijker. Door de perfecte uitvoering zullen de bedoelingen van de componist immers het best tot zijn recht komen. Ik weet zeker dat ook vele (met name) klassieke muziekliefhebbers deze mening zijn toegedaan. Daarbij wordt dan uitgegaan van een aantal aannames die vanzelfsprekend lijken, maar dat zeker niet zijn. Zoals bij zoveel zaken in het leven, ligt het allemaal genuanceerder en is het ingewikkelder dan je op het eerste of tweede gezicht zou denken.
Een componist van klassieke muziek (wat is 'klassieke' muziek eigenlijk?) zal zich over het algemeen van ons traditione…

Over Missa Papae Marcelli

Giovanni Pierluigi da Palestrina ( ca. 1525-1594) componeerde zijn Missa Papae Marcelli in een woelige tijd. Kerkleiders zochten uit alle macht naar mogelijkheden om de gevolgen van de Reformatie het hoofd te bieden. Men wilde het steeds populairder wordende Protestantisme het hoofd bieden.

Nu was de kerkmuziek in de 16de eeuw een vergaarbak van groen en rijp; van verheven tot platvloers. In de Cantus Firmus techniek, waarbij de componisten zich in vroeger tijden beperkten tot gebruikmaking van Gregoriaanse melodieën, ging men steeds meer gebruik maken van populaire wereldse melodieën. Er werden zelfs grote lappen tekst (Credo) opgesplitst over verschillende stempartijen die dan tegelijkertijd klonken. Dit bespaarde uiteraard tijd, maar het kwam de verstaanbaarheid niet ten goede.

In een tijd waar de verstaanbaarheid steeds belangrijker werd (mede onder invloed van het opkomende Protestantisme), kon een reactie van de kerk als instituut niet uitblijven. Het verhaal gaat dat de kardinale…

Over een verschrikkelijke gedachte

In verkiezingstijd en in tijden van economische malaise zal op cultuur gesnoeid moeten worden. Het klinkt zo logisch, nobel zelfs. Er moeten nu eenmaal keuzes worden gemaakt; je kunt niet alles realiseren in dit leven, dat weet iedereen. Na vette jaren komen magere jaren, dat is een onafwendbare natuurwet. Laat de franje maar even weg, er moet brood op tafel. Nu even geen overbodige uitgaven aan zaken waar we niet dikker van worden. Dat de elite haar hobby's maar zelf betaalt, dan kunnen we het geld dat we besparen uitgeven aan werkelijke noden van deze wereld. Om te beginnen bij onszelf natuurlijk, want op ontwikkelingshulp willen we ook liever bezuinigen als het even kan. Laat die mensen maar zorgen dat ze hun eigen zaakjes goed op orde hebben. Je kunt niet alle leed van de wereld op je schouders dragen.
Ik vind het jammer dat er een tegenstelling wordt gesuggereerd tussen elitaire, geldverslindende kunstminnaars en de verstandige, hardwerkende mensen die al die verspilling en lu…

Over een prachtige gedachte

Er zijn momenten die je zou willen inlijsten, van een gouden randje zou willen voorzien, vast zou willen houden om nooit meer los te laten. Zo'n gedenkwaardig moment overkwam me een aantal jaren geleden in Figueres, bij een bezoek aan het Dali-museum.
Inzicht ontstaat naar mijn vaste overtuiging door tijd te nemen, ergens bij stil te blijven staan. Zo is het me meerdere malen overkomen dat als ik in een ruimte ga zitten, rondkijk en de ruimte op me in laat werken, er gedachten in mij opkomen en ik details opmerk die mij anders zouden zijn ontgaan. Ik krijg een dieper, waar inzicht over het wezen van de ruimte en de bedoelingen van de architect. Het is daarbij niet van belang of het ware inzicht 'klopt' of 'juist' is; waarheid kan voor een ieder anders zijn. Het verkrijgen van dit inzicht gaat gepaard met een sterk emotioneel gevoel dat ik het best kan omschrijven met "ontroering".
Tijdens een concertreis met Kamerkoor BonTon, waarbij we een concert mochten …

Over Edgar Tinel

Vrijdagavond 28 mei zal ik het muziekdrama "Godelieve" uit gaan voeren in de Grote Kerk van Gorinchem. De week daarop volgt een uitvoering in de Grote Kerk van Breda. Bij de beide concerten werken het Toonkunstkoor Breda, het JeroenBoschKoor en het Princenhage's Mannenkoor mee. Het Tilburgs Begeleidings Orkest zorgt voor de instrumentale begeleiding. Zonder medewerking van de medebestuursleden van de Stichting Edgar Tinel en het bestuur van het Tinelmuseum uit Sinaai was het nooit zo ver gekomen. Een grote droom wordt hiermee verwerkelijkt.
Sinds mijn conservatoriumtijd ben ik gefascineerd door deze Belgische (Vlaamse) componist die in het plaatsje Sinaai is geboren. Het is verwonderlijk dat Edgar Tinel het als zoon van een onderwijzer in Sinaai heeft weten te brengen tot de internationaal meest bekende Belgische componist van zijn tijd. Het heeft me nog meer verbaasd dat in onze tijd bijna niemand meer van zijn bestaan afweet. Heeft Tinel ons, luisteraars van de 21ste ee…

Over stilte

SEPTEMBER (Hermann Hesse)
Der Garten trauert,
Kühl sinkt in die Blumen der Regen.
Der Sommer schauert
Still seinem Ende entgegen.

Golden tropft Blatt um Blatt
Nieder vom hohen Akazienbaum.
Sommer lächelt erstaunt und matt
In den sterbenden Gartentraum.

Lange noch bei den Rosen
Bleibt er stehen, sehnt sich nach Ruh.
Langsam tut er die grossen
Müdgewordenen Augen zu.
Stilte is iets dat wij, mensen, graag koesteren. Stilte staat voor aandacht, concentratie, interesse en dus ruimte om zinvol bezig te zijn. Stilte als voorwaarde voor de ideale communicatie. Stilte als motor voor meditatie. Stilte als luisteren; luisteren naar je kosmische omgeving, naar een innerlijke stem.
Stilte wordt van ons verwacht wanneer we een concert bezoeken; de intense spanning voor een concert versterkt ons gevoel van betrokkenheid. Stilte voor de start bij een groot sportevenement als het koningsnummer van de atletiek: de 100 meter sprint. Stilte bij verslagenheid, als diep menselijk gevoel van onmacht bij grootschalige natu…

Startschot voor deze Blog

Vandaag start ik met een Blog over muziek en andere zaken die ik belangrijk vind. Het zal een platform worden voor gedachten over muziek, muziekpraktijk, cultuur en filosofie en voor allerlei invallen van uiteenlopende aard.