Doorgaan naar hoofdcontent

Over het wezen van het leerproces

Een collega aan het Elzendaalcollege te Boxmeer, docent Klassieke Talen, Jacques Steenbrink, heeft mij jaren geleden een vertaling gegeven die hij had gemaakt. Ik heb die vertaling in laten lijsten en in de woonkamer opgehangen. Het is bijzonder dat Quintilianus lang geleden al zo actueel en treffend kon verwoorden hoe het leerproces in zijn werk gaat; aan welke hoge eisen een leraar moet voldoen... De tekst spreekt mij bijzonder aan en regelmatig lees ik de tekst nog eens door. Het inspireert me.
Mensen zijn sinds Quintilianus niet wezenlijk veranderd.

"Gedraag je vóór alles als een ouder jegens je leerlingen en realiseer je dat je in de plaats komt van hen door wie de kinderen aan jou worden toevertrouwd.
Je mag zelf geen ondeugden hebben noch ze toelaten. Je strengheid mag niet somber, je vriendelijkheid niet uitgelaten zijn, opdat door de een geen haat, door de ander geen verachting ontstaat.
Het meest moet je spreken over dat wat rechtvaardig en goed is, want hoe vaker je aanmoedigt, hoe minder je hoeft op te treden. Wees beslist niet opvliegend, maar laat anderzijds de dingen die verbeterd moeten worden, niet passeren; wees eenvoudig in het uitleggen, werk hard, liever regelmatig dan zonder maat. Geef bereidwillig antwoord op vragen: vraag zelf iets aan hen die geen vragen stellen. Zeg elke dag iets (of liever veel) wat de toehoorders mee naar huis kunnen nemen. Want hoewel er genoeg voorbeelden uit boeken zijn om na te volgen, maakt toch de levende stem, naar men zegt, meer indruk, vooral van die leraar voor wie ze ook ontzag hebben, als ze tenminste goed les hebben gehad. Het valt bijna niet te beschrijven hoe graag wij hen navolgen op wie we gesteld zijn."


Quintilianus, Institutio Oratoria II, 2, 5.

Reacties

Populaire posts van deze blog

Nikkers en negers in kinderboekjes

Bij het opruimen van onze "rommel" kamer vond ik tussen mijn oude kinderboeken een typisch 60-er jaren boekje: Oki en Doki bij de nikkers door Henri Arnoldus (1919-2002) en Carel Willem (Carol) Voges (1925-2001). Het zijn de kinderboekjes waarmee mijn generatie is opgevoed en die mijn leeftijdgenoten bekend moeten voorkomen.

Nee, de negers slapen niet.
"Jammer, dat de blanke mensen niet op ons eiland komen, anders..."
"Anders aten we ze op!" roepen de negers, die rond de hut van het opperhoofd zitten. "Blanke mensen smaken fijn," zegt het opperhoofd. Hij likt zijn lippen eens af.

Het is het tijdperk van de Bimbo-box, die ik in mijn blog Achter de feiten aan al eens vermeldde. Het is om je wild voor te schamen. Het is pas 50 jaar geleden dat dit soort boekjes bon ton waren. Godfried Bomans (1913-1971) schreef De Avonturen van Pa Pinkelman en ook deze boekjes werden geïllustreerd door Carol Voges. Er was sprake van een mateloze onnozelheid, onwetendh…

Non-conformisme

Ik heb een zwak voor mensen die zich non-conformistisch opstellen. Zij geven onze wereld kleur en zorgen er telkens voor dat ons referentiekader wordt doorbroken, gewild of ongewild. Zo kan ik veel plezier beleven als product en functie door non-conformisten worden losgekoppeld. Bekende voorbeelden zijn natuurlijk Duchamp met zijn pissoir, zijn kruk met wiel of Picasso met zijn zadel en fietsstuur. De kunstenaar koppelt de onderdelen los van hun functie en er ontstaat een nieuwe realiteit waarbij het nieuwe beeld een andere betekenis krijgt. Het is maar hoe je naar de diverse onderdelen kunt kijken.

De kunstenaar is volgens mij niet op zoek naar nieuwe functies of nieuwe beelden. Hij gebruikt wat hij in zijn omgeving ziet. Picasso ging bijna associatief te werk. Ik heb thuis de DVD "Le Mystère Picasso" en daarin is te zien hoe Picasso van het een op het ander komt. Hij produceert omdat hij niet anders kan, het ligt in zijn aard opgesloten om met beelden bezig te zijn.

Nieuwe…

Omdenken, het overwegen meer dan waard

Omdenken is een andere manier om naar de werkelijkheid te kijken. We kunnen door omdenken anders tegen problemen aankijken. Dit omdenken is voortgekomen uit het besef dat wij zelf onderdeel van het probleem zijn. Problemen bestaan namelijk als wij het moeilijk vinden om het beeld van wat het zou moeten zijn los te laten, om open te staan voor wat is of zou kunnen zijn. Uitgangspunt bij omdenken is dat als we het gevoel hebben dat we steeds vaster in het probleem draaien als we op een bepaalde manier op de werkelijkheid drukken, we beter eens de andere kant op kunnen bewegen. Omdenken levert vaak verrassende inzichten op en is eigenlijk niet meer of minder dan het stoppen met het zogenaamde vastdenken.

Als je handelen baseert op iets wat je níet wilt (een probleem), is de kans groot dat je in een neerwaartse spiraal belandt. Je bent dan als het ware bezig aan het dweilen met de kraan open. Bovendien is er meestal sprake van het waterbed-effect: druk ergens op het waterbed en ergens and…