Doorgaan naar hoofdcontent

Over Kunst die slim maakt

Lang geleden heb ik als secretaris van de interscholaire vaksectie Muziek bij Ons Middelbaar Onderwijs een artikel in Omologie geschreven naar aanleiding van een gesprek op Radio I tussen een mevrouw Jorritsma en de heren Veldhuizen (Universiteit Utrecht) en Renique (VNO) over de nieuwe hervormingsplannen van het kabinet met betrekking tot het Hoger Onderwijs. Er blijkt niet veel vooruitgang te zijn geboekt als ik de verwikkelingen aanschouw over bezuinigingen op Kunstgebied zoals die nu worden voorgesteld door het kabinet met gedoogsteun van de PVV van Wilders c.s.

Ik schreef destijds:

“(…) voorbijgaand aan de ontelbare argumenten die de afgelopen decennia zijn aangedragen en steeds maar weer gebruikmakend van weer dezelfde oeroude, op het eerste gehoor goed in het oor klinkende, maar weinig steekhoudende beweegredenen. (…)

Bij een eenzijdige exacte ontwikkeling van het intellect bij onze scholieren is het gevaar van een intellectuele hypertrofie, waardoor het emotionele leven dreigt te verarmen en te verschrompelen, niet denkbeeldig. Er zijn tegenover vakken die altijd in dienst staan van een (nooit bereikte) toekomst, vakken nodig die aan het heden en verleden zijn waarde geven. De prioriteit van de beroepsopleiding of scholing tot wetenschapper moet erkend worden, maar tegelijkertijd zullen we het reële gevaar van geestelijke eenzijdigheid tegen moeten gaan.

De politiek en bestuurders moeten de rangorde bepalen van de maatschappelijke waarden, waarvan de economie en het nuttigheidsdenken mijns inziens niet steeds het zwaarst mogen wegen. De vraag mag nooit alleen zijn: ’wat moet de mens weten en kunnen met het oog op de bestaande maatschappij?’; maar zou moeten luiden: ’wat is in de mens als aanleg aanwezig en wat kan dus ontwikkeld worden?’ Wij zullen uit de opgroeiende generatie nieuwe krachten moeten losmaken om hen als volwaardige mensen toe te laten treden tot een zich steeds ontwikkelende maatschappij. Het beknotten van ontwikkelingsmogelijkheden, zoals de heren Veldhuizen en Renique van plan zijn middels een beperking van het te kiezen vakkenpakket, doet het ergste vrezen voor de toekomst. Ik hoop dat de politiek verantwoordelijken tot een genuanceerder oordeel zullen komen dan de gesprekspartners in het radioprogramma.”


Wat een treurnis dat we de discussie over het nut van Kunst en het in stand houden van orkesten, muziekscholen, verenigingen en gesubsidieerde uitvoeringen tientallen jaren later weer moeten voeren. De drogredenen om er nu het mes er in te zetten, verschillen nauwelijks met de argumenten die destijds al als verouderd en niet steekhoudend werden beoordeeld. Wellicht is er sprake van voortschrijdend inzicht in omgekeerde richting. Met het aandragen van de drogredenen en argumenten om op Kunst te bezuinigen is in ieder geval het bewijs geleverd dat het niet bezig zijn met Kunst dom maakt.

Reacties

Populaire posts van deze blog

Nikkers en negers in kinderboekjes

Bij het opruimen van onze "rommel" kamer vond ik tussen mijn oude kinderboeken een typisch 60-er jaren boekje: Oki en Doki bij de nikkers door Henri Arnoldus (1919-2002) en Carel Willem (Carol) Voges (1925-2001). Het zijn de kinderboekjes waarmee mijn generatie is opgevoed en die mijn leeftijdgenoten bekend moeten voorkomen.

Nee, de negers slapen niet.
"Jammer, dat de blanke mensen niet op ons eiland komen, anders..."
"Anders aten we ze op!" roepen de negers, die rond de hut van het opperhoofd zitten. "Blanke mensen smaken fijn," zegt het opperhoofd. Hij likt zijn lippen eens af.

Het is het tijdperk van de Bimbo-box, die ik in mijn blog Achter de feiten aan al eens vermeldde. Het is om je wild voor te schamen. Het is pas 50 jaar geleden dat dit soort boekjes bon ton waren. Godfried Bomans (1913-1971) schreef De Avonturen van Pa Pinkelman en ook deze boekjes werden geïllustreerd door Carol Voges. Er was sprake van een mateloze onnozelheid, onwetendh…

Non-conformisme

Ik heb een zwak voor mensen die zich non-conformistisch opstellen. Zij geven onze wereld kleur en zorgen er telkens voor dat ons referentiekader wordt doorbroken, gewild of ongewild. Zo kan ik veel plezier beleven als product en functie door non-conformisten worden losgekoppeld. Bekende voorbeelden zijn natuurlijk Duchamp met zijn pissoir, zijn kruk met wiel of Picasso met zijn zadel en fietsstuur. De kunstenaar koppelt de onderdelen los van hun functie en er ontstaat een nieuwe realiteit waarbij het nieuwe beeld een andere betekenis krijgt. Het is maar hoe je naar de diverse onderdelen kunt kijken.

De kunstenaar is volgens mij niet op zoek naar nieuwe functies of nieuwe beelden. Hij gebruikt wat hij in zijn omgeving ziet. Picasso ging bijna associatief te werk. Ik heb thuis de DVD "Le Mystère Picasso" en daarin is te zien hoe Picasso van het een op het ander komt. Hij produceert omdat hij niet anders kan, het ligt in zijn aard opgesloten om met beelden bezig te zijn.

Nieuwe…

Omdenken, het overwegen meer dan waard

Omdenken is een andere manier om naar de werkelijkheid te kijken. We kunnen door omdenken anders tegen problemen aankijken. Dit omdenken is voortgekomen uit het besef dat wij zelf onderdeel van het probleem zijn. Problemen bestaan namelijk als wij het moeilijk vinden om het beeld van wat het zou moeten zijn los te laten, om open te staan voor wat is of zou kunnen zijn. Uitgangspunt bij omdenken is dat als we het gevoel hebben dat we steeds vaster in het probleem draaien als we op een bepaalde manier op de werkelijkheid drukken, we beter eens de andere kant op kunnen bewegen. Omdenken levert vaak verrassende inzichten op en is eigenlijk niet meer of minder dan het stoppen met het zogenaamde vastdenken.

Als je handelen baseert op iets wat je níet wilt (een probleem), is de kans groot dat je in een neerwaartse spiraal belandt. Je bent dan als het ware bezig aan het dweilen met de kraan open. Bovendien is er meestal sprake van het waterbed-effect: druk ergens op het waterbed en ergens and…