Doorgaan naar hoofdcontent

Over bezuinigingen

Kunst en kunstmuziek zijn altijd in meer of mindere mate elitair geweest en zullen dat waarschijnlijk ook wel blijven. Vroeger waren het de kerk, de adel en de gegoede burgerij die opdrachten aan kunstenaars gaven en als beschermers van de kunsten golden. "De Nachtwacht" zou niet geschilderd zijn zonder dat daartoe opdracht zou zijn gegeven, Bach zou nooit zoveel Cantates hebben geschreven...

In de 19de eeuw werden kunstenaars steeds zelfstandiger; ze gingen geleidelijk aan zelf uitmaken wat ze maakten. Aanvankelijk onderhield de mecenas de kunstenaar, maar na verloop van tijd was de hoogst haalbare status weggelegd voor de kunstenaar die onafhankelijk (kon) opereren. De kunstenaar die als het ware neerkijkt op zijn publiek en geen boodschap heeft aan hun mening en smaak.

De creatieve, onafhankelijke kunstenaar kreeg op een gegeven moment overheidssteun. Onder het motto "alles van waarde is kwetsbaar" werden subsidies verstrekt aan voor het grote publiek onbegrijpelijke kunst. De kloof tussen publiek en kunstenaar werd vergroot omdat de opdrachtgever (nu de overheid) een onpersoonlijk orgaan was, zonder persoonlijke wensen en voorkeuren. De scheiding tussen "commerciële" kunst en "highbrow arts" werd voor iedereen duidelijk zichtbaar. De kunstenaars werden niet bepaald gestimuleerd om rekening te houden met publiek.

Commissies, bestaande uit bevoorrechte vakbroeders, bepaalden in hun wijsheid en in dienst van overheden, wie er wel en niet voor subsidie in aanmerking kwamen. Via ingewikkelde regelingen werd het maken van kunst in ruil voor een uitkering of subsidie een betekenisloze bezigheid. Kunst werd niet gemaakt om bekeken of beluisterd te worden; het verdween in opslagruimten waar niemand naar omkeek, gecomponeerde kunstmuziek werd vooral "interessant" gevonden. Wat een triestheid!

Ik ben ervan overtuigd dat kunstenaars kunst maken omdat ze daartoe intrinsiek gemotiveerd zijn. Subsidie of niet, kunst zal toch wel gemaakt worden. De bezuinigingen zijn jammer voor hen die zich onder het geldende subsidiebeleid aan de goede kant van de streep bevonden. Voor al de kunstenaars die toch al geen subsidie kregen zal het nauwelijks verschil uitmaken. Zij zullen niet getroffen worden door bezuinigingen.

Reacties

Populaire posts van deze blog

Nikkers en negers in kinderboekjes

Bij het opruimen van onze "rommel" kamer vond ik tussen mijn oude kinderboeken een typisch 60-er jaren boekje: Oki en Doki bij de nikkers door Henri Arnoldus (1919-2002) en Carel Willem (Carol) Voges (1925-2001). Het zijn de kinderboekjes waarmee mijn generatie is opgevoed en die mijn leeftijdgenoten bekend moeten voorkomen.

Nee, de negers slapen niet.
"Jammer, dat de blanke mensen niet op ons eiland komen, anders..."
"Anders aten we ze op!" roepen de negers, die rond de hut van het opperhoofd zitten. "Blanke mensen smaken fijn," zegt het opperhoofd. Hij likt zijn lippen eens af.

Het is het tijdperk van de Bimbo-box, die ik in mijn blog Achter de feiten aan al eens vermeldde. Het is om je wild voor te schamen. Het is pas 50 jaar geleden dat dit soort boekjes bon ton waren. Godfried Bomans (1913-1971) schreef De Avonturen van Pa Pinkelman en ook deze boekjes werden geïllustreerd door Carol Voges. Er was sprake van een mateloze onnozelheid, onwetendh…

Non-conformisme

Ik heb een zwak voor mensen die zich non-conformistisch opstellen. Zij geven onze wereld kleur en zorgen er telkens voor dat ons referentiekader wordt doorbroken, gewild of ongewild. Zo kan ik veel plezier beleven als product en functie door non-conformisten worden losgekoppeld. Bekende voorbeelden zijn natuurlijk Duchamp met zijn pissoir, zijn kruk met wiel of Picasso met zijn zadel en fietsstuur. De kunstenaar koppelt de onderdelen los van hun functie en er ontstaat een nieuwe realiteit waarbij het nieuwe beeld een andere betekenis krijgt. Het is maar hoe je naar de diverse onderdelen kunt kijken.

De kunstenaar is volgens mij niet op zoek naar nieuwe functies of nieuwe beelden. Hij gebruikt wat hij in zijn omgeving ziet. Picasso ging bijna associatief te werk. Ik heb thuis de DVD "Le Mystère Picasso" en daarin is te zien hoe Picasso van het een op het ander komt. Hij produceert omdat hij niet anders kan, het ligt in zijn aard opgesloten om met beelden bezig te zijn.

Nieuwe…

Omdenken, het overwegen meer dan waard

Omdenken is een andere manier om naar de werkelijkheid te kijken. We kunnen door omdenken anders tegen problemen aankijken. Dit omdenken is voortgekomen uit het besef dat wij zelf onderdeel van het probleem zijn. Problemen bestaan namelijk als wij het moeilijk vinden om het beeld van wat het zou moeten zijn los te laten, om open te staan voor wat is of zou kunnen zijn. Uitgangspunt bij omdenken is dat als we het gevoel hebben dat we steeds vaster in het probleem draaien als we op een bepaalde manier op de werkelijkheid drukken, we beter eens de andere kant op kunnen bewegen. Omdenken levert vaak verrassende inzichten op en is eigenlijk niet meer of minder dan het stoppen met het zogenaamde vastdenken.

Als je handelen baseert op iets wat je níet wilt (een probleem), is de kans groot dat je in een neerwaartse spiraal belandt. Je bent dan als het ware bezig aan het dweilen met de kraan open. Bovendien is er meestal sprake van het waterbed-effect: druk ergens op het waterbed en ergens and…