Doorgaan naar hoofdcontent

Over applaus

Wij vinden het vanzelfsprekend dat na afloop van een concert een applaus weerklinkt als blijk van waardering. Wanneer die gewoonte precies tot stand kwam, weten we niet. We weten wel dat de Romeinen, afhankelijk van de waardering, geluid maakten met duim en wijsvinger, met de hele vlakke hand of met de holle hand. In het theater riep een acteur na afloop van de voorstelling: Valete et plaudite! Hierna zette het publiek het applaus (Lat. applaudere: slaan op, klappen) in.

Op een gegeven moment kun je bij diverse operahuizen op de loonlijsten clacqeurs tegenkomen. Hun taak was het om enthousiasme bij het publiek op te roepen door applaus op geregisseerde wijze in te zetten; succes bleek maakbaar. Vergelijk dit maar met het kunstmatige gelach bij 'komische' TV-series of het op commando toejuichen van TV-presentatoren of -kandidaten. Vooral de op Amerikaanse leest gemaakte programma's bedienen zich van dit middel. "Horen lachen, doet lachen" is daarbij het motto. Het is voor veel programmamakers verleidelijk om zo zelf je succes te regisseren.

Deze week heb ik bij de uitvoering van de Mattheus Passie een prachtige ervaring gehad. Er was aan het publiek gevraagd om niet te applaudisseren na afloop van de uitvoering. In overleg met het kerkbestuur was hiervoor gekozen. Na afloop was het stil, muisstil... enkele mensen uit het publiek gingen in stilte staan en bleven op hun plaats. Binnen de kortste keren, als was het afgesproken, stonden ongeveer 700 mensen in de kerk in stilte als teken van waardering terwijl wij als uitvoerenden het podium verlieten. Ik realiseerde me op dat moment dat dit een indrukwekkende vorm was om waardering te uiten; krachtiger zelfs dan een oorverdovend applaus. Ik was er door aangedaan.

Reacties

Populaire posts van deze blog

Nikkers en negers in kinderboekjes

Bij het opruimen van onze "rommel" kamer vond ik tussen mijn oude kinderboeken een typisch 60-er jaren boekje: Oki en Doki bij de nikkers door Henri Arnoldus (1919-2002) en Carel Willem (Carol) Voges (1925-2001). Het zijn de kinderboekjes waarmee mijn generatie is opgevoed en die mijn leeftijdgenoten bekend moeten voorkomen.

Nee, de negers slapen niet.
"Jammer, dat de blanke mensen niet op ons eiland komen, anders..."
"Anders aten we ze op!" roepen de negers, die rond de hut van het opperhoofd zitten. "Blanke mensen smaken fijn," zegt het opperhoofd. Hij likt zijn lippen eens af.

Het is het tijdperk van de Bimbo-box, die ik in mijn blog Achter de feiten aan al eens vermeldde. Het is om je wild voor te schamen. Het is pas 50 jaar geleden dat dit soort boekjes bon ton waren. Godfried Bomans (1913-1971) schreef De Avonturen van Pa Pinkelman en ook deze boekjes werden geïllustreerd door Carol Voges. Er was sprake van een mateloze onnozelheid, onwetendh…

In memoriam Jan Jansen

Ik ontving eergisteren het bericht dat dirigent Jan Jansen afgelopen zaterdag 24 mei 2014 op 90-jarige leeftijd is overleden. Van Rose-Rie, zijn dochter die bij mij in het Zuid-Nederlands Kamerkoor zingt, had ik vorige week al gehoord dat het niet goed ging met hem. Toch kwam het bericht van het overlijden onverwacht voor me.

Jan Jansen was een begrip in Tilburg toen ik als 18-jarige jongeman aan het conservatorium kwam studeren. Mijn vrouw Kitty en haar moeder Trudy zongen bij Jan in zijn koren en hij was ook leraar aan het Paulus Lyceum waar Kitty van hem muziekles kreeg. Ik zou hem veel later opvolgen als muziekdocent aan die school. Jan was meer dirigent dan muziekdocent en hij werd geroemd om zijn initiatieven, zijn humor en vakmanschap. Ik keek op tegen Jan en ik heb destijds geen contact met hem (durven) zoeken ondanks het feit dat wij niet ver van elkaar woonden. Daar heb ik wel spijt van maar gedane zaken nemen geen keer. Vorig jaar heb ik hem opgezocht en we hadden een aller…

Ik had een droom (2)

Vannacht trof ik Dante op de stadsmuur van het Italiaanse plaatsje Lucca. Dante stelde me voor om samen het glas te heffen aan het pleintje waar het standbeeld van Puccini is geplaatst. Weldra zaten we in de stralende zon met een glas rode wijn in onze hand.

Dante:
Zullen we ons gesprek van gisteren voortzetten?

Ik:
Fijn, ik verheug me erop en ik ben zeer vereerd dat je na gisteren nog met me wilt praten.

Dante:
Natuurlijk! We hebben het gehad over het Heelal en over het multiversum. Ik moest erover denken, het is zo anders dan ik gewend ben om er tegenaan te kijken.

Ik:
Daar kan ik me alles bij voorstellen. Maar of je er op jouw manier over nadenkt, of op de manier van Hawking en Mlodinov, het blijft uiteindelijk ons bevattingsvermogen te boven gaan. En het model dat jij hanteert, heeft als grote voordeel dat ik het enigszins wél kan begrijpen.

Dante:
Dat bedoelde ik gisternacht ook te zeggen met mijn opmerking dat Hawking en Mlodinov het ook niet 'weten'.

Ik:
Dat begreep ik al en ik moe…