Doorgaan naar hoofdcontent

Uit het hart



Muziek wordt vaak gezien als de meest abstracte kunstvorm. Tonen bestaan zolang ze klinken, daarna bestaan ze alleen nog in je hoofd. De structuren van de muziek, de vorm waarin het gegoten is, ontstaan ook in je hoofd. Voor de componist is dit soms een frustrerend gegeven, maar tegelijkertijd is het ook vreselijk boeiend. Melodieën refereren niet aan concrete zaken of begrippen. Cor de Man, mijn leermeester en grote voorbeeld, betoogde altijd dat daarom de vergelijking tussen taal en muziek niet opging. De betekenis ligt in onszelf besloten.

Voor mij is muziek bovenal een sociaal gebeuren. Muziek maak je met en voor elkaar; muziek verbindt mensen. Juist de gezamenlijke beleving maakt muziek voor mij zo geweldig. Ik vind het inspirerend om met anderen te werken aan de uitvoering van een compositie. De ontdekkingstocht die je met elkaar aangaat, geeft de muziekbeleving meer diepte.

Omdat ik dit sociale aspect van muziek zo belangrijk vind, draag ik veel van mijn composities (gevraagd, maar meestal ongevraagd) aan mensen of ensembles op. Vanuit mijn hart probeer ik het karakter van de persoon of groep te vangen om het vervolgens in muziek weer te geven. Dit is een emotioneel gebeuren en ik stop daar veel energie in; het is wezenlijk voor de manier waarop ik met muziek wil omgaan. Het betreft dan alleen personen of groepen waar ik binding mee heb.

Het komt voor dat ik emotioneel veel investeer zonder dat daar om gevraagd is. Als er vervolgens geen (al te grote) emotionele waarde aan wordt toegekend, moet ik mij dwingen niet teleurgesteld te zijn in de reactie. Ik realiseer me dat deze teleurstelling niet terecht is. Ik doe het mezelf aan; de ander heeft er niet om gevraagd. Het is me bijvoorbeeld overkomen dat ik sommige van mijn beste werken heb opgedragen aan personen of groepen die vervolgens met het grootste gemak banden met mij hebben verbroken. Wat bij mij uit het hart komt, komt duidelijk niet altijd in het hart van de ander aan. Een bewijs te meer dat muziek geen exacte betekenis kan overdragen. Keerzijde is dat als de intentie en emotie wel overkomt, het mij vervult met grote vreugde en voldoening. Het is de moeite dan dubbel en dwars waard geweest.

Reacties

Populaire posts van deze blog

Nikkers en negers in kinderboekjes

Bij het opruimen van onze "rommel" kamer vond ik tussen mijn oude kinderboeken een typisch 60-er jaren boekje: Oki en Doki bij de nikkers door Henri Arnoldus (1919-2002) en Carel Willem (Carol) Voges (1925-2001). Het zijn de kinderboekjes waarmee mijn generatie is opgevoed en die mijn leeftijdgenoten bekend moeten voorkomen.

Nee, de negers slapen niet.
"Jammer, dat de blanke mensen niet op ons eiland komen, anders..."
"Anders aten we ze op!" roepen de negers, die rond de hut van het opperhoofd zitten. "Blanke mensen smaken fijn," zegt het opperhoofd. Hij likt zijn lippen eens af.

Het is het tijdperk van de Bimbo-box, die ik in mijn blog Achter de feiten aan al eens vermeldde. Het is om je wild voor te schamen. Het is pas 50 jaar geleden dat dit soort boekjes bon ton waren. Godfried Bomans (1913-1971) schreef De Avonturen van Pa Pinkelman en ook deze boekjes werden geïllustreerd door Carol Voges. Er was sprake van een mateloze onnozelheid, onwetendh…

In memoriam Jan Jansen

Ik ontving eergisteren het bericht dat dirigent Jan Jansen afgelopen zaterdag 24 mei 2014 op 90-jarige leeftijd is overleden. Van Rose-Rie, zijn dochter die bij mij in het Zuid-Nederlands Kamerkoor zingt, had ik vorige week al gehoord dat het niet goed ging met hem. Toch kwam het bericht van het overlijden onverwacht voor me.

Jan Jansen was een begrip in Tilburg toen ik als 18-jarige jongeman aan het conservatorium kwam studeren. Mijn vrouw Kitty en haar moeder Trudy zongen bij Jan in zijn koren en hij was ook leraar aan het Paulus Lyceum waar Kitty van hem muziekles kreeg. Ik zou hem veel later opvolgen als muziekdocent aan die school. Jan was meer dirigent dan muziekdocent en hij werd geroemd om zijn initiatieven, zijn humor en vakmanschap. Ik keek op tegen Jan en ik heb destijds geen contact met hem (durven) zoeken ondanks het feit dat wij niet ver van elkaar woonden. Daar heb ik wel spijt van maar gedane zaken nemen geen keer. Vorig jaar heb ik hem opgezocht en we hadden een aller…

Ik had een droom (2)

Vannacht trof ik Dante op de stadsmuur van het Italiaanse plaatsje Lucca. Dante stelde me voor om samen het glas te heffen aan het pleintje waar het standbeeld van Puccini is geplaatst. Weldra zaten we in de stralende zon met een glas rode wijn in onze hand.

Dante:
Zullen we ons gesprek van gisteren voortzetten?

Ik:
Fijn, ik verheug me erop en ik ben zeer vereerd dat je na gisteren nog met me wilt praten.

Dante:
Natuurlijk! We hebben het gehad over het Heelal en over het multiversum. Ik moest erover denken, het is zo anders dan ik gewend ben om er tegenaan te kijken.

Ik:
Daar kan ik me alles bij voorstellen. Maar of je er op jouw manier over nadenkt, of op de manier van Hawking en Mlodinov, het blijft uiteindelijk ons bevattingsvermogen te boven gaan. En het model dat jij hanteert, heeft als grote voordeel dat ik het enigszins wél kan begrijpen.

Dante:
Dat bedoelde ik gisternacht ook te zeggen met mijn opmerking dat Hawking en Mlodinov het ook niet 'weten'.

Ik:
Dat begreep ik al en ik moe…