Doorgaan naar hoofdcontent

Motorisch luisteren

Motorisch luisteren ligt aan de basis van ons onze muziekbeleving. Ik weet nog te herinneren dat onze kinderen in de baarmoeder van mijn vrouw, Kitty, met bewegingen reageerden op muziek. De muziek was aanleiding voor een motorische reactie. Ik weet niet zeker of spiritueel luisteren, waar Jan-Paul van Spaendonck het in zijn reactie op mijn vorige blog het over had, in dat stadium van menselijk leven mogelijk is. Als het zo is dat muziek maken en het beluisteren van muziek door de moeder tijdens de zwangerschap van invloed zouden zijn op de muzikaliteit van de mens, dan zou er wel iets moeten worden 'opgevangen' en verwerkt door de mens in wording. Wellicht een vorm van spiritueel luisteren? Associatief en intellectueel luisteren zijn uitgesloten wat mij betreft.

De puls of hartslag van de muziek zorgt ervoor dat we de aandrang hebben om in meer of mindere mate mee te bewegen met die muziek. Ik zou het grote aantal musici in koren en orkesten niet de kost willen geven die duidelijk hoorbaar met hun voet de 'maat' mee stampen; al was het er maar één overigens. Het bewegen van de voet op de maat van de muziek is bij grote groepen mensen waarneembaar. Bij 'primitieve' volkeren en bij danceparty's kan de hartslag van de muziek in combinatie met zich herhalende ritmen en bewegingen zelfs een trance teweeg brengen. Hierbij laat ik drugs en andere verdovende middelen buiten beschouwing. De mens verliest de controle over geest en lichaam onder invloed van het opzwepende metrum. Er is sprake van een ander bewustzijnsniveau.

Uit eigen ervaring weet ik dat de motorische beweging in de muziek van invloed is op je welbevinden. Soms kan het tempo van de muziek (de hartslag) te hoog of te laag liggen voor dat specifieke moment. Muziek kan je dan bijvoorbeeld een opgejaagd gevoel geven. Dit ligt niet besloten in de muziek zelf, maar in de wisselwerking tussen het tempo van jouw lichaam en het tempo van de muziek. Als dirigent leer je te luisteren naar je eigen hartslag, waardoor je een gevoel voor het juiste tempo (tempo giusto) kunt ontwikkelen. De motoriek van het muziekmaken kan tevens werken als een geheugensteun. Soms zijn bepaalde moeilijke passages in de muziek beter te onthouden als het (inwendig) luisteren gekoppeld wordt aan de motoriek.

Reacties

Populaire posts van deze blog

Nikkers en negers in kinderboekjes

Bij het opruimen van onze "rommel" kamer vond ik tussen mijn oude kinderboeken een typisch 60-er jaren boekje: Oki en Doki bij de nikkers door Henri Arnoldus (1919-2002) en Carel Willem (Carol) Voges (1925-2001). Het zijn de kinderboekjes waarmee mijn generatie is opgevoed en die mijn leeftijdgenoten bekend moeten voorkomen.

Nee, de negers slapen niet.
"Jammer, dat de blanke mensen niet op ons eiland komen, anders..."
"Anders aten we ze op!" roepen de negers, die rond de hut van het opperhoofd zitten. "Blanke mensen smaken fijn," zegt het opperhoofd. Hij likt zijn lippen eens af.

Het is het tijdperk van de Bimbo-box, die ik in mijn blog Achter de feiten aan al eens vermeldde. Het is om je wild voor te schamen. Het is pas 50 jaar geleden dat dit soort boekjes bon ton waren. Godfried Bomans (1913-1971) schreef De Avonturen van Pa Pinkelman en ook deze boekjes werden geïllustreerd door Carol Voges. Er was sprake van een mateloze onnozelheid, onwetendh…

Non-conformisme

Ik heb een zwak voor mensen die zich non-conformistisch opstellen. Zij geven onze wereld kleur en zorgen er telkens voor dat ons referentiekader wordt doorbroken, gewild of ongewild. Zo kan ik veel plezier beleven als product en functie door non-conformisten worden losgekoppeld. Bekende voorbeelden zijn natuurlijk Duchamp met zijn pissoir, zijn kruk met wiel of Picasso met zijn zadel en fietsstuur. De kunstenaar koppelt de onderdelen los van hun functie en er ontstaat een nieuwe realiteit waarbij het nieuwe beeld een andere betekenis krijgt. Het is maar hoe je naar de diverse onderdelen kunt kijken.

De kunstenaar is volgens mij niet op zoek naar nieuwe functies of nieuwe beelden. Hij gebruikt wat hij in zijn omgeving ziet. Picasso ging bijna associatief te werk. Ik heb thuis de DVD "Le Mystère Picasso" en daarin is te zien hoe Picasso van het een op het ander komt. Hij produceert omdat hij niet anders kan, het ligt in zijn aard opgesloten om met beelden bezig te zijn.

Nieuwe…

Omdenken, het overwegen meer dan waard

Omdenken is een andere manier om naar de werkelijkheid te kijken. We kunnen door omdenken anders tegen problemen aankijken. Dit omdenken is voortgekomen uit het besef dat wij zelf onderdeel van het probleem zijn. Problemen bestaan namelijk als wij het moeilijk vinden om het beeld van wat het zou moeten zijn los te laten, om open te staan voor wat is of zou kunnen zijn. Uitgangspunt bij omdenken is dat als we het gevoel hebben dat we steeds vaster in het probleem draaien als we op een bepaalde manier op de werkelijkheid drukken, we beter eens de andere kant op kunnen bewegen. Omdenken levert vaak verrassende inzichten op en is eigenlijk niet meer of minder dan het stoppen met het zogenaamde vastdenken.

Als je handelen baseert op iets wat je níet wilt (een probleem), is de kans groot dat je in een neerwaartse spiraal belandt. Je bent dan als het ware bezig aan het dweilen met de kraan open. Bovendien is er meestal sprake van het waterbed-effect: druk ergens op het waterbed en ergens and…