Doorgaan naar hoofdcontent

Non-conformisme

Ik heb een zwak voor mensen die zich non-conformistisch opstellen. Zij geven onze wereld kleur en zorgen er telkens voor dat ons referentiekader wordt doorbroken, gewild of ongewild. Zo kan ik veel plezier beleven als product en functie door non-conformisten worden losgekoppeld. Bekende voorbeelden zijn natuurlijk Duchamp met zijn pissoir, zijn kruk met wiel of Picasso met zijn zadel en fietsstuur. De kunstenaar koppelt de onderdelen los van hun functie en er ontstaat een nieuwe realiteit waarbij het nieuwe beeld een andere betekenis krijgt. Het is maar hoe je naar de diverse onderdelen kunt kijken.

De kunstenaar is volgens mij niet op zoek naar nieuwe functies of nieuwe beelden. Hij gebruikt wat hij in zijn omgeving ziet. Picasso ging bijna associatief te werk. Ik heb thuis de DVD "Le Mystère Picasso" en daarin is te zien hoe Picasso van het een op het ander komt. Hij produceert omdat hij niet anders kan, het ligt in zijn aard opgesloten om met beelden bezig te zijn.

Nieuwe stromingen in de kunst komen volgens mij dan ook niet tot stand doordat de kunstenaar geforceerd op zoek is naar vernieuwing. De vernieuwing vloeit als het ware voort uit zijn activiteiten die hij toch al zou ondernemen, gewoon omdat de kunstenaar niet anders kan. Picasso had al veel stieren getekend en zijn zadel en stuur zijn volgens mij een logisch gevolg van zijn fascinatie met stieren. Het is in ieder geval geen uiting van onkunde.

Het is bijzonder om te zien hoe een kunstenaar zich ontwikkelt. Opvoeden tot kunstbegrip is voor mij dan ook het volgen van de ontwikkelingsgang van kunst in het algemeen en die van de kunstenaar in het bijzonder. Hoe meer je weet van de achtergronden, des te meer ben je in staat om er van te genieten. Vaak hoor je mensen zeggen: "Dat kan mijn kind ook". Alleen al het feit dat die personen de moeite niet nemen om te begrijpen wat ze afwijzen, geeft al aan dat zij beter met andere zaken bezig zouden kunnen zijn.

Het is de vraag of de kunstenaar per definitie een non-conformist is. Volgens mij is dat niet het geval. Er zijn kunstenaars die de marktwerking uitstekend begrijpen en veel geld verdienen door te maken wat de grote massa wil en zich te gedragen zoals de grote massa dat van hen verwacht. Ik veroordeel zulk gedrag niet en heb bewondering voor dergelijk talent. Zeker als de kunstenaar dicht bij zichzelf blijft.

De kunstenaar die non-conformist is omdat hij niet anders kan, zal voor vooruitgang en vernieuwing zorgen. Zijn blik op de wereld zal niet altijd onmiddellijk begrepen worden, soms zelfs nooit. Wellicht zal hij er niet veel geld mee verdienen, maar uiteindelijk kan zijn invloed op onze manier waarop we onze wereld ervaren ingrijpend veranderen. De ultieme non-conformist in Brabant is voor mij filosoof/kunstenaar Gerard van Lankveld, iemand die mij met zijn creaties en gedachten weet te raken. De puurheid, oorspronkelijkheid en oprechtheid kan ik bijzonder waarderen. Ik kan een bezoekje aan hem of zijn gedachtengoed van harte aanbevelen.

Reacties

Populaire posts van deze blog

Nikkers en negers in kinderboekjes

Bij het opruimen van onze "rommel" kamer vond ik tussen mijn oude kinderboeken een typisch 60-er jaren boekje: Oki en Doki bij de nikkers door Henri Arnoldus (1919-2002) en Carel Willem (Carol) Voges (1925-2001). Het zijn de kinderboekjes waarmee mijn generatie is opgevoed en die mijn leeftijdgenoten bekend moeten voorkomen.

Nee, de negers slapen niet.
"Jammer, dat de blanke mensen niet op ons eiland komen, anders..."
"Anders aten we ze op!" roepen de negers, die rond de hut van het opperhoofd zitten. "Blanke mensen smaken fijn," zegt het opperhoofd. Hij likt zijn lippen eens af.

Het is het tijdperk van de Bimbo-box, die ik in mijn blog Achter de feiten aan al eens vermeldde. Het is om je wild voor te schamen. Het is pas 50 jaar geleden dat dit soort boekjes bon ton waren. Godfried Bomans (1913-1971) schreef De Avonturen van Pa Pinkelman en ook deze boekjes werden geïllustreerd door Carol Voges. Er was sprake van een mateloze onnozelheid, onwetendh…

Omdenken, het overwegen meer dan waard

Omdenken is een andere manier om naar de werkelijkheid te kijken. We kunnen door omdenken anders tegen problemen aankijken. Dit omdenken is voortgekomen uit het besef dat wij zelf onderdeel van het probleem zijn. Problemen bestaan namelijk als wij het moeilijk vinden om het beeld van wat het zou moeten zijn los te laten, om open te staan voor wat is of zou kunnen zijn. Uitgangspunt bij omdenken is dat als we het gevoel hebben dat we steeds vaster in het probleem draaien als we op een bepaalde manier op de werkelijkheid drukken, we beter eens de andere kant op kunnen bewegen. Omdenken levert vaak verrassende inzichten op en is eigenlijk niet meer of minder dan het stoppen met het zogenaamde vastdenken.

Als je handelen baseert op iets wat je níet wilt (een probleem), is de kans groot dat je in een neerwaartse spiraal belandt. Je bent dan als het ware bezig aan het dweilen met de kraan open. Bovendien is er meestal sprake van het waterbed-effect: druk ergens op het waterbed en ergens and…