Doorgaan naar hoofdcontent

Werkelijk een prachtvakantie

Deze vakantie hebben Kitty en ik twee weken doorgebracht in Zuid-Polen en Praag. Jan van Corven en zijn vrouw Malinka hebben een berghuis in Jusczyn en wij mochten daar een week in wonen. Na een bezoek aan Jan en Malinka in Krakow, waarbij hij enkele vrienden van het universiteitskoor 'Agricolla' voor een feestelijke avond had uitgenodigd, begeleidden zij ons naar zijn berghuis. Hij verhuurt dit huis aan toeristen, maar het was die week voor ons beschikbaar. Een leuk huis, prachtig gelegen tussen de bergen, met een paar huizen in de directe omgeving. Voor rust moet je absoluut daar zijn. De vriendelijke buren spraken over het algemeen geen woord buiten de grens, maar met handen en voeten bleek veel uit te leggen. Van enige diepgang in de contacten met hen was dan ook geen sprake, maar wij kregen keurig gezaagde houtblokken en aanmaakhout voor de open haard. Een ideale omgeving om bij te komen, te lezen en na te denken.

Een van de zaken die mij bezig hebben gehouden deze vakantie was de vraag hoe zich de werkelijkheid verhoudt tot onze persoonlijke invulling van die werkelijkheid. Het fascinerende gegeven dat wij onszelf als centrum zien van wat er om ons heen gebeurt en dat de werkelijk zoals die zich aan ons voordoet ook ervaren wordt als de werkelijkheid. Al die werkelijkheden bestaan naast elkaar en zijn allemaal even waar.

Voor mij als dirigent, wiens werk voor een belangrijk deel bestaat uit het regisseren van een collectieve beleving, is de aan- en afwezigheid van de werkelijkheid een boeiend gegeven. Vaak genoeg blijkt uit commentaar op mijn uitvoeringen dat personen een totaal andere beleving hebben van hetgeen ze gehoord hebben dan ik. Omgekeerd is het mogelijk mijn beleving over te brengen op het publiek. Het komt voor dat de meningen van luisteraars diametraal tegenover elkaar staan. Ik begrijp natuurlijk dat het afhangt van ieders achtergrond, kennis van zaken en zelfs van het humeur dat ze op dat moment hebben. Aan de ene kant kun je deze beleving van hun werkelijkheid niet beïnvloeden; aan de andere kant is de wereld daardoor ook maakbaar geworden. Wij kunnen invloed hebben op de wijze waarop de werkelijkheid zich aan ons openbaart. Het houdt me bezig.

Reacties

Anoniem zei…
Paul , ik denk dat innerlijke klank reflecteert aan wat je waar neemt en zo ervaart een ieder de muziek anders , net zoals jij er bij staat als werk en als componist ook deze zaken(muziek anders reflecteert
Johan

Populaire posts van deze blog

Nikkers en negers in kinderboekjes

Bij het opruimen van onze "rommel" kamer vond ik tussen mijn oude kinderboeken een typisch 60-er jaren boekje: Oki en Doki bij de nikkers door Henri Arnoldus (1919-2002) en Carel Willem (Carol) Voges (1925-2001). Het zijn de kinderboekjes waarmee mijn generatie is opgevoed en die mijn leeftijdgenoten bekend moeten voorkomen.

Nee, de negers slapen niet.
"Jammer, dat de blanke mensen niet op ons eiland komen, anders..."
"Anders aten we ze op!" roepen de negers, die rond de hut van het opperhoofd zitten. "Blanke mensen smaken fijn," zegt het opperhoofd. Hij likt zijn lippen eens af.

Het is het tijdperk van de Bimbo-box, die ik in mijn blog Achter de feiten aan al eens vermeldde. Het is om je wild voor te schamen. Het is pas 50 jaar geleden dat dit soort boekjes bon ton waren. Godfried Bomans (1913-1971) schreef De Avonturen van Pa Pinkelman en ook deze boekjes werden geïllustreerd door Carol Voges. Er was sprake van een mateloze onnozelheid, onwetendh…

Non-conformisme

Ik heb een zwak voor mensen die zich non-conformistisch opstellen. Zij geven onze wereld kleur en zorgen er telkens voor dat ons referentiekader wordt doorbroken, gewild of ongewild. Zo kan ik veel plezier beleven als product en functie door non-conformisten worden losgekoppeld. Bekende voorbeelden zijn natuurlijk Duchamp met zijn pissoir, zijn kruk met wiel of Picasso met zijn zadel en fietsstuur. De kunstenaar koppelt de onderdelen los van hun functie en er ontstaat een nieuwe realiteit waarbij het nieuwe beeld een andere betekenis krijgt. Het is maar hoe je naar de diverse onderdelen kunt kijken.

De kunstenaar is volgens mij niet op zoek naar nieuwe functies of nieuwe beelden. Hij gebruikt wat hij in zijn omgeving ziet. Picasso ging bijna associatief te werk. Ik heb thuis de DVD "Le Mystère Picasso" en daarin is te zien hoe Picasso van het een op het ander komt. Hij produceert omdat hij niet anders kan, het ligt in zijn aard opgesloten om met beelden bezig te zijn.

Nieuwe…

In memoriam Jan Jansen

Ik ontving eergisteren het bericht dat dirigent Jan Jansen afgelopen zaterdag 24 mei 2014 op 90-jarige leeftijd is overleden. Van Rose-Rie, zijn dochter die bij mij in het Zuid-Nederlands Kamerkoor zingt, had ik vorige week al gehoord dat het niet goed ging met hem. Toch kwam het bericht van het overlijden onverwacht voor me.

Jan Jansen was een begrip in Tilburg toen ik als 18-jarige jongeman aan het conservatorium kwam studeren. Mijn vrouw Kitty en haar moeder Trudy zongen bij Jan in zijn koren en hij was ook leraar aan het Paulus Lyceum waar Kitty van hem muziekles kreeg. Ik zou hem veel later opvolgen als muziekdocent aan die school. Jan was meer dirigent dan muziekdocent en hij werd geroemd om zijn initiatieven, zijn humor en vakmanschap. Ik keek op tegen Jan en ik heb destijds geen contact met hem (durven) zoeken ondanks het feit dat wij niet ver van elkaar woonden. Daar heb ik wel spijt van maar gedane zaken nemen geen keer. Vorig jaar heb ik hem opgezocht en we hadden een aller…