Doorgaan naar hoofdcontent

Ik ben een Brabander!

Het leuke van een korte vakantieperiode is dat je er weer toe komt wat boeken te lezen. Op dit moment
lees ik "Geschiedenis van Noord-Brabant" onder redactie van prof. dr. H.F.J.M. van den Eerenbeemt. Er staat veel in beschreven wat ik al wist, maar bij herlezing (ik las de boeken al eens rond de milleniumwisseling) beklijft er toch meer. Je bent dan in staat meer te duiden en in een context te plaatsen. De inhoud krijgt daardoor meer betekenis voor je.

Mijn familie van vaders kant kwam van Nuland (bij 's-Hertogenbosch) en Gestel (Eindhoven), die van mijn moeders kant uit de omgeving van Neerpelt. Mijn wortels liggen dus in het grensgebied van wat nu Noord-Brabant en België heet. Mijn voorouders hebben de turbulente periode meegemaakt van de verschuiving van Brabant als generaliteitsland (wingewest) van de Republiek der 7 Verenigde Nederlanden naar zelfstandig 8ste gewest bij de Staten-Generaal (later Nationale Vergadering).

Pieter Vreede
Dit was een periode waarin voor het eerst na lange tijd een scheiding tussen kerk en staat plaatsvond en katholieken weer in openbare ambten zitting mochten hebben. Het was ook een tijd waarin de invloed van de Fransen groot was. De Fransen beschouwden alles ten zuiden van de Waal al als het hunne en de Franse invloed en hervormingen zorgden voor de opkomst van de economische groei van Brabant en vormde later (1814) zelfs het fundament voor het nieuwe Koninkrijk der Nederlanden.

De rol van Pieter Vreede kan hierbij niet vlug overschat worden. Het is aan hem te danken dat Staats-Brabant aan kon sluiten bij de Bataafse Republiek. Mede door hem vond er, in navolging van ontwikkelingen in Frankrijk, een opwaardering plaats van het platteland. De onderhandelingen werden gehouden in Tilburg in het logement Weduwe van Collin (de 3-zwaantjes) en niet in de steden 's-Hertogenbosch en Breda. Brabant werd vanaf die tijd niet langer gezien als wingewest maar als zelfstandig gewest met 14 (12 katholieke, 1 hervormde en 1 doopsgezinde) van de 126 verkozenen in de Nationale Vergadering.

Prins Willem liet op 1 februari 1814 via een schrijven weten dat het Brabantse gewest in het kader van het toekomstige koninkrijk op basis van gelijkwaardigheid behandeld zou worden. Pas toen stemde de overgrote meerderheid van de gegoede burgerij uit Brabant in met het afscheid van de Franse periode. Juist in de Bataafse en Franse tijd werden zij niet meer gediscrimineerd en hadden zij allerlei functies binnen het gemeentelijk en gewestelijk bestuur opgenomen. Zij wilden in geen geval terug naar de toestand van de vroegere generaliteitsperiode.

Met gepaste trots zeg ik dan ook tegen wie het maar horen wil: "Ik ben Brabander!"

Reacties

Populaire posts van deze blog

Nikkers en negers in kinderboekjes

Bij het opruimen van onze "rommel" kamer vond ik tussen mijn oude kinderboeken een typisch 60-er jaren boekje: Oki en Doki bij de nikkers door Henri Arnoldus (1919-2002) en Carel Willem (Carol) Voges (1925-2001). Het zijn de kinderboekjes waarmee mijn generatie is opgevoed en die mijn leeftijdgenoten bekend moeten voorkomen.

Nee, de negers slapen niet.
"Jammer, dat de blanke mensen niet op ons eiland komen, anders..."
"Anders aten we ze op!" roepen de negers, die rond de hut van het opperhoofd zitten. "Blanke mensen smaken fijn," zegt het opperhoofd. Hij likt zijn lippen eens af.

Het is het tijdperk van de Bimbo-box, die ik in mijn blog Achter de feiten aan al eens vermeldde. Het is om je wild voor te schamen. Het is pas 50 jaar geleden dat dit soort boekjes bon ton waren. Godfried Bomans (1913-1971) schreef De Avonturen van Pa Pinkelman en ook deze boekjes werden geïllustreerd door Carol Voges. Er was sprake van een mateloze onnozelheid, onwetendh…

In memoriam Jan Jansen

Ik ontving eergisteren het bericht dat dirigent Jan Jansen afgelopen zaterdag 24 mei 2014 op 90-jarige leeftijd is overleden. Van Rose-Rie, zijn dochter die bij mij in het Zuid-Nederlands Kamerkoor zingt, had ik vorige week al gehoord dat het niet goed ging met hem. Toch kwam het bericht van het overlijden onverwacht voor me.

Jan Jansen was een begrip in Tilburg toen ik als 18-jarige jongeman aan het conservatorium kwam studeren. Mijn vrouw Kitty en haar moeder Trudy zongen bij Jan in zijn koren en hij was ook leraar aan het Paulus Lyceum waar Kitty van hem muziekles kreeg. Ik zou hem veel later opvolgen als muziekdocent aan die school. Jan was meer dirigent dan muziekdocent en hij werd geroemd om zijn initiatieven, zijn humor en vakmanschap. Ik keek op tegen Jan en ik heb destijds geen contact met hem (durven) zoeken ondanks het feit dat wij niet ver van elkaar woonden. Daar heb ik wel spijt van maar gedane zaken nemen geen keer. Vorig jaar heb ik hem opgezocht en we hadden een aller…

Ik had een droom (2)

Vannacht trof ik Dante op de stadsmuur van het Italiaanse plaatsje Lucca. Dante stelde me voor om samen het glas te heffen aan het pleintje waar het standbeeld van Puccini is geplaatst. Weldra zaten we in de stralende zon met een glas rode wijn in onze hand.

Dante:
Zullen we ons gesprek van gisteren voortzetten?

Ik:
Fijn, ik verheug me erop en ik ben zeer vereerd dat je na gisteren nog met me wilt praten.

Dante:
Natuurlijk! We hebben het gehad over het Heelal en over het multiversum. Ik moest erover denken, het is zo anders dan ik gewend ben om er tegenaan te kijken.

Ik:
Daar kan ik me alles bij voorstellen. Maar of je er op jouw manier over nadenkt, of op de manier van Hawking en Mlodinov, het blijft uiteindelijk ons bevattingsvermogen te boven gaan. En het model dat jij hanteert, heeft als grote voordeel dat ik het enigszins wél kan begrijpen.

Dante:
Dat bedoelde ik gisternacht ook te zeggen met mijn opmerking dat Hawking en Mlodinov het ook niet 'weten'.

Ik:
Dat begreep ik al en ik moe…