Doorgaan naar hoofdcontent

Wilsonbekwaam?

De relatie met je ouders is een bijzondere. Zij bepalen in grote mate hoe je in het leven staat: hun manier van opvoeden en de door hen gehanteerde normen en waarden vormen de basis van waaruit je de wereld tegemoet treedt. Misschien blijf het zelfs bewust of onbewust belangrijk voor ons wat je ouders ergens van zouden vinden.

Om vader of moeder te worden hoef je geen ingewikkelde opleiding te volgen; het enige criterium dat moeder natuur heeft ingebouwd, is dat we in staat moeten zijn om gemeenschap te hebben. Dat is nauwelijks een drempel te noemen. Het is daarom een wonder dat het zo vaak goed gaat en het is ook niet verwonderlijk dat het daarom zo vaak mis gaat.

Het opvallende vind ik dat we kind blijven zolang de ouders nog leven. Er zijn therapieën die gebaseerd zijn op de plaats die je als kind innam binnen het gezin of op de positie ten opzichte van (één van) de ouders. Al ben je bijna 58 jaar, de ouder-kind-relatie blijft intact. Uiteraard breng je op die leeftijd de nodige levenservaring in. Toch blijven ouders op een of andere mysterieuze wijze een rol spelen op je gemoed; misschien zelfs wel op je welbevinden op belangrijke keerpunten in het leven.

Ik heb geboft. Mijn ouders maakten fouten en namen verkeerde beslissingen, maar over het algemeen heb ik geen super nadelige gevolgen van mijn opvoeding ondervonden. Natuurlijk heb ik de illusie dat ik het volledig anders heb gedaan met de opvoeding van onze drie kinderen. Ik realiseer me dat zelfs die illusie is ingegeven door de opvoeding die ik heb gehad. Als ouder doe je in het gunstigste geval datgene wat je het beste lijkt binnen de gegeven omstandigheden. Vaak ligt daar geen weloverwogen plan aan ten grondslag. Ook blijkt achteraf nogal eens dat je meer op je ouders lijkt dan je soms zou willen.

Naarmate de jaren aan me voorbijgingen, is mijn houding ten opzichte van mijn ouders veranderd. Mijn vader, Wouth van Gulick, is 25 jaar geleden overleden na een lang ziekbed. Met hem had ik een wat stroeve verhouding die ongetwijfeld te maken had met zijn gezondheidstoestand en de leeftijd die ik op dat moment had. Terugkijkend op die jaren oordeel ik aanzienlijk milder over hem dan destijds. Mijn moeder, Paulette Serroeyen, is nu bijna 80 jaar en op dit moment niet in staat om zelf de regie in haar leven te hebben. Na een opname in het ziekenhuis heeft zij, gedreven door haar wil tot onafhankelijkheid, de niet zo gelukkige beslissing genomen om de benodigde thuiszorg tot een minimum te beperken. Zij weigerde de aangeboden hulp. Dit terwijl ze door haar gezondheidstoestand niet in staat was om zonder hulp thuis te kunnen blijven.

Hier ligt de bron van het maatschappelijke probleem waar wij met zijn allen een oplossing voor zullen moeten vinden. Paulette is niet wilsonbekwaam, maar weigert om niet-rationele beweegredenen hulp die ze wel nodig heeft. Er zijn met een beetje gericht googelen vele studies in diverse landen te vinden die aantonen dat het hierbij om een veelvoorkomend probleem gaat. In de Westerse wereld weigeren veel ouderen hulp die zij wel nodig hebben. Hiermee brengen ze hun kinderen en de maatschappij in een lastig pakket.

Paulette is zelf verantwoordelijk voor haar leven, maar wij als kinderen voelen een grote verantwoordelijkheid naar haar toe. Wij zijn niet in staat 24-uurs-zorg te verlenen vanwege ons beroep en de fysieke afstand tot haar. Ze is met haar eigen toestemming naar logeren met zorg overgebracht, maar ze wil nu terug naar huis. Ze is niet wilsonbekwaam, maar eigenlijk is de terugkeer naar huis (op dit moment) geen optie. Ondertussen weigert ze nog steeds hulp, geeft ze aan dat ze niet wil wennen aan haar nieuwe situatie en eigenlijk kan ik dat ook wel weer begrijpen. De enige mogelijkheid die wij hebben om haar tegen haar zin daar te houden is om een traject van wilsonbekwaamheid in te slaan, maar dat is ze (nog) niet. Kunnen wij bovendien mensen, tegen hun wil in, wel voor alle onheil behoeden? Aan de andere kant willen we toch geen toestanden met wegkwijnende ouderen die vereenzaamd en in een vervuilde leefomgeving zichzelf verwaarlozen?!

Haar handelswijze is niet in haar eigenbelang, althans niet zoals wij daar tegenaan kijken. Een situatie waarbij zij voortdurend appelleert aan onze "plicht" als kind en niet voor onze rede vatbaar lijkt. Ik ben het niet met haar eens, kan niet aan haar hulpvraag voldoen en zwicht dan ook niet voor haar manipulatieve appel op mijn kindzijn. Maar ik heb het er wel moeilijk mee.

Reacties

Populaire posts van deze blog

Nikkers en negers in kinderboekjes

Bij het opruimen van onze "rommel" kamer vond ik tussen mijn oude kinderboeken een typisch 60-er jaren boekje: Oki en Doki bij de nikkers door Henri Arnoldus (1919-2002) en Carel Willem (Carol) Voges (1925-2001). Het zijn de kinderboekjes waarmee mijn generatie is opgevoed en die mijn leeftijdgenoten bekend moeten voorkomen.

Nee, de negers slapen niet.
"Jammer, dat de blanke mensen niet op ons eiland komen, anders..."
"Anders aten we ze op!" roepen de negers, die rond de hut van het opperhoofd zitten. "Blanke mensen smaken fijn," zegt het opperhoofd. Hij likt zijn lippen eens af.

Het is het tijdperk van de Bimbo-box, die ik in mijn blog Achter de feiten aan al eens vermeldde. Het is om je wild voor te schamen. Het is pas 50 jaar geleden dat dit soort boekjes bon ton waren. Godfried Bomans (1913-1971) schreef De Avonturen van Pa Pinkelman en ook deze boekjes werden geïllustreerd door Carol Voges. Er was sprake van een mateloze onnozelheid, onwetendh…

Non-conformisme

Ik heb een zwak voor mensen die zich non-conformistisch opstellen. Zij geven onze wereld kleur en zorgen er telkens voor dat ons referentiekader wordt doorbroken, gewild of ongewild. Zo kan ik veel plezier beleven als product en functie door non-conformisten worden losgekoppeld. Bekende voorbeelden zijn natuurlijk Duchamp met zijn pissoir, zijn kruk met wiel of Picasso met zijn zadel en fietsstuur. De kunstenaar koppelt de onderdelen los van hun functie en er ontstaat een nieuwe realiteit waarbij het nieuwe beeld een andere betekenis krijgt. Het is maar hoe je naar de diverse onderdelen kunt kijken.

De kunstenaar is volgens mij niet op zoek naar nieuwe functies of nieuwe beelden. Hij gebruikt wat hij in zijn omgeving ziet. Picasso ging bijna associatief te werk. Ik heb thuis de DVD "Le Mystère Picasso" en daarin is te zien hoe Picasso van het een op het ander komt. Hij produceert omdat hij niet anders kan, het ligt in zijn aard opgesloten om met beelden bezig te zijn.

Nieuwe…

Omdenken, het overwegen meer dan waard

Omdenken is een andere manier om naar de werkelijkheid te kijken. We kunnen door omdenken anders tegen problemen aankijken. Dit omdenken is voortgekomen uit het besef dat wij zelf onderdeel van het probleem zijn. Problemen bestaan namelijk als wij het moeilijk vinden om het beeld van wat het zou moeten zijn los te laten, om open te staan voor wat is of zou kunnen zijn. Uitgangspunt bij omdenken is dat als we het gevoel hebben dat we steeds vaster in het probleem draaien als we op een bepaalde manier op de werkelijkheid drukken, we beter eens de andere kant op kunnen bewegen. Omdenken levert vaak verrassende inzichten op en is eigenlijk niet meer of minder dan het stoppen met het zogenaamde vastdenken.

Als je handelen baseert op iets wat je níet wilt (een probleem), is de kans groot dat je in een neerwaartse spiraal belandt. Je bent dan als het ware bezig aan het dweilen met de kraan open. Bovendien is er meestal sprake van het waterbed-effect: druk ergens op het waterbed en ergens and…