Doorgaan naar hoofdcontent

brood en spelen

Gisteravond werd op het wereldkampioenschap in Brazilië de wedstrijd Spanje-Nederland gespeeld. Er is de afgelopen weken langzamerhand naar dit toernooi toegewerkt in de media. De Tilburger Roy Donders werd in stelling gebracht en de Oranjekoorts sloeg onafwendbaar toe. Louis van Gaal ontpopte zich als een vriendelijke man die juist de genuanceerde sfeer het belangrijkst vond en de deskundigen in mijn omgeving bediscussieerden de voor- en de nadelen van de verschillende speelsystemen. Het lijkt wel of iedereen een mening heeft en of er niks belangrijkers op de wereld bestaat. Oorlogen, rampen en zelfs de ongerechtigheid en corruptie in het organiserende land zijn als bij toverslag vergeten. Het enthousiasme over de spelers en hun trainer overspoelt elke kritische noot die er te kraken valt.

Voor de gelegenheid waren onze kinderen met hun partners naar ons gekomen om deze wedstrijd met ons te bekijken. Sommigen waren in het oranje gekleed, dat schijnt er bij te horen. Ik mag graag een goede wedstrijd zien en ik geniet op zo'n avond van de saamhorigheid en de spanning. Gaandeweg de wedstrijd werd het enthousiasme groter. Het is ook niet niks om van de wereldkampioen uit 2010 met 5-1 te winnen. Hoewel maar weinigen in de voor de gelegenheid opgezette Poulão Nederland op voorhand als winnaar hadden aangewezen, was de stemming in huis en op de buis optimaal. Zelfs bij de nabeschouwing werd ademloos geluisterd naar wat spelers en trainer te zeggen hadden. Ondertussen vlogen via Facebook en Whatsapp de meligheden je om de oren. Wat kan voetbal leuk zijn!

Wat maakt het nu eigenlijk dat bij een potje voetbal (of bij sport in het algemeen) oerdriften naar boven komen? Dat we ons verbonden voelen in de strijd 'tegen' de opponent; dat we al wat we belangrijk vinden (al is het maar voor even) vergeten; dat de jager en strijder in ons naar boven komen? Zijn we evolutionair eigenlijk nog niet zo veel opgeschoten? Ik sta verbaasd bij het wegvallen van de kritische zin en het opgaan in een massaal doorleefde emotiegolf. Worden kritische geluiden eigenlijk nog wel getolereerd in die omstandigheden of ben je dan in het gunstigste geval een zeurpiet die altijd de sfeer weet te verpesten?

"Want waar er twee of drie in mijn naam bijeen zijn, daar ben Ik in hun midden." staat in Mattheus 18: 20. Maar wat als er in een stadion tienduizenden mensen bijeen zijn of wereldwijd miljoenen mensen kijken? En dan niet in Zijn naam? Deze evenementen gaan de menselijke maat te boven. Rinus Michels zei in een interview met het Algemeen Dagblad in 1970: "Topvoetbal is zoiets als oorlog. Wie te netjes blijft, is verloren". Het stadium van 'netjes'  hebben we allang overschreden. Kijk naar de belangenverstrengeling bij de FIFA, de omkoopschandalen, de corruptie, de arrogantie van de macht en het veronachtzamen van de rechten van de armsten in de Braziliaanse samenleving. Niemand die er verder nog om maalt. Althans, de wedstrijden gaan gewoon door. Sport en politiek moeten gescheiden blijven. Alsof ze niks met elkaar te maken hebben.

Ik geniet van het Nederlands elftal en zal zeker naar de volgende wedstrijden kijken. Ik ben, denk ik, vooral benauwd voor het gedrag van mensen in grote groepen. Opgenomen in de massa reageer je anders. Het lijkt of je het rationele deel van je verstand dan even op vakantie stuurt; dat je, in die omgeving anders reageert dan je normaal gesproken zou doen. De oude Romeinen hadden het goed door: brood en spelen, meer is er niet nodig om het collectieve geheugen te formatten of te beïnvloeden. Ik laat me het kijkplezier niet ontnemen: Hup Holland Hup! 5-1 en alle ellende is vergeten, hoezo verdeeldheid?! We kijken verbonden uit naar de volgende wedstrijd. Op naar de finale! Er is even niks belangrijkers te bedenken!

Reacties

Populaire posts van deze blog

Nikkers en negers in kinderboekjes

Bij het opruimen van onze "rommel" kamer vond ik tussen mijn oude kinderboeken een typisch 60-er jaren boekje: Oki en Doki bij de nikkers door Henri Arnoldus (1919-2002) en Carel Willem (Carol) Voges (1925-2001). Het zijn de kinderboekjes waarmee mijn generatie is opgevoed en die mijn leeftijdgenoten bekend moeten voorkomen.

Nee, de negers slapen niet.
"Jammer, dat de blanke mensen niet op ons eiland komen, anders..."
"Anders aten we ze op!" roepen de negers, die rond de hut van het opperhoofd zitten. "Blanke mensen smaken fijn," zegt het opperhoofd. Hij likt zijn lippen eens af.

Het is het tijdperk van de Bimbo-box, die ik in mijn blog Achter de feiten aan al eens vermeldde. Het is om je wild voor te schamen. Het is pas 50 jaar geleden dat dit soort boekjes bon ton waren. Godfried Bomans (1913-1971) schreef De Avonturen van Pa Pinkelman en ook deze boekjes werden geïllustreerd door Carol Voges. Er was sprake van een mateloze onnozelheid, onwetendh…

Non-conformisme

Ik heb een zwak voor mensen die zich non-conformistisch opstellen. Zij geven onze wereld kleur en zorgen er telkens voor dat ons referentiekader wordt doorbroken, gewild of ongewild. Zo kan ik veel plezier beleven als product en functie door non-conformisten worden losgekoppeld. Bekende voorbeelden zijn natuurlijk Duchamp met zijn pissoir, zijn kruk met wiel of Picasso met zijn zadel en fietsstuur. De kunstenaar koppelt de onderdelen los van hun functie en er ontstaat een nieuwe realiteit waarbij het nieuwe beeld een andere betekenis krijgt. Het is maar hoe je naar de diverse onderdelen kunt kijken.

De kunstenaar is volgens mij niet op zoek naar nieuwe functies of nieuwe beelden. Hij gebruikt wat hij in zijn omgeving ziet. Picasso ging bijna associatief te werk. Ik heb thuis de DVD "Le Mystère Picasso" en daarin is te zien hoe Picasso van het een op het ander komt. Hij produceert omdat hij niet anders kan, het ligt in zijn aard opgesloten om met beelden bezig te zijn.

Nieuwe…

Omdenken, het overwegen meer dan waard

Omdenken is een andere manier om naar de werkelijkheid te kijken. We kunnen door omdenken anders tegen problemen aankijken. Dit omdenken is voortgekomen uit het besef dat wij zelf onderdeel van het probleem zijn. Problemen bestaan namelijk als wij het moeilijk vinden om het beeld van wat het zou moeten zijn los te laten, om open te staan voor wat is of zou kunnen zijn. Uitgangspunt bij omdenken is dat als we het gevoel hebben dat we steeds vaster in het probleem draaien als we op een bepaalde manier op de werkelijkheid drukken, we beter eens de andere kant op kunnen bewegen. Omdenken levert vaak verrassende inzichten op en is eigenlijk niet meer of minder dan het stoppen met het zogenaamde vastdenken.

Als je handelen baseert op iets wat je níet wilt (een probleem), is de kans groot dat je in een neerwaartse spiraal belandt. Je bent dan als het ware bezig aan het dweilen met de kraan open. Bovendien is er meestal sprake van het waterbed-effect: druk ergens op het waterbed en ergens and…