Doorgaan naar hoofdcontent

Jacob Obrecht, een boeiende componist (5)

In de vorige blogs werden de periode en relevante componeertechnieken van Obrecht's tijd in het kort aangestipt. Vanaf deze blog ga ik iets dieper in op de Missa "Maria Zart" van Obrecht zelf.
De cantus firmus die in de Missa “Maria Zart” is gebruikt is een bewerking van het Duitse Marialied “Maria zart von edler art”. Dit lied was een van de meest gekende en wijdverspreide Marialiederen uit die periode. Het van oorsprong Rooms Katholieke lied werd later ook aangepast voor protestants gebruik. Obrecht heeft het lied voor het eerst in een polyfone context geplaatst.
Voor structurele doeleinden heeft Obrecht de door hem gebruikte Cantus Firmus in 12 segmenten onderverdeeld:
De oorspronkelijke melodie en de onderverdeling in segmenten zoals Obrecht heeft toegepast in zijn "Missa Maria Zart"

De segmenten worden van elkaar gescheiden door middel van rusten welke in het oorspronkelijke lied voorkomen. Wat opvalt is dat Obrecht de 'natuurlijke'  geleding van de melodie heeft aangehouden, met uitzondering van segment 11.

De mis is in principe een zogenaamde Tenor-Mis, dus traditioneel van opzet. De Cantus Firmus komt in langere notenwaarden in de Tenor voor, waartegen contrapunterende stemmen geplaatst zijn. Opmerkelijk is bij deze mis dat deze werkwijze tot en met misdeel IV (Kyrie, Gloria, Credo, Sanctus) volgehouden is. In misdeel V (Agnus Dei) krijgt de Tenor de functie van een contrapunterende stem toebedeeld, terwijl andere stemmen de rol van de Cantus Firmus-dragende stem op zich nemen. Ik zal dit in een volgende blog nader toelichten.

Reacties

Populaire posts van deze blog

Nikkers en negers in kinderboekjes

Bij het opruimen van onze "rommel" kamer vond ik tussen mijn oude kinderboeken een typisch 60-er jaren boekje: Oki en Doki bij de nikkers door Henri Arnoldus (1919-2002) en Carel Willem (Carol) Voges (1925-2001). Het zijn de kinderboekjes waarmee mijn generatie is opgevoed en die mijn leeftijdgenoten bekend moeten voorkomen.

Nee, de negers slapen niet.
"Jammer, dat de blanke mensen niet op ons eiland komen, anders..."
"Anders aten we ze op!" roepen de negers, die rond de hut van het opperhoofd zitten. "Blanke mensen smaken fijn," zegt het opperhoofd. Hij likt zijn lippen eens af.

Het is het tijdperk van de Bimbo-box, die ik in mijn blog Achter de feiten aan al eens vermeldde. Het is om je wild voor te schamen. Het is pas 50 jaar geleden dat dit soort boekjes bon ton waren. Godfried Bomans (1913-1971) schreef De Avonturen van Pa Pinkelman en ook deze boekjes werden geïllustreerd door Carol Voges. Er was sprake van een mateloze onnozelheid, onwetendh…

Non-conformisme

Ik heb een zwak voor mensen die zich non-conformistisch opstellen. Zij geven onze wereld kleur en zorgen er telkens voor dat ons referentiekader wordt doorbroken, gewild of ongewild. Zo kan ik veel plezier beleven als product en functie door non-conformisten worden losgekoppeld. Bekende voorbeelden zijn natuurlijk Duchamp met zijn pissoir, zijn kruk met wiel of Picasso met zijn zadel en fietsstuur. De kunstenaar koppelt de onderdelen los van hun functie en er ontstaat een nieuwe realiteit waarbij het nieuwe beeld een andere betekenis krijgt. Het is maar hoe je naar de diverse onderdelen kunt kijken.

De kunstenaar is volgens mij niet op zoek naar nieuwe functies of nieuwe beelden. Hij gebruikt wat hij in zijn omgeving ziet. Picasso ging bijna associatief te werk. Ik heb thuis de DVD "Le Mystère Picasso" en daarin is te zien hoe Picasso van het een op het ander komt. Hij produceert omdat hij niet anders kan, het ligt in zijn aard opgesloten om met beelden bezig te zijn.

Nieuwe…

Omdenken, het overwegen meer dan waard

Omdenken is een andere manier om naar de werkelijkheid te kijken. We kunnen door omdenken anders tegen problemen aankijken. Dit omdenken is voortgekomen uit het besef dat wij zelf onderdeel van het probleem zijn. Problemen bestaan namelijk als wij het moeilijk vinden om het beeld van wat het zou moeten zijn los te laten, om open te staan voor wat is of zou kunnen zijn. Uitgangspunt bij omdenken is dat als we het gevoel hebben dat we steeds vaster in het probleem draaien als we op een bepaalde manier op de werkelijkheid drukken, we beter eens de andere kant op kunnen bewegen. Omdenken levert vaak verrassende inzichten op en is eigenlijk niet meer of minder dan het stoppen met het zogenaamde vastdenken.

Als je handelen baseert op iets wat je níet wilt (een probleem), is de kans groot dat je in een neerwaartse spiraal belandt. Je bent dan als het ware bezig aan het dweilen met de kraan open. Bovendien is er meestal sprake van het waterbed-effect: druk ergens op het waterbed en ergens and…