Doorgaan naar hoofdcontent

Jacob Obrecht, een boeiende componist (5)

In de vorige blogs werden de periode en relevante componeertechnieken van Obrecht's tijd in het kort aangestipt. Vanaf deze blog ga ik iets dieper in op de Missa "Maria Zart" van Obrecht zelf.
De cantus firmus die in de Missa “Maria Zart” is gebruikt is een bewerking van het Duitse Marialied “Maria zart von edler art”. Dit lied was een van de meest gekende en wijdverspreide Marialiederen uit die periode. Het van oorsprong Rooms Katholieke lied werd later ook aangepast voor protestants gebruik. Obrecht heeft het lied voor het eerst in een polyfone context geplaatst.
Voor structurele doeleinden heeft Obrecht de door hem gebruikte Cantus Firmus in 12 segmenten onderverdeeld:
De oorspronkelijke melodie en de onderverdeling in segmenten zoals Obrecht heeft toegepast in zijn "Missa Maria Zart"

De segmenten worden van elkaar gescheiden door middel van rusten welke in het oorspronkelijke lied voorkomen. Wat opvalt is dat Obrecht de 'natuurlijke'  geleding van de melodie heeft aangehouden, met uitzondering van segment 11.

De mis is in principe een zogenaamde Tenor-Mis, dus traditioneel van opzet. De Cantus Firmus komt in langere notenwaarden in de Tenor voor, waartegen contrapunterende stemmen geplaatst zijn. Opmerkelijk is bij deze mis dat deze werkwijze tot en met misdeel IV (Kyrie, Gloria, Credo, Sanctus) volgehouden is. In misdeel V (Agnus Dei) krijgt de Tenor de functie van een contrapunterende stem toebedeeld, terwijl andere stemmen de rol van de Cantus Firmus-dragende stem op zich nemen. Ik zal dit in een volgende blog nader toelichten.

Reacties

Populaire posts van deze blog

Nikkers en negers in kinderboekjes

Bij het opruimen van onze "rommel" kamer vond ik tussen mijn oude kinderboeken een typisch 60-er jaren boekje: Oki en Doki bij de nikkers door Henri Arnoldus (1919-2002) en Carel Willem (Carol) Voges (1925-2001). Het zijn de kinderboekjes waarmee mijn generatie is opgevoed en die mijn leeftijdgenoten bekend moeten voorkomen.

Nee, de negers slapen niet.
"Jammer, dat de blanke mensen niet op ons eiland komen, anders..."
"Anders aten we ze op!" roepen de negers, die rond de hut van het opperhoofd zitten. "Blanke mensen smaken fijn," zegt het opperhoofd. Hij likt zijn lippen eens af.

Het is het tijdperk van de Bimbo-box, die ik in mijn blog Achter de feiten aan al eens vermeldde. Het is om je wild voor te schamen. Het is pas 50 jaar geleden dat dit soort boekjes bon ton waren. Godfried Bomans (1913-1971) schreef De Avonturen van Pa Pinkelman en ook deze boekjes werden geïllustreerd door Carol Voges. Er was sprake van een mateloze onnozelheid, onwetendh…

Speelt mijn linde, zingt de nachtegaal.

Gisteren waren de kinderen met de kleinkinderen op bezoek. Het was mooi weer en het is dan fijn om met zijn allen bijeen te zijn. De kleinkinderen claimen al onze aandacht; de jongsten, Floris en Reinout, omdat ze zo jong zijn en nog verzorging behoeven, Olivia omdat ze als driejarige de wereld aan het verkennen is. Elke leeftijd heeft zijn charme, maar de wereld van een driejarige vind ik wel erg boeiend om als bompa mee te mogen maken.

De taalontwikkeling van de driejarige Olivia gaat met sprongen vooruit. Ze spreekt in hele zinnen, vraagt voortdurend 'Waarom?' en je merkt aan alles dat zo'n kind de wereld aan het ontdekken is. Het kind heeft oog voor zaken waar wij als volwassenen allang blasé aan voorbijgaan. De aanwezigheid van een driejarige in je omgeving maakt dat je zelf de wereld ook weer met andere ogen beziet. De sprookjesachtige wereld van plant en dier, mens en omgeving, openbaren zich in alle luister aan wie er oog voor heeft. Olivia helpt mij de wereld weer …

God bestaat, Hij woont in Brussel.

Gisteravond heb ik een prachtige film bekeken: Le Tout Nouveau Testament, een film van schrijver Thomas Gunzig en cineast Jaco Van Dormael. God bestaat in deze film en Hij bewoont samen met Zijn vrouw en Zijn dochter Ea (verwijzing naar de Evangelische Alliantie?) een bedompt appartement zonder deuren naar de buitenwereld in een hoge flat in Brussel. Deze tirannieke en verknipte persoonlijkheid in zijn badjas terroriseert Zijn gezin en sluit zich op in Zijn geheime werkkamer waar hij op Zijn computer met sadistisch genoegen en uit verveling wetten uitschrijft die de mensheid moeten kwellen met allerlei groot en klein leed. Hij is anders dan Zijn weggelopen zoon J.C., die het volgens Hem te bont heeft gemaakt en naar Gods zeggen maar wat geïmproviseerd heeft. Zijn vrouw laat alles gedwee over zich heen gaan en Zijn dochter Ea komt voor de mensen op; zij hackt Zijn computer, maakt aan alle mensen via SMS hun sterfdatum bekend en loopt weg van huis. Zij daalt via een tunnel in de wasmach…