Doorgaan naar hoofdcontent

Hoezo "middel-eeuwen"?

De middeleeuwen hebben altijd al mijn belangstelling gehad. Van het moment dat ik op TV Roger Moore als Ivanhoe bewonderde, was mijn belangstelling voor oude kerken, kloosters en vooral oude kastelen groot. Ik had een Ivanhoe-pak en gewapend met een plastic zwaard, schild en helm speelde ik, als veel jongetjes in die jaren, afleveringen van die populaire serie na. Geen kleuren Tv, maar 'gewoon' zwart-wit; geen breedbeeld, maar een klein kastje van Philips met rudimentaire beeldbuistechniek. Het deerde ons niet, wij leefden ons in en fantaseerden er lustig op los.

Vanuit die Romantische invalshoek bekeek ik de middeleeuwen en onze bezoeken aan de St. Jan in Den Bosch bevestigden de zwart-wit voorstelling die ik van die periode had. Ik weet me nog levendig de discussies te herinneren toen de St. Jan van binnen wit werd geschilderd. Volgens velen was dat in strijd met hoe de donkere middeleeuwen écht waren. Gefascineerd door de middeleeuwen verdiepte ik mij in literatuur en kunst uit die tijd. Ik huiverde als ik las over heksen en kastelen met folterkamers, veerde op bij avontuurlijke ridderverhalen met toernooien en droomde weg bij het streven van de alchemisten om goud te maken. Het feit dat oom Willy en oom François (broers van mijn moeder) kloosterlingen waren, verhevigde mijn nieuwsgierigheid naar de periode dat kloosters werden opgericht.

Toen ik Herfsttij der middeleeuwen van Johan Huizinga, De kathedralenbouwers van Georges Duby en De woekeraar en de hel van Jacques Le Goff voor het eerst las, werd mijn beeld over de middeleeuwen bijgesteld. Decamerone van Giovanni Boccaccio, Moord in Toscane van Helene Nolthenius, De naam van de Roos van Umberto Ecco en De harp van Sint Franciscus van Felix Timmermans zou ik in één adem uitlezen en hadden dezelfde verhelderende uitwerking op mij. Later zouden boekjes als Mijn middeleeuwen van Willem Wilmink en Kleuren van de middeleeuwen van Herman Pleij ook een gevoelige snaar bij mij raken. Ik kan iedereen deze boeken van harte aanbevelen om zich daarmee een beeld te vormen van deze kleurrijke periode in de West-Europese geschiedenis.

Gaandeweg realiseerde ik me dat de periode van 500 tot 1500 net zo lang heeft geduurd als de periode van 956 tot 1956. Omdat de humanisten in de Renaissance deze periode als tussenperiode beschouwden, die begon bij de val van het Romeinse Rijk en opgevolgd door de tijd waarin zij zelf leefden, werd het beeld van de middel-eeuwen voor lange tijd daarna ingekleurd. Ik ben nog lang niet uitgekeken op deze bonte, zeer boeiende en kleurrijke tijd.

Reacties

Populaire posts van deze blog

Nikkers en negers in kinderboekjes

Bij het opruimen van onze "rommel" kamer vond ik tussen mijn oude kinderboeken een typisch 60-er jaren boekje: Oki en Doki bij de nikkers door Henri Arnoldus (1919-2002) en Carel Willem (Carol) Voges (1925-2001). Het zijn de kinderboekjes waarmee mijn generatie is opgevoed en die mijn leeftijdgenoten bekend moeten voorkomen.

Nee, de negers slapen niet.
"Jammer, dat de blanke mensen niet op ons eiland komen, anders..."
"Anders aten we ze op!" roepen de negers, die rond de hut van het opperhoofd zitten. "Blanke mensen smaken fijn," zegt het opperhoofd. Hij likt zijn lippen eens af.

Het is het tijdperk van de Bimbo-box, die ik in mijn blog Achter de feiten aan al eens vermeldde. Het is om je wild voor te schamen. Het is pas 50 jaar geleden dat dit soort boekjes bon ton waren. Godfried Bomans (1913-1971) schreef De Avonturen van Pa Pinkelman en ook deze boekjes werden geïllustreerd door Carol Voges. Er was sprake van een mateloze onnozelheid, onwetendh…

Speelt mijn linde, zingt de nachtegaal.

Gisteren waren de kinderen met de kleinkinderen op bezoek. Het was mooi weer en het is dan fijn om met zijn allen bijeen te zijn. De kleinkinderen claimen al onze aandacht; de jongsten, Floris en Reinout, omdat ze zo jong zijn en nog verzorging behoeven, Olivia omdat ze als driejarige de wereld aan het verkennen is. Elke leeftijd heeft zijn charme, maar de wereld van een driejarige vind ik wel erg boeiend om als bompa mee te mogen maken.

De taalontwikkeling van de driejarige Olivia gaat met sprongen vooruit. Ze spreekt in hele zinnen, vraagt voortdurend 'Waarom?' en je merkt aan alles dat zo'n kind de wereld aan het ontdekken is. Het kind heeft oog voor zaken waar wij als volwassenen allang blasé aan voorbijgaan. De aanwezigheid van een driejarige in je omgeving maakt dat je zelf de wereld ook weer met andere ogen beziet. De sprookjesachtige wereld van plant en dier, mens en omgeving, openbaren zich in alle luister aan wie er oog voor heeft. Olivia helpt mij de wereld weer …

God bestaat, Hij woont in Brussel.

Gisteravond heb ik een prachtige film bekeken: Le Tout Nouveau Testament, een film van schrijver Thomas Gunzig en cineast Jaco Van Dormael. God bestaat in deze film en Hij bewoont samen met Zijn vrouw en Zijn dochter Ea (verwijzing naar de Evangelische Alliantie?) een bedompt appartement zonder deuren naar de buitenwereld in een hoge flat in Brussel. Deze tirannieke en verknipte persoonlijkheid in zijn badjas terroriseert Zijn gezin en sluit zich op in Zijn geheime werkkamer waar hij op Zijn computer met sadistisch genoegen en uit verveling wetten uitschrijft die de mensheid moeten kwellen met allerlei groot en klein leed. Hij is anders dan Zijn weggelopen zoon J.C., die het volgens Hem te bont heeft gemaakt en naar Gods zeggen maar wat geïmproviseerd heeft. Zijn vrouw laat alles gedwee over zich heen gaan en Zijn dochter Ea komt voor de mensen op; zij hackt Zijn computer, maakt aan alle mensen via SMS hun sterfdatum bekend en loopt weg van huis. Zij daalt via een tunnel in de wasmach…