Doorgaan naar hoofdcontent

Hoezo "middel-eeuwen"?

De middeleeuwen hebben altijd al mijn belangstelling gehad. Van het moment dat ik op TV Roger Moore als Ivanhoe bewonderde, was mijn belangstelling voor oude kerken, kloosters en vooral oude kastelen groot. Ik had een Ivanhoe-pak en gewapend met een plastic zwaard, schild en helm speelde ik, als veel jongetjes in die jaren, afleveringen van die populaire serie na. Geen kleuren Tv, maar 'gewoon' zwart-wit; geen breedbeeld, maar een klein kastje van Philips met rudimentaire beeldbuistechniek. Het deerde ons niet, wij leefden ons in en fantaseerden er lustig op los.

Vanuit die Romantische invalshoek bekeek ik de middeleeuwen en onze bezoeken aan de St. Jan in Den Bosch bevestigden de zwart-wit voorstelling die ik van die periode had. Ik weet me nog levendig de discussies te herinneren toen de St. Jan van binnen wit werd geschilderd. Volgens velen was dat in strijd met hoe de donkere middeleeuwen écht waren. Gefascineerd door de middeleeuwen verdiepte ik mij in literatuur en kunst uit die tijd. Ik huiverde als ik las over heksen en kastelen met folterkamers, veerde op bij avontuurlijke ridderverhalen met toernooien en droomde weg bij het streven van de alchemisten om goud te maken. Het feit dat oom Willy en oom François (broers van mijn moeder) kloosterlingen waren, verhevigde mijn nieuwsgierigheid naar de periode dat kloosters werden opgericht.

Toen ik Herfsttij der middeleeuwen van Johan Huizinga, De kathedralenbouwers van Georges Duby en De woekeraar en de hel van Jacques Le Goff voor het eerst las, werd mijn beeld over de middeleeuwen bijgesteld. Decamerone van Giovanni Boccaccio, Moord in Toscane van Helene Nolthenius, De naam van de Roos van Umberto Ecco en De harp van Sint Franciscus van Felix Timmermans zou ik in één adem uitlezen en hadden dezelfde verhelderende uitwerking op mij. Later zouden boekjes als Mijn middeleeuwen van Willem Wilmink en Kleuren van de middeleeuwen van Herman Pleij ook een gevoelige snaar bij mij raken. Ik kan iedereen deze boeken van harte aanbevelen om zich daarmee een beeld te vormen van deze kleurrijke periode in de West-Europese geschiedenis.

Gaandeweg realiseerde ik me dat de periode van 500 tot 1500 net zo lang heeft geduurd als de periode van 956 tot 1956. Omdat de humanisten in de Renaissance deze periode als tussenperiode beschouwden, die begon bij de val van het Romeinse Rijk en opgevolgd door de tijd waarin zij zelf leefden, werd het beeld van de middel-eeuwen voor lange tijd daarna ingekleurd. Ik ben nog lang niet uitgekeken op deze bonte, zeer boeiende en kleurrijke tijd.

Reacties

Populaire posts van deze blog

Nikkers en negers in kinderboekjes

Bij het opruimen van onze "rommel" kamer vond ik tussen mijn oude kinderboeken een typisch 60-er jaren boekje: Oki en Doki bij de nikkers door Henri Arnoldus (1919-2002) en Carel Willem (Carol) Voges (1925-2001). Het zijn de kinderboekjes waarmee mijn generatie is opgevoed en die mijn leeftijdgenoten bekend moeten voorkomen.

Nee, de negers slapen niet.
"Jammer, dat de blanke mensen niet op ons eiland komen, anders..."
"Anders aten we ze op!" roepen de negers, die rond de hut van het opperhoofd zitten. "Blanke mensen smaken fijn," zegt het opperhoofd. Hij likt zijn lippen eens af.

Het is het tijdperk van de Bimbo-box, die ik in mijn blog Achter de feiten aan al eens vermeldde. Het is om je wild voor te schamen. Het is pas 50 jaar geleden dat dit soort boekjes bon ton waren. Godfried Bomans (1913-1971) schreef De Avonturen van Pa Pinkelman en ook deze boekjes werden geïllustreerd door Carol Voges. Er was sprake van een mateloze onnozelheid, onwetendh…

Ik had een droom (2)

Vannacht trof ik Dante op de stadsmuur van het Italiaanse plaatsje Lucca. Dante stelde me voor om samen het glas te heffen aan het pleintje waar het standbeeld van Puccini is geplaatst. Weldra zaten we in de stralende zon met een glas rode wijn in onze hand.

Dante:
Zullen we ons gesprek van gisteren voortzetten?

Ik:
Fijn, ik verheug me erop en ik ben zeer vereerd dat je na gisteren nog met me wilt praten.

Dante:
Natuurlijk! We hebben het gehad over het Heelal en over het multiversum. Ik moest erover denken, het is zo anders dan ik gewend ben om er tegenaan te kijken.

Ik:
Daar kan ik me alles bij voorstellen. Maar of je er op jouw manier over nadenkt, of op de manier van Hawking en Mlodinov, het blijft uiteindelijk ons bevattingsvermogen te boven gaan. En het model dat jij hanteert, heeft als grote voordeel dat ik het enigszins wél kan begrijpen.

Dante:
Dat bedoelde ik gisternacht ook te zeggen met mijn opmerking dat Hawking en Mlodinov het ook niet 'weten'.

Ik:
Dat begreep ik al en ik moe…

In memoriam Jan Jansen

Ik ontving eergisteren het bericht dat dirigent Jan Jansen afgelopen zaterdag 24 mei 2014 op 90-jarige leeftijd is overleden. Van Rose-Rie, zijn dochter die bij mij in het Zuid-Nederlands Kamerkoor zingt, had ik vorige week al gehoord dat het niet goed ging met hem. Toch kwam het bericht van het overlijden onverwacht voor me.

Jan Jansen was een begrip in Tilburg toen ik als 18-jarige jongeman aan het conservatorium kwam studeren. Mijn vrouw Kitty en haar moeder Trudy zongen bij Jan in zijn koren en hij was ook leraar aan het Paulus Lyceum waar Kitty van hem muziekles kreeg. Ik zou hem veel later opvolgen als muziekdocent aan die school. Jan was meer dirigent dan muziekdocent en hij werd geroemd om zijn initiatieven, zijn humor en vakmanschap. Ik keek op tegen Jan en ik heb destijds geen contact met hem (durven) zoeken ondanks het feit dat wij niet ver van elkaar woonden. Daar heb ik wel spijt van maar gedane zaken nemen geen keer. Vorig jaar heb ik hem opgezocht en we hadden een aller…