Doorgaan naar hoofdcontent

De laatste schakel van een lange keten van gedachten (2)

Dr. C.J. Wijnaendts Francken
Alleen al de rubricering van de 900 aforismen is kenmerkend voor de wijze waarop Wijnaendts Francken tegen zijn tijd aankeek. Hij was een vrijdenker in een rumoerige periode met twee wereldoorlogen waar verzuiling en verwarring de maatschappij kenmerkten. Een tijd waarbinnen conservatief en progressief op het scherpst van de snede met elkaar omgingen; waar revoluties zich manifesteerden rond diverse thema's en op verschillende strijdperken (kunst, wetenschap, politiek). Een boeiende tijd die in het boek Alleen de wolken van Philipp Blom zo treffend wordt beschreven. De tijd die Wijnaendts Francken heeft gevormd en beïnvloed en waar hij zelf actief een rol in heeft gespeeld. Een briljante geest en een bijzondere man. Ik besef dat ik door mijn keuze uit de 900 aforismen meer over mezelf zeg dan dat ik een representatief beeld schets van het gedachtengoed van Wijnaendts Francken.

Tweede boek
Recht en vrijheid:
"Elke hartstocht doet afbreuk aan onze vrijheid."

Politiek:
"Wie zich verlaat op volksgunst, bouwt op een zandgrond."

Denken en kennis:
"Er is veel verstand toe noodig om sommige dingen onbegrijpelijk te vinden."

Domheid:
"Men kan in 't leven soms zóó verstandig zijn, dat men het later bitter berouwt."

Oordeel en critiek:
"Ons oordeel over anderen teekent gewoonlijk meer onszelven dan de beoordeelden."

Waarheid:
"Men kan evengoed liegen door zwijgen dan door te spreken."

Spreken en zwijgen:
"De gave van gemakkelijk spreken voert licht tot holle oratoria, waarbij de welbespraaktheid de armoede aan gedachten moet bedekken."

Redetwist:
"Het doel van menig debat ligt niet in een zoeken naar de waarheid, maar in een zich oefenen in het verslaan van een tegenstander; voor velen is redetwisten niets anders dan een soort van intellectueel steekspel."


Reacties

Populaire posts van deze blog

Nikkers en negers in kinderboekjes

Bij het opruimen van onze "rommel" kamer vond ik tussen mijn oude kinderboeken een typisch 60-er jaren boekje: Oki en Doki bij de nikkers door Henri Arnoldus (1919-2002) en Carel Willem (Carol) Voges (1925-2001). Het zijn de kinderboekjes waarmee mijn generatie is opgevoed en die mijn leeftijdgenoten bekend moeten voorkomen.

Nee, de negers slapen niet.
"Jammer, dat de blanke mensen niet op ons eiland komen, anders..."
"Anders aten we ze op!" roepen de negers, die rond de hut van het opperhoofd zitten. "Blanke mensen smaken fijn," zegt het opperhoofd. Hij likt zijn lippen eens af.

Het is het tijdperk van de Bimbo-box, die ik in mijn blog Achter de feiten aan al eens vermeldde. Het is om je wild voor te schamen. Het is pas 50 jaar geleden dat dit soort boekjes bon ton waren. Godfried Bomans (1913-1971) schreef De Avonturen van Pa Pinkelman en ook deze boekjes werden geïllustreerd door Carol Voges. Er was sprake van een mateloze onnozelheid, onwetendh…

Non-conformisme

Ik heb een zwak voor mensen die zich non-conformistisch opstellen. Zij geven onze wereld kleur en zorgen er telkens voor dat ons referentiekader wordt doorbroken, gewild of ongewild. Zo kan ik veel plezier beleven als product en functie door non-conformisten worden losgekoppeld. Bekende voorbeelden zijn natuurlijk Duchamp met zijn pissoir, zijn kruk met wiel of Picasso met zijn zadel en fietsstuur. De kunstenaar koppelt de onderdelen los van hun functie en er ontstaat een nieuwe realiteit waarbij het nieuwe beeld een andere betekenis krijgt. Het is maar hoe je naar de diverse onderdelen kunt kijken.

De kunstenaar is volgens mij niet op zoek naar nieuwe functies of nieuwe beelden. Hij gebruikt wat hij in zijn omgeving ziet. Picasso ging bijna associatief te werk. Ik heb thuis de DVD "Le Mystère Picasso" en daarin is te zien hoe Picasso van het een op het ander komt. Hij produceert omdat hij niet anders kan, het ligt in zijn aard opgesloten om met beelden bezig te zijn.

Nieuwe…

Omdenken, het overwegen meer dan waard

Omdenken is een andere manier om naar de werkelijkheid te kijken. We kunnen door omdenken anders tegen problemen aankijken. Dit omdenken is voortgekomen uit het besef dat wij zelf onderdeel van het probleem zijn. Problemen bestaan namelijk als wij het moeilijk vinden om het beeld van wat het zou moeten zijn los te laten, om open te staan voor wat is of zou kunnen zijn. Uitgangspunt bij omdenken is dat als we het gevoel hebben dat we steeds vaster in het probleem draaien als we op een bepaalde manier op de werkelijkheid drukken, we beter eens de andere kant op kunnen bewegen. Omdenken levert vaak verrassende inzichten op en is eigenlijk niet meer of minder dan het stoppen met het zogenaamde vastdenken.

Als je handelen baseert op iets wat je níet wilt (een probleem), is de kans groot dat je in een neerwaartse spiraal belandt. Je bent dan als het ware bezig aan het dweilen met de kraan open. Bovendien is er meestal sprake van het waterbed-effect: druk ergens op het waterbed en ergens and…