Doorgaan naar hoofdcontent

De laatste schakel van een lange keten van gedachten (3)

Het boek Aphorismen van Wijnaendts Francken is uit 1937 en ik heb het boek al sinds 1976 in mijn bezit. Ik vraag me af of de beleving die ik bij het boek als object heb, ook van belang is voor mijn beleving van het gedachtengoed, de inhoud. Het boek heeft een harde kaft, de tekst is gedrukt op dik, licht okerkleurig papier met een linnen reliëf en het geheel is degelijk ingebonden. Opengeslagen is het zo'n 90% van een A4-formaat en het ruikt zoals een oud boek behoort te ruiken. Het doet me denken aan de geur van de oude filmzaal bij de Lambertuskerk in Eindhoven; een plaats waar ik goede herinneringen aan heb.

Zou de beleving die de lezer van een boek heeft, veranderen met de moderne, digitale manieren waarop boeken uitgegeven worden? Met andere woorden, komt de inhoud van een boek anders bij ons binnen als zintuigen als reuk en tast uitgeschakeld worden? Misschien is de vraag alleen al gerelateerd aan mijn generatie.

Derde boek
Leven:
"Instinkt en rede komen dikwijls met elkander in botsing; de hevigste conflicten spruiten daaruit voort en gewoonlijk delft dan de rede het onderspit."

Jeugd:
"Wie voor ontgoochelingen wil bewaard blijven moet jong sterven."

Ouderdom en dood:
"Een versleten uurwerk is dikwijls de moeiten en de de kosten van reparatie niet waard; men vraagt zich wel eens af of hetzelfde niet geldt van menig menschelijk uurwerk."

Arbeid:
"Niets doen kan vermoeiender zijn dan vlijtig werken; er bestaat een moeheid, die opgeheven wordt door arbeid."

Rijkdom:
"Rijk is de mensch die heeft wat hij begeert; hoe minder hij begeert, des te meer kans heeft hij zich rijk te voelen."

Karakter:
Groot dingen komen niet tot stand langs den gulden middenweg, hoe goed dit pad in het gewone leven zijn moge."

Gemoed:
"Medevreugde is zeldzamer dan medelijden."

Smart:
"Tegenspoed is een onmisbare leerschool voor levenswijsheid, voorspoed alléén is geen goede leermeester."

Geluk:
"Men moet wèl zelf zijn geluk smeden, maar niet anderen daartoe als aambeeld gebruiken."

Eenzaamheid:
"Eenzaamheid is onontbeerlijk voor alle scheppend werk."

Vriendschap:
"Een vriend van wien men de waarheid niet kan hooren, is geen ware vriend."

Raad:
"Ongevraagde raadgevingen wekken gewoonlijk meer weerzin dan zij nut stichten."

Vijandschap:
"De haat dien wij anderen toedragen, doet gewoonlijk meer afbreuk aan ons eigen geluk dan aan het hunne."

Vertrouwen:
"Zonder onderling vertrouwen is een samenleving op den duur onmogelijk."

Omgang:
"Er zijn menschen met wie de omgang ons verkwikt en nieuwe levenskracht en zelfvertrouwen bijbrengt. Maar er zijn er ook, met wie de omgang ons verzwakt, wankelmoedig maakt en neerdrukt."

Schaamte:
"Gewoonlijk schaamt men zich meer voor geldelijke dan voor geestelijke armoede."

Mode:
"Niet slechts in kleeding heerscht mode; ook in vermaken, lectuur en meeningen is zij niet minder machtig en heerscht zij des te sterker, naarmate de mensch meer geworden is tot kuddedier."

Reacties

Populaire posts van deze blog

Nikkers en negers in kinderboekjes

Bij het opruimen van onze "rommel" kamer vond ik tussen mijn oude kinderboeken een typisch 60-er jaren boekje: Oki en Doki bij de nikkers door Henri Arnoldus (1919-2002) en Carel Willem (Carol) Voges (1925-2001). Het zijn de kinderboekjes waarmee mijn generatie is opgevoed en die mijn leeftijdgenoten bekend moeten voorkomen.

Nee, de negers slapen niet.
"Jammer, dat de blanke mensen niet op ons eiland komen, anders..."
"Anders aten we ze op!" roepen de negers, die rond de hut van het opperhoofd zitten. "Blanke mensen smaken fijn," zegt het opperhoofd. Hij likt zijn lippen eens af.

Het is het tijdperk van de Bimbo-box, die ik in mijn blog Achter de feiten aan al eens vermeldde. Het is om je wild voor te schamen. Het is pas 50 jaar geleden dat dit soort boekjes bon ton waren. Godfried Bomans (1913-1971) schreef De Avonturen van Pa Pinkelman en ook deze boekjes werden geïllustreerd door Carol Voges. Er was sprake van een mateloze onnozelheid, onwetendh…

In memoriam Jan Jansen

Ik ontving eergisteren het bericht dat dirigent Jan Jansen afgelopen zaterdag 24 mei 2014 op 90-jarige leeftijd is overleden. Van Rose-Rie, zijn dochter die bij mij in het Zuid-Nederlands Kamerkoor zingt, had ik vorige week al gehoord dat het niet goed ging met hem. Toch kwam het bericht van het overlijden onverwacht voor me.

Jan Jansen was een begrip in Tilburg toen ik als 18-jarige jongeman aan het conservatorium kwam studeren. Mijn vrouw Kitty en haar moeder Trudy zongen bij Jan in zijn koren en hij was ook leraar aan het Paulus Lyceum waar Kitty van hem muziekles kreeg. Ik zou hem veel later opvolgen als muziekdocent aan die school. Jan was meer dirigent dan muziekdocent en hij werd geroemd om zijn initiatieven, zijn humor en vakmanschap. Ik keek op tegen Jan en ik heb destijds geen contact met hem (durven) zoeken ondanks het feit dat wij niet ver van elkaar woonden. Daar heb ik wel spijt van maar gedane zaken nemen geen keer. Vorig jaar heb ik hem opgezocht en we hadden een aller…

Ik had een droom (2)

Vannacht trof ik Dante op de stadsmuur van het Italiaanse plaatsje Lucca. Dante stelde me voor om samen het glas te heffen aan het pleintje waar het standbeeld van Puccini is geplaatst. Weldra zaten we in de stralende zon met een glas rode wijn in onze hand.

Dante:
Zullen we ons gesprek van gisteren voortzetten?

Ik:
Fijn, ik verheug me erop en ik ben zeer vereerd dat je na gisteren nog met me wilt praten.

Dante:
Natuurlijk! We hebben het gehad over het Heelal en over het multiversum. Ik moest erover denken, het is zo anders dan ik gewend ben om er tegenaan te kijken.

Ik:
Daar kan ik me alles bij voorstellen. Maar of je er op jouw manier over nadenkt, of op de manier van Hawking en Mlodinov, het blijft uiteindelijk ons bevattingsvermogen te boven gaan. En het model dat jij hanteert, heeft als grote voordeel dat ik het enigszins wél kan begrijpen.

Dante:
Dat bedoelde ik gisternacht ook te zeggen met mijn opmerking dat Hawking en Mlodinov het ook niet 'weten'.

Ik:
Dat begreep ik al en ik moe…