Doorgaan naar hoofdcontent

Allerzielen 2014

Gisteren belde ik met mijn moeder. Ze was ontdaan dat ik vandaag niet met Allerzielen naar haar kwam om met haar de graven van overleden familieleden te bezoeken, zoals ik dat elk jaar met haar doe. Ik ben echter geveld door hevige rugpijn en kan niet op of neer, laat staan dat ik een lange autorit naar België aan zou durven. Allerzielen, wie zegt dat nog iets? Ik ben Katholiek opgevoed en grootgebracht door mijn moeder, maar als ik als 58-jarige in de kerk kom, krijg zelfs ik het gevoel dat ik de jongste ben in het gebouw. Ik voel me er niet (meer) thuis, maar ken alle gebruiken en riten nog wel. Sterker nog, ze hebben mij gevormd.

In de NRC van zaterdag 1 november, staat in het kader van Allerzielen een interessant artikel "Ik blijf altijd bij je. Wie stervende is, kan een boodschap achterlaten voor de nabestaanden - een brief, een glossy, een video." door Jessica van Geel. Allerzielen, een dag waarop Katholieken op 2 november hun overledenen herdenken, wordt gaandeweg ingehaald door Halloween, het uit Amerika overgewaaide equivalent. Dat werd gisteren als nieuwsfeit gepresenteerd op tv. Omdat er bijna geen praktiserende Katholieken meer zijn in Nederland, zal Allerzielen hier binnenkort ook wel tot UNESCO-werelderfgoed behoren. Althans ik heb zo'n vermoeden dat dit eerder zal gebeuren dan dat de traditionele Zwarte Piet aan die lijst wordt toegevoegd. Er blijkt een groeiende belangstelling te zijn om iets na te laten voor de nabestaanden; om zo betekenis te geven aan je leven. Vanwaar komt die behoefte aan zingeving toch? Ik ben ervan overtuigd dat je het antwoord op de vraag naar het doel van het leven toch nooit zult vinden. Het 'zinloze' van al je bezigheden hier op aarde, het mysterie van je bestaan, heeft voor mij ook zijn charme.

'We worden veel ouder dan vroeger, waardoor doodgaan een heel andere betekenis krijgt', zegt mijn leeftijdsgenoot René Gude in het artikel. Hij is Denker des Vaderlands en ongeneeslijk ziek. 'We sterven langer', zegt hij. Misschien dat daarom het vastleggen van je persoonlijk leven ook populairder wordt. Gude: "We komen in een fase van de geschiedenis waarin we een nieuwe collectieve intelligentie moeten opbouwen over sterven en dood, er moet een nieuwe taal komen over ziek zijn en sterven. We kunnen wel lezen wat Seneca over de dood schreef, maar toen werden de mensen 40. Nu worden we 80 en zijn we langer ziek, dat vereist een nieuwe kijk."

Gude gebruikt een metafoor: "Het leven is als een speedboot waarmee je naar de horizon snelt. Zodra je hoort dat je stervende bent, zou je in een roeiboot moeten stappen om met je rug naar de horizon te peddelen. Als je vindt dat je leven iets voorstelt, moet je terugkijken."

Ik vind het een mooie metafoor, maar ik twijfel eraan of ik het met hem eens ben. Vooral bij de laatste zin heb ik mijn bedenkingen. Net als in zijn hierboven geciteerde analyse over 'een nieuwe fase van de geschiedenis', is Gude me iets te stellig. We 'moeten' niks; juist bij dat gebiedende 'moeten' gaan mijn haren recht overeind staan. Alsof je leven dus niets voorstelt als je niet terugkijkt! Echter, dat op je gemak terugkijkend met je rug naar de horizon peddelen, staat me wel aan.

Niks menselijks is mij vreemd en ook ik kijk (soms met weemoed) terug op wie en wat geweest is. Toch maakt het voor mij niet uit of je jong of oud sterft. Op de schaal van de Eeuwigheid stelt ons leven niets voor. Natuurlijk kunnen wij iets voor elkaar betekenen en maak je er tijdens je leven het beste van. Ik ben blij dat ik besta, maar relativeer tegelijk de betekenis van mijn bestaan als eerste. Toch is Allerzielen voor mij waardevol, omdat ik met liefde, plezier en een zekere heimwee terugkijk op mensen die voor mij van betekenis zijn geweest. Een mens is wel een vat vol paradoxen en dat maakt het eigenlijk ook wel weer mooi.

Reacties

Als mensen overlijden gaan ze niet dood. Maar ze worden geboren in een nieuw bewustzijn. Want wat is dood ??? Wat is leven ???? Gaan we dan naar de hemel of de hel. Voor veel levende zielen is leven de hel. En wat dat moeten bederft :) Je moet eten, drinken en ademen en voor de rest niets alleen maar dingen doen in het leven die je zelf leuk vind. Anders kunnen we wel in een hoekje of op de markt gaan staan met een bordje om onze nek met de tekst IK BEN EEN ROBOT , ALS IETS MOET VERTEL HET ME EN IK DOE HET. Trouwens er is nog een ding wat je moet in het leven en dat is GENIETEN. Succes Paul en de groetjes en vooral GENIET :)

Populaire posts van deze blog

Nikkers en negers in kinderboekjes

Bij het opruimen van onze "rommel" kamer vond ik tussen mijn oude kinderboeken een typisch 60-er jaren boekje: Oki en Doki bij de nikkers door Henri Arnoldus (1919-2002) en Carel Willem (Carol) Voges (1925-2001). Het zijn de kinderboekjes waarmee mijn generatie is opgevoed en die mijn leeftijdgenoten bekend moeten voorkomen.

Nee, de negers slapen niet.
"Jammer, dat de blanke mensen niet op ons eiland komen, anders..."
"Anders aten we ze op!" roepen de negers, die rond de hut van het opperhoofd zitten. "Blanke mensen smaken fijn," zegt het opperhoofd. Hij likt zijn lippen eens af.

Het is het tijdperk van de Bimbo-box, die ik in mijn blog Achter de feiten aan al eens vermeldde. Het is om je wild voor te schamen. Het is pas 50 jaar geleden dat dit soort boekjes bon ton waren. Godfried Bomans (1913-1971) schreef De Avonturen van Pa Pinkelman en ook deze boekjes werden geïllustreerd door Carol Voges. Er was sprake van een mateloze onnozelheid, onwetendh…

Non-conformisme

Ik heb een zwak voor mensen die zich non-conformistisch opstellen. Zij geven onze wereld kleur en zorgen er telkens voor dat ons referentiekader wordt doorbroken, gewild of ongewild. Zo kan ik veel plezier beleven als product en functie door non-conformisten worden losgekoppeld. Bekende voorbeelden zijn natuurlijk Duchamp met zijn pissoir, zijn kruk met wiel of Picasso met zijn zadel en fietsstuur. De kunstenaar koppelt de onderdelen los van hun functie en er ontstaat een nieuwe realiteit waarbij het nieuwe beeld een andere betekenis krijgt. Het is maar hoe je naar de diverse onderdelen kunt kijken.

De kunstenaar is volgens mij niet op zoek naar nieuwe functies of nieuwe beelden. Hij gebruikt wat hij in zijn omgeving ziet. Picasso ging bijna associatief te werk. Ik heb thuis de DVD "Le Mystère Picasso" en daarin is te zien hoe Picasso van het een op het ander komt. Hij produceert omdat hij niet anders kan, het ligt in zijn aard opgesloten om met beelden bezig te zijn.

Nieuwe…

Omdenken, het overwegen meer dan waard

Omdenken is een andere manier om naar de werkelijkheid te kijken. We kunnen door omdenken anders tegen problemen aankijken. Dit omdenken is voortgekomen uit het besef dat wij zelf onderdeel van het probleem zijn. Problemen bestaan namelijk als wij het moeilijk vinden om het beeld van wat het zou moeten zijn los te laten, om open te staan voor wat is of zou kunnen zijn. Uitgangspunt bij omdenken is dat als we het gevoel hebben dat we steeds vaster in het probleem draaien als we op een bepaalde manier op de werkelijkheid drukken, we beter eens de andere kant op kunnen bewegen. Omdenken levert vaak verrassende inzichten op en is eigenlijk niet meer of minder dan het stoppen met het zogenaamde vastdenken.

Als je handelen baseert op iets wat je níet wilt (een probleem), is de kans groot dat je in een neerwaartse spiraal belandt. Je bent dan als het ware bezig aan het dweilen met de kraan open. Bovendien is er meestal sprake van het waterbed-effect: druk ergens op het waterbed en ergens and…