Doorgaan naar hoofdcontent

Zorgplicht

Er is de laatste tijd weer veel te doen over verzorgingshuizen en zorgplicht voor familie. Afgelopen week zag ik Heleen Dupuis bij de talkshow van Pauw zich verdedigen voor de toestanden die zich in 'haar' verzorgingshuis zouden afspelen. Dupuis is voorzitter van de Raad van Toezicht van de wooncentra Haaglanden die in opspraak zijn gekomen omdat de vader van staatssecretaris Martin van Rijn (Volksgezondheid) publiekelijk in het AD zijn beklag had gedaan over de gebrekkige zorg van zijn vrouw, de moeder van de politicus. Volgens Dupuis is er in de zorg aan demente ouderen regelmatig sprake van ,,dramatische situaties”. Dat heeft volgens haar niets te maken met een tekort aan personeel. “Daar kun je zelfs met drie mensen geen verandering in brengen”, zei zij.

Ik kan deze uitspraken van haar uit eigen ervaring onderschrijven. Met mijn moeder gaat het al een tijdje niet goed. Haar wereld wordt kleiner en eigenlijk kunnen we geen wezenlijk contact meer met haar hebben. Naar mijn broer toe reageert ze over het algemeen rustig, naar mij toe ronduit agressief. Ze leeft in haar eigen wereld die zich steeds meer in het verleden afspeelt. Situaties en gebeurtenissen van decennia geleden zijn actueel voor haar, ze weigert zorg, het huis vervuilt en niemand mag haar helpen of kan iets aan de situatie verhelpen. De radio is haar enige contact met de buitenwereld en je hoeft haar niks meer te vertellen, want ze heeft het al op de radio gehoord.

Ze weigert voorgeschreven medicatie, roept medici ter verantwoording en verzamelt pillen in een plastic broodtrommeltje. Onder haar bed, een plaats die ook meteen haar leefwereld begrenst, verstopt ze van alles en ze verdedigt haar territorium als een leeuwin. Als je ergens aan wilt komen of troep op wilt ruimen, dreigt ze met geweld. Ondertussen klaagt ze iedereen aan en de diverse instanties worden op een of andere wijze op een weinig subtiele manier tegen elkaar uitgespeeld. Dit kan gebeuren omdat, als je maar even met haar spreekt, haar verhaal consistent overkomt. Spreek je haar iets langer, dan valt pas op dat het niet klopt wat ze zegt. Helaas heeft niet iedereen tijd en bovendien wil iedereen meteen oude mensen helpen aan wie onrecht wordt aangedaan. We hebben al heel wat klachtenprocedures en advocaten de revue zien passeren.

Haar verblijf in Fleuriade (in het begin van dit jaar door mijn broer en mij in een acute noodtoestand geregeld) neemt in haar gedachten buitenproportionele vormen aan. Het verblijf heeft in haar beleving 60 weken geduurd en ze is er aangerand, opgesloten, mishandeld en ze blijft het consequent een concentratiekamp noemen. Het personeel wordt door haar stelselmatig vergeleken met kampbeulen en feiten doen er daarbij in het geheel niet meer toe. Het is dat we er zelf bij geweest zijn, anders zou je haar op haar woord geloven en gelijk naar Pauw stappen om het zorgcentrum aan te klagen. Als de zorg bij haar langs komt, bejegent ze die telkens onheus en ronduit grof. Als je er toevallig bij staat, kun je er niets aan veranderen en overheerst een gevoel van schaamte je, hoewel je er niets aan kunt doen. Opname in een zorgcentrum is dus geen goede oplossing; daar wordt niemand beter of vrolijker van. Aan een buitenstaander, die dit zelf niet heeft meegemaakt, kun je dat niet uitleggen. Ik wil best voor mijn moeder zorgen, maar zij laat dat niet toe. Er ontvouwt zich een duivels dilemma: ingrijpen of laten gebeuren.

Het enige lichtpuntje was de geboorte van Livvie, het kind van onze dochter Kathelijne en haar partner Jiri. Paulette bloeide op en in haar gelaat verscheen een zachte uitdrukking. De baby riep klaarblijkelijk een soort oer-gevoelens bij haar op. Ze was vertederd, wilde cadeautjes kopen en ze sprak vol liefde over dit kleine wonder. Kon er maar elke dag een achterkleinkind geboren worden.

Kortom, een uitzichtloze situatie waarbij je als directe familie niets kunt ondernemen. Je ziet het voor je ogen misgaan, maar er is niets aan te doen. Ze maakt nu ook met ons telkens ruzie en ze lijkt niet meer dan een schim van wie ze ooit was: onze zorgzame moeder, die altijd voor je klaar stond en ons erg heeft geholpen met de opvoeding van onze kinderen. Soms zou ik willen dat ik haar kon bereiken en dat ik haar kon zeggen dat ik van haar hou en dat ik haar wil bedanken voor alles wat ze voor ons gedaan heeft. Het is daarvoor te laat. Paulette is boos, zoekt ruzie en heeft het gevoel dat de hele wereld tegen haar samenspant. Heleen Dupuis heeft gelijk; in zulke situaties kun je daar zelfs met drie mensen geen verandering in brengen.

Reacties

Populaire posts van deze blog

Nikkers en negers in kinderboekjes

Bij het opruimen van onze "rommel" kamer vond ik tussen mijn oude kinderboeken een typisch 60-er jaren boekje: Oki en Doki bij de nikkers door Henri Arnoldus (1919-2002) en Carel Willem (Carol) Voges (1925-2001). Het zijn de kinderboekjes waarmee mijn generatie is opgevoed en die mijn leeftijdgenoten bekend moeten voorkomen.

Nee, de negers slapen niet.
"Jammer, dat de blanke mensen niet op ons eiland komen, anders..."
"Anders aten we ze op!" roepen de negers, die rond de hut van het opperhoofd zitten. "Blanke mensen smaken fijn," zegt het opperhoofd. Hij likt zijn lippen eens af.

Het is het tijdperk van de Bimbo-box, die ik in mijn blog Achter de feiten aan al eens vermeldde. Het is om je wild voor te schamen. Het is pas 50 jaar geleden dat dit soort boekjes bon ton waren. Godfried Bomans (1913-1971) schreef De Avonturen van Pa Pinkelman en ook deze boekjes werden geïllustreerd door Carol Voges. Er was sprake van een mateloze onnozelheid, onwetendh…

Non-conformisme

Ik heb een zwak voor mensen die zich non-conformistisch opstellen. Zij geven onze wereld kleur en zorgen er telkens voor dat ons referentiekader wordt doorbroken, gewild of ongewild. Zo kan ik veel plezier beleven als product en functie door non-conformisten worden losgekoppeld. Bekende voorbeelden zijn natuurlijk Duchamp met zijn pissoir, zijn kruk met wiel of Picasso met zijn zadel en fietsstuur. De kunstenaar koppelt de onderdelen los van hun functie en er ontstaat een nieuwe realiteit waarbij het nieuwe beeld een andere betekenis krijgt. Het is maar hoe je naar de diverse onderdelen kunt kijken.

De kunstenaar is volgens mij niet op zoek naar nieuwe functies of nieuwe beelden. Hij gebruikt wat hij in zijn omgeving ziet. Picasso ging bijna associatief te werk. Ik heb thuis de DVD "Le Mystère Picasso" en daarin is te zien hoe Picasso van het een op het ander komt. Hij produceert omdat hij niet anders kan, het ligt in zijn aard opgesloten om met beelden bezig te zijn.

Nieuwe…

Omdenken, het overwegen meer dan waard

Omdenken is een andere manier om naar de werkelijkheid te kijken. We kunnen door omdenken anders tegen problemen aankijken. Dit omdenken is voortgekomen uit het besef dat wij zelf onderdeel van het probleem zijn. Problemen bestaan namelijk als wij het moeilijk vinden om het beeld van wat het zou moeten zijn los te laten, om open te staan voor wat is of zou kunnen zijn. Uitgangspunt bij omdenken is dat als we het gevoel hebben dat we steeds vaster in het probleem draaien als we op een bepaalde manier op de werkelijkheid drukken, we beter eens de andere kant op kunnen bewegen. Omdenken levert vaak verrassende inzichten op en is eigenlijk niet meer of minder dan het stoppen met het zogenaamde vastdenken.

Als je handelen baseert op iets wat je níet wilt (een probleem), is de kans groot dat je in een neerwaartse spiraal belandt. Je bent dan als het ware bezig aan het dweilen met de kraan open. Bovendien is er meestal sprake van het waterbed-effect: druk ergens op het waterbed en ergens and…