Doorgaan naar hoofdcontent

Bioscoopfilm als schilderij

Gisteravond met Kitty naar de film Mr. Turner geweest in Cinecitta te Tilburg, We hadden wat bioscoopbonnen gekregen en toevallig hadden we beiden vrij op die avond. Omdat we moesten werken op de dinsdag zijn we om 19.00 uur gegaan en nadat de film zonder pauze of reclame om 21.30 uur was afgelopen moesten we weer even op gang komen en waren we om 22.00 uur weer thuis.

De film verloopt in een traag tempo zoals je dat kunt herkennen in de films uit het begin van de 20ste-eeuw. De handelingen voltrekken zich in een bijzonder laag tempo en als je na afloop van de 150 minuten vraagt wat de handeling nu was, zou je het niet na kunnen vertellen. Daar gaat het in de film dus duidelijk niet om. De regisseur heeft de handeling tot een minimum weten te beperken en is zich te buiten gegaan aan mooie "shots" die grote overeenkomsten vertonen met de schilderijen van deze grote kunstenaar. Zodoende heeft hij de sfeer van het eind 18de-eeuw en eerste helft 19de-eeuw goed weten te treffen. Het tempo van onze maatschappij is duizenden malen hoger dan in een tijd waarin de stoommachine doorbreekt als mechanische energiebron. Onder de bioscoopbezoekers, waarvan de gemiddelde leeftijd om en nabij de 60 jaren lag, hoorde je dat er links en rechts een geeuw geslaakt werd. Niet verwonderlijk overigens als je meteen na de avondmaaltijd een trage handeling krijgt voorgeschoteld.

Bij de start van de film is de schilder Turner al ouder en komt thuis na een reis naar Nederland. Zijn vader William koopt kleuren en olie voor zijn zoon, een taak die hij in werkelijkheid ook op zich nam toen hij bij zijn zoon ging inwonen. Zijn maitresse Sarah Danby en de twee dochters die hij bij haar verwekt heeft, komen enkele keren terloops in beeld maar spelen geen wezenlijke rol in de film. Vooral de exentrieke kant van Turner wordt in de film belicht, waarbij het "gegrom" van de kunstenaar even zwaar wordt aangezet als het gegiechel van Mozart in de film "Amadeus". Zijn verhouding met zijn geliefde Mrs Booth komt stukken beter uit de verf als zijn krampachtige relatie met de huishoudster (?). Over het algemeen vind ik de dialogen in de film niet erg sterk. Maar dat wordt gecompenseerd door het prachtige decor en de schitterende filmbeelden.

De muziek is een mengeling tussen Romantiek en modern Klassiek. Spaarzaam ingezet, is de muziek erg bepalend voor de sfeer en werkt het soms vervreemding in de hand. Waar je, gezien de visuele expressiviteit van Turner, grootse muziek verwacht, is hier gekozen voor verstilling. Hierdoor krijgt het beeld wel veel meer ruimte maar het haalt ook wel de vaart uit de film.

Al met al is de film een aanrader, maar het is wel goed als je jezelf vooraf instelt op een traag verloop van de handeling. Het is een film die je moet ondergaan. De beelden zijn prachtig, de decors overtuigend en de muziek is effectief ingezet. Je krijgt wel een beeld van de tijd en het milieu waarin Turner verkeerde. Kortom: een prachtige kostuumfilm.

Reacties

Populaire posts van deze blog

Nikkers en negers in kinderboekjes

Bij het opruimen van onze "rommel" kamer vond ik tussen mijn oude kinderboeken een typisch 60-er jaren boekje: Oki en Doki bij de nikkers door Henri Arnoldus (1919-2002) en Carel Willem (Carol) Voges (1925-2001). Het zijn de kinderboekjes waarmee mijn generatie is opgevoed en die mijn leeftijdgenoten bekend moeten voorkomen.

Nee, de negers slapen niet.
"Jammer, dat de blanke mensen niet op ons eiland komen, anders..."
"Anders aten we ze op!" roepen de negers, die rond de hut van het opperhoofd zitten. "Blanke mensen smaken fijn," zegt het opperhoofd. Hij likt zijn lippen eens af.

Het is het tijdperk van de Bimbo-box, die ik in mijn blog Achter de feiten aan al eens vermeldde. Het is om je wild voor te schamen. Het is pas 50 jaar geleden dat dit soort boekjes bon ton waren. Godfried Bomans (1913-1971) schreef De Avonturen van Pa Pinkelman en ook deze boekjes werden geïllustreerd door Carol Voges. Er was sprake van een mateloze onnozelheid, onwetendh…

Non-conformisme

Ik heb een zwak voor mensen die zich non-conformistisch opstellen. Zij geven onze wereld kleur en zorgen er telkens voor dat ons referentiekader wordt doorbroken, gewild of ongewild. Zo kan ik veel plezier beleven als product en functie door non-conformisten worden losgekoppeld. Bekende voorbeelden zijn natuurlijk Duchamp met zijn pissoir, zijn kruk met wiel of Picasso met zijn zadel en fietsstuur. De kunstenaar koppelt de onderdelen los van hun functie en er ontstaat een nieuwe realiteit waarbij het nieuwe beeld een andere betekenis krijgt. Het is maar hoe je naar de diverse onderdelen kunt kijken.

De kunstenaar is volgens mij niet op zoek naar nieuwe functies of nieuwe beelden. Hij gebruikt wat hij in zijn omgeving ziet. Picasso ging bijna associatief te werk. Ik heb thuis de DVD "Le Mystère Picasso" en daarin is te zien hoe Picasso van het een op het ander komt. Hij produceert omdat hij niet anders kan, het ligt in zijn aard opgesloten om met beelden bezig te zijn.

Nieuwe…

In memoriam Jan Jansen

Ik ontving eergisteren het bericht dat dirigent Jan Jansen afgelopen zaterdag 24 mei 2014 op 90-jarige leeftijd is overleden. Van Rose-Rie, zijn dochter die bij mij in het Zuid-Nederlands Kamerkoor zingt, had ik vorige week al gehoord dat het niet goed ging met hem. Toch kwam het bericht van het overlijden onverwacht voor me.

Jan Jansen was een begrip in Tilburg toen ik als 18-jarige jongeman aan het conservatorium kwam studeren. Mijn vrouw Kitty en haar moeder Trudy zongen bij Jan in zijn koren en hij was ook leraar aan het Paulus Lyceum waar Kitty van hem muziekles kreeg. Ik zou hem veel later opvolgen als muziekdocent aan die school. Jan was meer dirigent dan muziekdocent en hij werd geroemd om zijn initiatieven, zijn humor en vakmanschap. Ik keek op tegen Jan en ik heb destijds geen contact met hem (durven) zoeken ondanks het feit dat wij niet ver van elkaar woonden. Daar heb ik wel spijt van maar gedane zaken nemen geen keer. Vorig jaar heb ik hem opgezocht en we hadden een aller…