Doorgaan naar hoofdcontent

Voor nu en altijd.

Gisteravond zag ik voor dat ik naar bed ging de documentaire Je gaat dood zoals je geleefd hebt die uitgezonden werd door Kruispunt TV. Ik vond het een mooie documentaire die vragen bij mij losmaakte. De indringendste vraag die in mij naar boven kwam, was de vraag waar de emotie van het afscheid eigenlijk vandaan komt. Bij een afscheid komen hevige emoties los en wordt menig traan gegoten. Wat is het toch, dat we tranen plengen en dat we klaarblijkelijk rituelen nodig hebben bij dat afscheid? We weten dat zingeving een lastig vraagstuk is, we hebben er zelfs godsdiensten voor in het leven geroepen. Is de emotie die vrijkomt bij het loslaten wellicht ingegeven door ons onvermogen om de zin van het leven te (kunnen) begrijpen? Of is het te verklaren uit een vorm van zelfmedelijden?

Alle ervaringen en kennis die je tijdens je leven opdoet, hebben betekenis voor je en we kunnen, in een beperkte mate, die kennis en ervaringen doorgeven aan komende generaties. Maar het ware geheim van het leven achterhalen wij nooit, alle wetenschap en theologisch onderzoek ten spijt. Sommigen zien daarom in het geloof een middel om zin te geven aan het leven. Ik zie rondom mij heen mensen die uit het geloof kracht kunnen putten, maar dat geluk is mij niet gegeven. Een hiernamaals is voor mij moeilijk te geloven net zo min als dat ik geloof in een alwetende God. Ik kan er ook niet bij dat er maar één geloof is dat het bij het juiste eind heeft. Als ik er over lees of spreek, dan zie ik in alle geloofsovertuigingen wel elementen die mij aanspreken en verstandig voorkomen.

Soms lijkt het mij ook heerlijk om een geloof te hebben. Bij de begrafenisplechtigheid van Koningin Fabiola van België zei de dienstdoende bisschop dat zij na 21 jaar haar geliefde Boudewijn weer zou zien. Dit is wat mij in mijn jeugd is voorgehouden: als je goed gelovig bent, kom je in de hemel en word je verenigd met je geliefden. Ik kon daar nooit wat mee, maar het gaf Fabiola klaarblijkelijk troost. Dat je wordt opgenomen in het groter geheel vind ik een mooie gedachte en reïncarnatie vind ik vanuit dat oogpunt te begrijpen. Ook het feit dat iemand voortleeft in de gedachten van anderen spreekt mij aan. Mensen zeggen er verstandige dingen over en we kunnen elkaar zelfs troosten op wezenlijke momenten. Echter, zonder fatalistisch te worden, kun je jezelf afvragen wat het er allemaal toe doet.

Op National Geographic zag ik een jachtpartij door wolven in beeld gebracht. De herten waarop gejaagd werd, renden hard weg. Één van hen werd door de wolven geïsoleerd van de groep, uiteindelijk gedood en smakelijk opgegeten. De roedel herten stopte met vluchten, keken even toe, draaiden zich om en gingen verder met hun dagelijkse bezigheden. De emotie die dat beeld opriep, werd vooral versterkt door de cameravoering, de muziek die erbij was geplaatst en ons eigen (menselijke) gevoel over het verlies van een geliefde. De herten accepteerden de nieuwe situatie echter snel, ze kunnen ook moeilijk anders. Zo is de gang van het leven; je wordt geboren en je gaat dood. De leeftijd die je bereikt maakt hierbij op de schaal van de eeuwigheid eigenlijk niet veel uit, net zo min als de hoeveelheid kennis of de levenservaring die je opdoet. Bij mensen is dat volgens mij niet wezenlijk anders dan bij dieren.

Uiteraard probeer ik inhoud te geven aan mijn leven en probeer ik anderen daarbij geen kwaad aan te doen. De normen en waarden die ik daarbij hanteer zijn ingegeven door culturele factoren van mijn leefomgeving. Het verleden bepaalt het heden en het heden de toekomst; voor mij een reden om het heden centraal te stellen. Natuurlijk maak ik wel toekomstplannen en blik ik bij tijd en wijlen terug op het verleden. Het "nu" is voor mij datgene waar het om gaat en het magische is dat op het moment dat we het "nu" ervaren, het meteen al weer voorbij is. De zin van het leven ligt voor mij besloten in het heden en daar kan ik op dit moment mee leven.




Reacties

Populaire posts van deze blog

Nikkers en negers in kinderboekjes

Bij het opruimen van onze "rommel" kamer vond ik tussen mijn oude kinderboeken een typisch 60-er jaren boekje: Oki en Doki bij de nikkers door Henri Arnoldus (1919-2002) en Carel Willem (Carol) Voges (1925-2001). Het zijn de kinderboekjes waarmee mijn generatie is opgevoed en die mijn leeftijdgenoten bekend moeten voorkomen.

Nee, de negers slapen niet.
"Jammer, dat de blanke mensen niet op ons eiland komen, anders..."
"Anders aten we ze op!" roepen de negers, die rond de hut van het opperhoofd zitten. "Blanke mensen smaken fijn," zegt het opperhoofd. Hij likt zijn lippen eens af.

Het is het tijdperk van de Bimbo-box, die ik in mijn blog Achter de feiten aan al eens vermeldde. Het is om je wild voor te schamen. Het is pas 50 jaar geleden dat dit soort boekjes bon ton waren. Godfried Bomans (1913-1971) schreef De Avonturen van Pa Pinkelman en ook deze boekjes werden geïllustreerd door Carol Voges. Er was sprake van een mateloze onnozelheid, onwetendh…

Non-conformisme

Ik heb een zwak voor mensen die zich non-conformistisch opstellen. Zij geven onze wereld kleur en zorgen er telkens voor dat ons referentiekader wordt doorbroken, gewild of ongewild. Zo kan ik veel plezier beleven als product en functie door non-conformisten worden losgekoppeld. Bekende voorbeelden zijn natuurlijk Duchamp met zijn pissoir, zijn kruk met wiel of Picasso met zijn zadel en fietsstuur. De kunstenaar koppelt de onderdelen los van hun functie en er ontstaat een nieuwe realiteit waarbij het nieuwe beeld een andere betekenis krijgt. Het is maar hoe je naar de diverse onderdelen kunt kijken.

De kunstenaar is volgens mij niet op zoek naar nieuwe functies of nieuwe beelden. Hij gebruikt wat hij in zijn omgeving ziet. Picasso ging bijna associatief te werk. Ik heb thuis de DVD "Le Mystère Picasso" en daarin is te zien hoe Picasso van het een op het ander komt. Hij produceert omdat hij niet anders kan, het ligt in zijn aard opgesloten om met beelden bezig te zijn.

Nieuwe…

Omdenken, het overwegen meer dan waard

Omdenken is een andere manier om naar de werkelijkheid te kijken. We kunnen door omdenken anders tegen problemen aankijken. Dit omdenken is voortgekomen uit het besef dat wij zelf onderdeel van het probleem zijn. Problemen bestaan namelijk als wij het moeilijk vinden om het beeld van wat het zou moeten zijn los te laten, om open te staan voor wat is of zou kunnen zijn. Uitgangspunt bij omdenken is dat als we het gevoel hebben dat we steeds vaster in het probleem draaien als we op een bepaalde manier op de werkelijkheid drukken, we beter eens de andere kant op kunnen bewegen. Omdenken levert vaak verrassende inzichten op en is eigenlijk niet meer of minder dan het stoppen met het zogenaamde vastdenken.

Als je handelen baseert op iets wat je níet wilt (een probleem), is de kans groot dat je in een neerwaartse spiraal belandt. Je bent dan als het ware bezig aan het dweilen met de kraan open. Bovendien is er meestal sprake van het waterbed-effect: druk ergens op het waterbed en ergens and…