Doorgaan naar hoofdcontent

Onthaastend ervaren


Gisteren heb ik met Kitty een prachtige wandeltocht gemaakt: een stukje Lingepad van Leerdam via Asperen, Acquoy, Rumpt en Rhenoy naar Beesd. Het regende en de wind maakte dat de gevoelstemperatuur lager was dan je aan de thermometer zou doen vermoeden. De wandelpaden waren modderig maar dat deerde ons niet. Zo langs de Linge lopen is louterend; het landschap trekt traag aan je voorbij en het lopen stimuleert niet alleen onze ontvankelijkheid voor de omgeving als ook de gang van onze gedachten.


Vanuit Fort Asperen liepen we via het Lingepad naar Acquoy (uitspraak: akkooi), een dorp met een lange historie die teruggrijpt tot ergens in de 12de-eeuw. De typische naam zou zijn samengesteld uit de persoonsnaam Akko of het Germaanse "agaza" en het Germaanse "ooi" wat "laag en drassig land" betekent. Toen we daar eenmaal waren, sloegen we meteen rechtsaf, de Lingedijk op. Deze dijk voert je langs prachtige, monumentale huizen en naar de markante kerk, die al sinds de bouw in de 15de-eeuw slechts 0,2 graden minder scheef staat dan de beroemde toren van Pisa. De 17,5 meter hoge toren staat maar liefst 1,5 meter uit het lood. Opvallend is dat op de begraafplaats bij de kerktoren het graf te vinden is van de in 1944 gestorven Mevrouw Pisa.



We vervolgden de Lingedijk, rechts voor de kerk en na een paar honderd meter kwamen we bij een wit huis met rieten dakbedekking. Op een klein bordje op het huis, stond bijna verontschuldigend dat dit het ouderlijk huis is van Cornelis Jansenius (1585-1638), bisschop van Ieper en grondlegger van het naar hem genoemde Jansenisme. Deze Jansenisten verwierpen de pauselijke onfeilbaarheid en Maria's Onbevlekte Ontvangenis en alleen daarom al konden zij rekenen op felle weerstand vanuit de Rooms-Katholieke kerk. De geleerde Blaise Pascal was een prominent pleitbezorger van het Jansenisme. De kerkelijke strijd om de veroordeling van de Jansenistische leerstellingen zou tot in de 18de-eeuw voortduren.

Wandelen versterkt het ontwikkelen van "creatieve ideeën". Dat was het resultaat van een studie van het Amerikaanse onderzoeksteam onder leiding van Daniel Schwartz van de Universiteit van Stanford en Marily Oppezzo van de Santa Clara University. Al voor ik over deze studie gelezen had, wist ik uit eigen ervaring dat bewegen (en lopen in het bijzonder) creativiteit losmaakt en inzichten aanreikt. Ik stel me voor dat reizen in vroeger tijden, waar men te voet of met paard (en wagen) van de ene bestemming naar de andere reed, veel intenser ervaren werd dan nu. Als wij bijvoorbeeld per vliegtuig reizen, zijn wij binnen slechts enkele uren in een totaal andere omgeving en cultuur. Het heeft zijn voordelen maar volgens mij heeft het als groot nadeel dat reizen gereduceerd wordt tot het "zich verplaatsen" terwijl het oneindig veel meer kan zijn. Veranderingen van landschap en cultuur gaan geleidelijk aan en nuanceringen zijn alleen te ontdekken als je er de tijd voor neemt. Met de auto en de fiets hadden wij nooit het ouderlijk huis van Jansenius 'ontdekt'. Een historische figuur wordt hierdoor meer dan een figurant die in een encyclopedie is terug te vinden. En dat enkel en alleen omdat je de tijd neemt om lopend door een gebied te reizen. Onthaasting is misschien wel hét sleutelbegrip voor het wezenlijk opdoen van kennis en diepere ervaringen.

Reacties

Populaire posts van deze blog

Nikkers en negers in kinderboekjes

Bij het opruimen van onze "rommel" kamer vond ik tussen mijn oude kinderboeken een typisch 60-er jaren boekje: Oki en Doki bij de nikkers door Henri Arnoldus (1919-2002) en Carel Willem (Carol) Voges (1925-2001). Het zijn de kinderboekjes waarmee mijn generatie is opgevoed en die mijn leeftijdgenoten bekend moeten voorkomen.

Nee, de negers slapen niet.
"Jammer, dat de blanke mensen niet op ons eiland komen, anders..."
"Anders aten we ze op!" roepen de negers, die rond de hut van het opperhoofd zitten. "Blanke mensen smaken fijn," zegt het opperhoofd. Hij likt zijn lippen eens af.

Het is het tijdperk van de Bimbo-box, die ik in mijn blog Achter de feiten aan al eens vermeldde. Het is om je wild voor te schamen. Het is pas 50 jaar geleden dat dit soort boekjes bon ton waren. Godfried Bomans (1913-1971) schreef De Avonturen van Pa Pinkelman en ook deze boekjes werden geïllustreerd door Carol Voges. Er was sprake van een mateloze onnozelheid, onwetendh…

Non-conformisme

Ik heb een zwak voor mensen die zich non-conformistisch opstellen. Zij geven onze wereld kleur en zorgen er telkens voor dat ons referentiekader wordt doorbroken, gewild of ongewild. Zo kan ik veel plezier beleven als product en functie door non-conformisten worden losgekoppeld. Bekende voorbeelden zijn natuurlijk Duchamp met zijn pissoir, zijn kruk met wiel of Picasso met zijn zadel en fietsstuur. De kunstenaar koppelt de onderdelen los van hun functie en er ontstaat een nieuwe realiteit waarbij het nieuwe beeld een andere betekenis krijgt. Het is maar hoe je naar de diverse onderdelen kunt kijken.

De kunstenaar is volgens mij niet op zoek naar nieuwe functies of nieuwe beelden. Hij gebruikt wat hij in zijn omgeving ziet. Picasso ging bijna associatief te werk. Ik heb thuis de DVD "Le Mystère Picasso" en daarin is te zien hoe Picasso van het een op het ander komt. Hij produceert omdat hij niet anders kan, het ligt in zijn aard opgesloten om met beelden bezig te zijn.

Nieuwe…

Omdenken, het overwegen meer dan waard

Omdenken is een andere manier om naar de werkelijkheid te kijken. We kunnen door omdenken anders tegen problemen aankijken. Dit omdenken is voortgekomen uit het besef dat wij zelf onderdeel van het probleem zijn. Problemen bestaan namelijk als wij het moeilijk vinden om het beeld van wat het zou moeten zijn los te laten, om open te staan voor wat is of zou kunnen zijn. Uitgangspunt bij omdenken is dat als we het gevoel hebben dat we steeds vaster in het probleem draaien als we op een bepaalde manier op de werkelijkheid drukken, we beter eens de andere kant op kunnen bewegen. Omdenken levert vaak verrassende inzichten op en is eigenlijk niet meer of minder dan het stoppen met het zogenaamde vastdenken.

Als je handelen baseert op iets wat je níet wilt (een probleem), is de kans groot dat je in een neerwaartse spiraal belandt. Je bent dan als het ware bezig aan het dweilen met de kraan open. Bovendien is er meestal sprake van het waterbed-effect: druk ergens op het waterbed en ergens and…