Doorgaan naar hoofdcontent

Denken helpt

Afgelopen week heb ik thuis naar de film The Grand Budapest Hotel gekeken. Ik was grieperig en het voordeel van de huidige tijd is dat je via Apple TV allerlei films kunt huren of kopen, die je vervolgens in je eigen huiskamer kunt bekijken. Een jaar of vijf geleden was dit nog totaal ondenkbaar en de ontwikkelingen buitelen wat dat betreft over elkaar heen. Ik ben benieuwd waar we over een jaar of vijf van nu staan. Het wordt sneller en toegankelijker, dat is een feit, maar de kosten stijgen ook. Hierdoor zijn alle nieuwe ontwikkelingen niet voor iedereen in de samenleving toegankelijk en zal de tweedeling in de maatschappij in mijn ogen groter worden tussen zij die hebben en zij die niet hebben. Maar eens zien hoe we dat met z'n allen gaan denken op te lossen.

De film van regisseur Wes Anderson is in een woord: Fantastisch! Het Grand Budapest Hotel is gelegen in de fictieve staat Zubrowka en de combinatie van cameravoering, regie, muziek en locatie maken de film voor mij tot de buitencategorie in zijn soort. Het is een drietraps raamvertelling en Fahrid Murray Abraham speelt in deze film als de oude hoteleigenaar Meneer Moustafa (Zero) een soortgelijke rol als toen hij Salieri speelde in de film Amadeus uit 1984. Terugkijkend op zijn leven ontvouwt zich een boeiend en meeslepend verhaal over vriendschap, liefde, totalitaire staten, oorlog, menselijkheid en loslaten. Een verhaal dat hij vertelt aan een schrijver die hij ontmoet in zijn hotel. Van begin tot het eind was ik geboeid en werd ik meegenomen in een ontroerende vriendschap tussen de hotelhouder monsieur Gustave H. en de piccolo Zero, die zo heet omdat hij zijn familie kwijt is geraakt in een oorlog en gevlucht is.

De film gaat over het leven en de wijze waarop wij het leven zullen moeten accepteren met al zijn grillen en onverwachte wendingen. De timing in de film is briljant; het tempo waarop de gebeurtenissen elkaar opvolgen kan niet beter. De geloofwaardigheid is hoog voor een fictief verhaal op een fictieve locatie en tegen de achtergrond van gebeurtenissen in het begin van de 20ste eeuw, krijgt het een beklemmende sfeer die kenmerkend moet zijn geweest voor die tijd. De film is dan ook gebaseerd op werken van de Habsburgse schrijver Stefan Zweig, die met zijn laatste boek De Wereld van Gisteren de toon lijkt te hebben gezet voor deze film. De film ademt een sfeer uit van de grandeur van het Belle Époque met zijn standsverschillen en onontkomelijke etiquetteregels.

Ik merk dat er bij mij een discrepantie is tussen mijn emoties en mijn rationele besef van de betrekkelijkheid van het leven. Of dat nu komt door de situatie met mijn moeder Paulette, of dat het mijn leeftijd is die me parten speelt, is me nog niet duidelijk. Ik realiseer me dat ik een brok in mijn keel krijg als ik in een film, verhaal of in de realiteit van alle dag emotionele onderwerpen tegenkom of ervaar. Terwijl ik rationeel ervan overtuigd ben dat ik in het 'nu' wil leven en dat de lengte van het leven niets betekent op de schaal van de oneindigheid. Rationeel vind ik dat de hoeveelheid en intensiteit van ervaringen er uiteindelijk niet toen doen en vooral van belang zijn op het moment zelf. De film The Grand Budapest Hotel heeft me aan het denken gezet en de filosoof Jan Drost schrijft dat Denken helpt in zijn gelijknamige boek. Daar zal ik me dan de komende tijd maar eens mee bezig gaan houden.

Reacties

Populaire posts van deze blog

Nikkers en negers in kinderboekjes

Bij het opruimen van onze "rommel" kamer vond ik tussen mijn oude kinderboeken een typisch 60-er jaren boekje: Oki en Doki bij de nikkers door Henri Arnoldus (1919-2002) en Carel Willem (Carol) Voges (1925-2001). Het zijn de kinderboekjes waarmee mijn generatie is opgevoed en die mijn leeftijdgenoten bekend moeten voorkomen.

Nee, de negers slapen niet.
"Jammer, dat de blanke mensen niet op ons eiland komen, anders..."
"Anders aten we ze op!" roepen de negers, die rond de hut van het opperhoofd zitten. "Blanke mensen smaken fijn," zegt het opperhoofd. Hij likt zijn lippen eens af.

Het is het tijdperk van de Bimbo-box, die ik in mijn blog Achter de feiten aan al eens vermeldde. Het is om je wild voor te schamen. Het is pas 50 jaar geleden dat dit soort boekjes bon ton waren. Godfried Bomans (1913-1971) schreef De Avonturen van Pa Pinkelman en ook deze boekjes werden geïllustreerd door Carol Voges. Er was sprake van een mateloze onnozelheid, onwetendh…

Non-conformisme

Ik heb een zwak voor mensen die zich non-conformistisch opstellen. Zij geven onze wereld kleur en zorgen er telkens voor dat ons referentiekader wordt doorbroken, gewild of ongewild. Zo kan ik veel plezier beleven als product en functie door non-conformisten worden losgekoppeld. Bekende voorbeelden zijn natuurlijk Duchamp met zijn pissoir, zijn kruk met wiel of Picasso met zijn zadel en fietsstuur. De kunstenaar koppelt de onderdelen los van hun functie en er ontstaat een nieuwe realiteit waarbij het nieuwe beeld een andere betekenis krijgt. Het is maar hoe je naar de diverse onderdelen kunt kijken.

De kunstenaar is volgens mij niet op zoek naar nieuwe functies of nieuwe beelden. Hij gebruikt wat hij in zijn omgeving ziet. Picasso ging bijna associatief te werk. Ik heb thuis de DVD "Le Mystère Picasso" en daarin is te zien hoe Picasso van het een op het ander komt. Hij produceert omdat hij niet anders kan, het ligt in zijn aard opgesloten om met beelden bezig te zijn.

Nieuwe…

Omdenken, het overwegen meer dan waard

Omdenken is een andere manier om naar de werkelijkheid te kijken. We kunnen door omdenken anders tegen problemen aankijken. Dit omdenken is voortgekomen uit het besef dat wij zelf onderdeel van het probleem zijn. Problemen bestaan namelijk als wij het moeilijk vinden om het beeld van wat het zou moeten zijn los te laten, om open te staan voor wat is of zou kunnen zijn. Uitgangspunt bij omdenken is dat als we het gevoel hebben dat we steeds vaster in het probleem draaien als we op een bepaalde manier op de werkelijkheid drukken, we beter eens de andere kant op kunnen bewegen. Omdenken levert vaak verrassende inzichten op en is eigenlijk niet meer of minder dan het stoppen met het zogenaamde vastdenken.

Als je handelen baseert op iets wat je níet wilt (een probleem), is de kans groot dat je in een neerwaartse spiraal belandt. Je bent dan als het ware bezig aan het dweilen met de kraan open. Bovendien is er meestal sprake van het waterbed-effect: druk ergens op het waterbed en ergens and…