Doorgaan naar hoofdcontent

Denken helpt

Afgelopen week heb ik thuis naar de film The Grand Budapest Hotel gekeken. Ik was grieperig en het voordeel van de huidige tijd is dat je via Apple TV allerlei films kunt huren of kopen, die je vervolgens in je eigen huiskamer kunt bekijken. Een jaar of vijf geleden was dit nog totaal ondenkbaar en de ontwikkelingen buitelen wat dat betreft over elkaar heen. Ik ben benieuwd waar we over een jaar of vijf van nu staan. Het wordt sneller en toegankelijker, dat is een feit, maar de kosten stijgen ook. Hierdoor zijn alle nieuwe ontwikkelingen niet voor iedereen in de samenleving toegankelijk en zal de tweedeling in de maatschappij in mijn ogen groter worden tussen zij die hebben en zij die niet hebben. Maar eens zien hoe we dat met z'n allen gaan denken op te lossen.

De film van regisseur Wes Anderson is in een woord: Fantastisch! Het Grand Budapest Hotel is gelegen in de fictieve staat Zubrowka en de combinatie van cameravoering, regie, muziek en locatie maken de film voor mij tot de buitencategorie in zijn soort. Het is een drietraps raamvertelling en Fahrid Murray Abraham speelt in deze film als de oude hoteleigenaar Meneer Moustafa (Zero) een soortgelijke rol als toen hij Salieri speelde in de film Amadeus uit 1984. Terugkijkend op zijn leven ontvouwt zich een boeiend en meeslepend verhaal over vriendschap, liefde, totalitaire staten, oorlog, menselijkheid en loslaten. Een verhaal dat hij vertelt aan een schrijver die hij ontmoet in zijn hotel. Van begin tot het eind was ik geboeid en werd ik meegenomen in een ontroerende vriendschap tussen de hotelhouder monsieur Gustave H. en de piccolo Zero, die zo heet omdat hij zijn familie kwijt is geraakt in een oorlog en gevlucht is.

De film gaat over het leven en de wijze waarop wij het leven zullen moeten accepteren met al zijn grillen en onverwachte wendingen. De timing in de film is briljant; het tempo waarop de gebeurtenissen elkaar opvolgen kan niet beter. De geloofwaardigheid is hoog voor een fictief verhaal op een fictieve locatie en tegen de achtergrond van gebeurtenissen in het begin van de 20ste eeuw, krijgt het een beklemmende sfeer die kenmerkend moet zijn geweest voor die tijd. De film is dan ook gebaseerd op werken van de Habsburgse schrijver Stefan Zweig, die met zijn laatste boek De Wereld van Gisteren de toon lijkt te hebben gezet voor deze film. De film ademt een sfeer uit van de grandeur van het Belle Époque met zijn standsverschillen en onontkomelijke etiquetteregels.

Ik merk dat er bij mij een discrepantie is tussen mijn emoties en mijn rationele besef van de betrekkelijkheid van het leven. Of dat nu komt door de situatie met mijn moeder Paulette, of dat het mijn leeftijd is die me parten speelt, is me nog niet duidelijk. Ik realiseer me dat ik een brok in mijn keel krijg als ik in een film, verhaal of in de realiteit van alle dag emotionele onderwerpen tegenkom of ervaar. Terwijl ik rationeel ervan overtuigd ben dat ik in het 'nu' wil leven en dat de lengte van het leven niets betekent op de schaal van de oneindigheid. Rationeel vind ik dat de hoeveelheid en intensiteit van ervaringen er uiteindelijk niet toen doen en vooral van belang zijn op het moment zelf. De film The Grand Budapest Hotel heeft me aan het denken gezet en de filosoof Jan Drost schrijft dat Denken helpt in zijn gelijknamige boek. Daar zal ik me dan de komende tijd maar eens mee bezig gaan houden.

Reacties

Populaire posts van deze blog

Nikkers en negers in kinderboekjes

Bij het opruimen van onze "rommel" kamer vond ik tussen mijn oude kinderboeken een typisch 60-er jaren boekje: Oki en Doki bij de nikkers door Henri Arnoldus (1919-2002) en Carel Willem (Carol) Voges (1925-2001). Het zijn de kinderboekjes waarmee mijn generatie is opgevoed en die mijn leeftijdgenoten bekend moeten voorkomen.

Nee, de negers slapen niet.
"Jammer, dat de blanke mensen niet op ons eiland komen, anders..."
"Anders aten we ze op!" roepen de negers, die rond de hut van het opperhoofd zitten. "Blanke mensen smaken fijn," zegt het opperhoofd. Hij likt zijn lippen eens af.

Het is het tijdperk van de Bimbo-box, die ik in mijn blog Achter de feiten aan al eens vermeldde. Het is om je wild voor te schamen. Het is pas 50 jaar geleden dat dit soort boekjes bon ton waren. Godfried Bomans (1913-1971) schreef De Avonturen van Pa Pinkelman en ook deze boekjes werden geïllustreerd door Carol Voges. Er was sprake van een mateloze onnozelheid, onwetendh…

Ik had een droom (2)

Vannacht trof ik Dante op de stadsmuur van het Italiaanse plaatsje Lucca. Dante stelde me voor om samen het glas te heffen aan het pleintje waar het standbeeld van Puccini is geplaatst. Weldra zaten we in de stralende zon met een glas rode wijn in onze hand.

Dante:
Zullen we ons gesprek van gisteren voortzetten?

Ik:
Fijn, ik verheug me erop en ik ben zeer vereerd dat je na gisteren nog met me wilt praten.

Dante:
Natuurlijk! We hebben het gehad over het Heelal en over het multiversum. Ik moest erover denken, het is zo anders dan ik gewend ben om er tegenaan te kijken.

Ik:
Daar kan ik me alles bij voorstellen. Maar of je er op jouw manier over nadenkt, of op de manier van Hawking en Mlodinov, het blijft uiteindelijk ons bevattingsvermogen te boven gaan. En het model dat jij hanteert, heeft als grote voordeel dat ik het enigszins wél kan begrijpen.

Dante:
Dat bedoelde ik gisternacht ook te zeggen met mijn opmerking dat Hawking en Mlodinov het ook niet 'weten'.

Ik:
Dat begreep ik al en ik moe…

In memoriam Jan Jansen

Ik ontving eergisteren het bericht dat dirigent Jan Jansen afgelopen zaterdag 24 mei 2014 op 90-jarige leeftijd is overleden. Van Rose-Rie, zijn dochter die bij mij in het Zuid-Nederlands Kamerkoor zingt, had ik vorige week al gehoord dat het niet goed ging met hem. Toch kwam het bericht van het overlijden onverwacht voor me.

Jan Jansen was een begrip in Tilburg toen ik als 18-jarige jongeman aan het conservatorium kwam studeren. Mijn vrouw Kitty en haar moeder Trudy zongen bij Jan in zijn koren en hij was ook leraar aan het Paulus Lyceum waar Kitty van hem muziekles kreeg. Ik zou hem veel later opvolgen als muziekdocent aan die school. Jan was meer dirigent dan muziekdocent en hij werd geroemd om zijn initiatieven, zijn humor en vakmanschap. Ik keek op tegen Jan en ik heb destijds geen contact met hem (durven) zoeken ondanks het feit dat wij niet ver van elkaar woonden. Daar heb ik wel spijt van maar gedane zaken nemen geen keer. Vorig jaar heb ik hem opgezocht en we hadden een aller…