Doorgaan naar hoofdcontent

"Waar de drie kronkelende Nethen een zilveren knoop leggen"

Ik bezoek graag musea en heb al lang een museumjaarkaart. Voor een luttel bedrag koop je zo'n kaart waarmee je in vele musea voor niets naar binnen kunt. Met een paar bezoekjes heb je de kosten van zo'n kaart 'terug verdiend' en dat is natuurlijk mooi meegenomen. Van oudsher zijn grote pleinen, brede boulevards, publieke gebouwen van de overheid of staatskerk zichtbare symbolen van eenheid, macht en welvaart. In de 19de-eeuw kwamen daar de musea bij; zij werden door overheden als ideaal middel gezien om de inwoners tot 'burgers' om te smeden. Musea als opslagplaatsen van de cultuur van een natie om eenheid te bewerkstelligen.

Engeland en Frankrijk liepen voorop wat het oprichten van musea betreft. Het British Museum werd al in 1759 opgericht. Al gauw werd het museum een zelfbenoemd onderdeel van de historisch belangrijke wereldrijken. Allerlei kunstwerken uit verre landen werden bijeen gebracht en tentoongesteld als tekens van reikkracht en macht van het Britse Rijk. In Frankrijk vond rond de eeuwwisseling naar de 19de-eeuw een omwenteling plaats. Na het omver werpen van het absolute bewind van Louis XIV, kwam keizer Napoleon I aan de macht. Om in diens behoefte aan grandeur en geldingsdrang te voldoen, werd het Louvre de verzamelplaats van allerlei soorten oorlogsbuit. Ook in Nederland hebben we sinds de 19de-eeuw nationale musea, waarbij het Rijksmuseum in Amsterdam met de Nachtwacht als nationaal erkend kunstwerk een bijzondere plaats inneemt.

De musea koesteren ons gevoel van nationale eenheid en de trots op onze eigen natie. We kunnen, als we daarvoor kiezen, voor weinig geld kennis nemen van kunst uit het verleden en heden. Maar ook onze kennis naar ons eigen verleden wordt met allerlei verzamelingen en tentoonstellingen vergroot. Ik vind het daarbij wel jammer dat veel musea mee moeten gaan in de vaart der volkeren waarbij vooral de bezoekersaantallen een doorslaggevende rol spelen. Groots opgezette tentoonstellingen trekken grote groepen bezoekers. Door de massaliteit zijn de kunstschatten dan niet altijd goed te bezichtigen en ondanks pogingen om dat organisatorisch in goede banen te leiden, heeft het bezoek aan zo'n mega-event voor mij meestal iets onbevredigends. Een grote uitstraling, dat wel, maar uit het oog van een kunstminnende liefhebber absoluut minder geslaagd.

Soms ontdek je ineens een geweldig intiem museum met verrassend goede tentoonstellingen, zonder grote groepen toeristen en alle ruimte voor jezelf. Het museum Wuyts-Van Campen & Baron Caroly aan de Florent van Cauwenberghstraat 14 te Lier (België) is zo'n museum. Hier zie je naast originele werken van Pieter Breughel de Oude ook vaak interessante tentoonstellingen rond een bijzonder thema. De verlichting doen ze speciaal voor de bezoekers aan, want meestal ben je alleen in het museum. In alle rust kun je hier de prachtigste schilderstukken uit ons eigen erfgoed bewonderen. En als je dan toch in Lier bent, kan ik het Timmermans-Opsomermuseum ook van harte aanbevelen. De museumjaarkaart geldt voor deze beide musea niet, maar voor een paar euro's gaat er een wereld voor je open in het wonderschone Lier met zijn prachtige Belfort uit 1369 en het bijzondere Begijnhof (ontstaan in 1258) die beide als UNSECO Werelderfgoed erkend zijn. Schoon Lier, de stad van de rivier de Nete en van Felix Timmermans met zijn romanfiguur Pallieter. Ik voel me er als "halve" Belg bijzonder thuis.

Reacties

Populaire posts van deze blog

Nikkers en negers in kinderboekjes

Bij het opruimen van onze "rommel" kamer vond ik tussen mijn oude kinderboeken een typisch 60-er jaren boekje: Oki en Doki bij de nikkers door Henri Arnoldus (1919-2002) en Carel Willem (Carol) Voges (1925-2001). Het zijn de kinderboekjes waarmee mijn generatie is opgevoed en die mijn leeftijdgenoten bekend moeten voorkomen.

Nee, de negers slapen niet.
"Jammer, dat de blanke mensen niet op ons eiland komen, anders..."
"Anders aten we ze op!" roepen de negers, die rond de hut van het opperhoofd zitten. "Blanke mensen smaken fijn," zegt het opperhoofd. Hij likt zijn lippen eens af.

Het is het tijdperk van de Bimbo-box, die ik in mijn blog Achter de feiten aan al eens vermeldde. Het is om je wild voor te schamen. Het is pas 50 jaar geleden dat dit soort boekjes bon ton waren. Godfried Bomans (1913-1971) schreef De Avonturen van Pa Pinkelman en ook deze boekjes werden geïllustreerd door Carol Voges. Er was sprake van een mateloze onnozelheid, onwetendh…

Non-conformisme

Ik heb een zwak voor mensen die zich non-conformistisch opstellen. Zij geven onze wereld kleur en zorgen er telkens voor dat ons referentiekader wordt doorbroken, gewild of ongewild. Zo kan ik veel plezier beleven als product en functie door non-conformisten worden losgekoppeld. Bekende voorbeelden zijn natuurlijk Duchamp met zijn pissoir, zijn kruk met wiel of Picasso met zijn zadel en fietsstuur. De kunstenaar koppelt de onderdelen los van hun functie en er ontstaat een nieuwe realiteit waarbij het nieuwe beeld een andere betekenis krijgt. Het is maar hoe je naar de diverse onderdelen kunt kijken.

De kunstenaar is volgens mij niet op zoek naar nieuwe functies of nieuwe beelden. Hij gebruikt wat hij in zijn omgeving ziet. Picasso ging bijna associatief te werk. Ik heb thuis de DVD "Le Mystère Picasso" en daarin is te zien hoe Picasso van het een op het ander komt. Hij produceert omdat hij niet anders kan, het ligt in zijn aard opgesloten om met beelden bezig te zijn.

Nieuwe…

Omdenken, het overwegen meer dan waard

Omdenken is een andere manier om naar de werkelijkheid te kijken. We kunnen door omdenken anders tegen problemen aankijken. Dit omdenken is voortgekomen uit het besef dat wij zelf onderdeel van het probleem zijn. Problemen bestaan namelijk als wij het moeilijk vinden om het beeld van wat het zou moeten zijn los te laten, om open te staan voor wat is of zou kunnen zijn. Uitgangspunt bij omdenken is dat als we het gevoel hebben dat we steeds vaster in het probleem draaien als we op een bepaalde manier op de werkelijkheid drukken, we beter eens de andere kant op kunnen bewegen. Omdenken levert vaak verrassende inzichten op en is eigenlijk niet meer of minder dan het stoppen met het zogenaamde vastdenken.

Als je handelen baseert op iets wat je níet wilt (een probleem), is de kans groot dat je in een neerwaartse spiraal belandt. Je bent dan als het ware bezig aan het dweilen met de kraan open. Bovendien is er meestal sprake van het waterbed-effect: druk ergens op het waterbed en ergens and…