Doorgaan naar hoofdcontent

Herinnering als zielenheil

Mijn broer Guido en ik zijn bezig met het leegruimen van het huis van mijn moeder. Je komt van alles tegen en je laat alle spullen eens door je handen gaan. Dat is in meerdere opzichten goed. Ik heb het gevoel dat wij als broers dichter bij elkaar zijn gekomen en daarnaast is er sprake van verwerking in een rouwproces. Het is niet dramatisch maar toch roept het af en toe uiteenlopende emoties op. We merken dat de werkelijkheid bij ieder van ons anders is ingekleurd, alleen al omdat we onze eigen herinneringen hebben. Alles wordt daardoor in een speciale context geplaatst. Twee jaar mantelzorg maakt dat je alleen de neerwaartse spiraal ervaart en geen oog hebt voor de mooie herinneringen die er ook zijn geweest. Die komen nu langzaam weer naar boven en ik laat ze (met mate) toe.

13 maart 1994, op haar 60ste verjaardag (ik was toen 38 jaar oud en ik ben nu bijna even oud als mijn moeder toen was, PvG), schreef ik haar een brief. Ze blijkt hem te hebben bewaard; de brief en de envelop waren ongekreukt en zorgvuldig opgeborgen. Dat ontroert me, zeker toen ik hem weer las en de herinnering van dat moment langzaam weer terug kwam.

Lieve Paulette,

Hierbij wil ik je bedanken voor het etentje van afgelopen zaterdagavond. Het was erg gezellig en we hadden het bijzonder naar onze zin. Het eten en drinken waren goed en het hele gezelschap vermaakte zich opperbest. Het viel me overigens bijzonder mee dat Piet en Jeanette zo spraakzaam waren. Je zou haast de indruk krijgen dat ze het leuk vonden.

Ik heb die avond een goed gesprek gehad met Anneke Speetjens. Ze vertelde mij dat jij de avond daarvoor jezelf afvroeg wat de zin is van jouw bestaan en dat je het gevoel had overbodig te zijn. Dit kwam ter sprake toen we het hadden over keuzen die je in je leven maakt en of je spijt kunt hebben van beslissingen die je in je leven neemt.

Toen ik dat zo hoorde, voelde ik mij geroepen om jou toch een briefje te schrijven waarin ik mijn waardering voor jou gestalte geef. Ik kan me voorstellen dat jij sinds de ziekte en het ziekbed van Wouth (mijn vader, PvG) alles op alles stelde om hem zo goed mogelijk te verzorgen. Dat heb je met overgave gedaan en dat waardeer ik bijzonder in jou. Ik vraag me af of ik dat zelf op zou weten te brengen als Kitty zoiets zou overkomen. Waarschijnlijk wel, maar het is een heel kruis.

Als je zo je leven in dienst stelt van het verzorgen van je echtgenoot kan ik me tevens voorstellen dat je te maken krijgt met een "zichtveldvernauwing". De zin van je bestaan lijkt te liggen in het verzorgen van de ziekte en als dat wegvalt lijkt het of alle grond onder de voeten wordt weggeslagen. Het lijkt of je leven geen zin meer heeft en dat speelt natuurlijk het meest op in de momenten dat je alleen thuis zit en je eenzaam voelt. Ik heb daar begrip voor, maar ik zou daar wel iets tegenover willen stellen.

Volgens mij is het goed als je jezelf realiseert dat jij veel betekent voor andere mensen. In de eerste plaats voor ons, je kinderen en hun kroost. Natuurlijk zijn we het niet altijd met elkaar eens maar je bent een fantastische moeder. De manier waarop je met ons omgaat ervaar ik als heel waardevol. Daarnaast beteken jij voor veel mensen in je omgeving veel. Als ik zie wie er telkens bij jou op bezoek komen, wie jij helpt en met wie jij omgaat, denk ik dat jij een rijk leven hebt.

Ik vind dat je op de goede weg bent om voor jezelf de zin van jouw bestaan weer gestalte te geven. Thuis richt je weer kamers in en het wordt door de nieuwe spulletjes en jouw inspanningen om er iets van te maken veel gezelliger voor jezelf om thuis te zijn. Ik sprak afgelopen week een vrouw van het Residentiekoor die mij vertelde dat zij het zo erg vond dat zij geen dochters had, alleen maar zonen. Ik heb haar gezegd dat ik dat frappant vond omdat jij dat ook wel eens gezegd hebt. Volgens haar was het zo dat zonen meer naar de eigen vrouw toegroeien en dat dochters meer de band met moeder onderhouden. Ik weet niet of dat waar is en in hoeverre dat bij ons speelt, maar ik wil je bij deze schrijven dat ik van jou houd en dat ik jou als moeder zeer waardeer.

Natuurlijk zeg je deze dingen niet vaak tegen elkaar, de omstandigheden zijn er niet vaak naar en mensen vinden het nu eenmaal moeilijk om zulke zaken onder woorden te brengen. Ik vond het nodig om dit op papier te zetten en om jou te laten weten dat, wat ons gezin betreft, wij hopen dat jij nog lang in ons midden zult zijn. Je moet maar bedenken dat je nog heel wat jaren te gaan hebt en dat we er allen het beste van moeten maken.

Veel liefs,
Paul

Reacties

Populaire posts van deze blog

Nikkers en negers in kinderboekjes

Bij het opruimen van onze "rommel" kamer vond ik tussen mijn oude kinderboeken een typisch 60-er jaren boekje: Oki en Doki bij de nikkers door Henri Arnoldus (1919-2002) en Carel Willem (Carol) Voges (1925-2001). Het zijn de kinderboekjes waarmee mijn generatie is opgevoed en die mijn leeftijdgenoten bekend moeten voorkomen.

Nee, de negers slapen niet.
"Jammer, dat de blanke mensen niet op ons eiland komen, anders..."
"Anders aten we ze op!" roepen de negers, die rond de hut van het opperhoofd zitten. "Blanke mensen smaken fijn," zegt het opperhoofd. Hij likt zijn lippen eens af.

Het is het tijdperk van de Bimbo-box, die ik in mijn blog Achter de feiten aan al eens vermeldde. Het is om je wild voor te schamen. Het is pas 50 jaar geleden dat dit soort boekjes bon ton waren. Godfried Bomans (1913-1971) schreef De Avonturen van Pa Pinkelman en ook deze boekjes werden geïllustreerd door Carol Voges. Er was sprake van een mateloze onnozelheid, onwetendh…

Non-conformisme

Ik heb een zwak voor mensen die zich non-conformistisch opstellen. Zij geven onze wereld kleur en zorgen er telkens voor dat ons referentiekader wordt doorbroken, gewild of ongewild. Zo kan ik veel plezier beleven als product en functie door non-conformisten worden losgekoppeld. Bekende voorbeelden zijn natuurlijk Duchamp met zijn pissoir, zijn kruk met wiel of Picasso met zijn zadel en fietsstuur. De kunstenaar koppelt de onderdelen los van hun functie en er ontstaat een nieuwe realiteit waarbij het nieuwe beeld een andere betekenis krijgt. Het is maar hoe je naar de diverse onderdelen kunt kijken.

De kunstenaar is volgens mij niet op zoek naar nieuwe functies of nieuwe beelden. Hij gebruikt wat hij in zijn omgeving ziet. Picasso ging bijna associatief te werk. Ik heb thuis de DVD "Le Mystère Picasso" en daarin is te zien hoe Picasso van het een op het ander komt. Hij produceert omdat hij niet anders kan, het ligt in zijn aard opgesloten om met beelden bezig te zijn.

Nieuwe…

Omdenken, het overwegen meer dan waard

Omdenken is een andere manier om naar de werkelijkheid te kijken. We kunnen door omdenken anders tegen problemen aankijken. Dit omdenken is voortgekomen uit het besef dat wij zelf onderdeel van het probleem zijn. Problemen bestaan namelijk als wij het moeilijk vinden om het beeld van wat het zou moeten zijn los te laten, om open te staan voor wat is of zou kunnen zijn. Uitgangspunt bij omdenken is dat als we het gevoel hebben dat we steeds vaster in het probleem draaien als we op een bepaalde manier op de werkelijkheid drukken, we beter eens de andere kant op kunnen bewegen. Omdenken levert vaak verrassende inzichten op en is eigenlijk niet meer of minder dan het stoppen met het zogenaamde vastdenken.

Als je handelen baseert op iets wat je níet wilt (een probleem), is de kans groot dat je in een neerwaartse spiraal belandt. Je bent dan als het ware bezig aan het dweilen met de kraan open. Bovendien is er meestal sprake van het waterbed-effect: druk ergens op het waterbed en ergens and…