Doorgaan naar hoofdcontent

Fraternité

Met het pamflet Broederschap draagt Frans Timmermans (1961), vice-voorzitter van de Europese Commissie, zijn steentje bij aan het publieke debat over de onrust die momenteel in de Europese landen tot in de diepste vezel en kleinste uithoeken te ervaren is. Ik had op 9 december het optreden van Timmermans gezien bij DWDD en was onder de indruk van zijn verhaal. De sidekick en gelegenheidsschrijver Nico Dijkshoorn bekritiseerde het optreden van Frans Timmermans en probeerde hem weg te zetten als een salonsocialist met het uitspreken van de woorden: "Ik ben bijna jaloers op de mensen die hem vanavond achter in zijn auto, achter zijn eurochauffeur naar mensen in kantoren hebben zien wijzen. Mensen in kartonnen doos slapend, en een plastic zak als bezit hebben hem voorbij zien rijden. En ze hebben tegen elkaar gezegd: daar rijdt Frans Timmermans in een diesel om over zijn boekje te praten. En dat doet hij allemaal voor ons."

Ook de kranten stonden vol over het balletje dat Timmermans met zijn pamflet heeft opgeworpen. Nederland toonde zich in de media bijna massaal op zijn smalst. Overal klonk kritiek en werd Timmermans verweten dat hij vanuit een schouwburg de boodschap verkondigde in plaats van in het buurthuis. Bijna nergens las ik dat we blij moesten zijn met zo'n vooraanstaande politicus die een opbouwende inhoudelijke bijdrage levert aan het debat. Veel commentaar kwam van mensen die ook ruiterlijk toegaven dat zij alleen de samenvatting van het 62 bladzijden tellend pamflet hadden gelezen. Dit weerhield ze vervolgens niet om toch alvast een mening te ventileren en de buitenwacht te trakteren op een inkijkje in de onpeilbare diepten van hun intellectueel en empathisch geestesleven.

Ik heb het pamflet inmiddels wel gelezen en hoewel ik mijn kanttekeningen heb, bewonder ik de politicus die zijn motivatie om Europese politiek te bedrijven, onderbouwt met een vurig pleidooi voor kijken, luisteren en ontmoeting. Hij zoekt de oplossing in het zien van "de samenhang der dingen... de verbondenheid van alle mensen in onze samenleving - die weer onlosmakelijk verbonden is met andere samenlevingen." Timmermans schrijft: "Ik zal in het vervolg van dit korte betoog proberen aan te geven waar de kansen voor het oprapen liggen." Dit doet hij als tegenwicht tegen de angst die schijnt te domineren waardoor we alleen maar oog lijken te hebben voor de bedreigingen en niet meer voor de kansen.

Timmermans is volgens mij oprecht als hij stelt dat je het niet met hem eens hoeft te zijn, maar op zijn minst naar zijn argumenten zou kunnen luisteren. Zo staan er zinnen in het pamflet die aansporen tot nadenken; althans, mij wel. "Een grens is een nuttig ding, een handig ding. Een belangrijk ding. Het definieert wie je bent en hoe je je verhoudt tot iemand aan de andere kant van de grens. (...) Mensen die bij voorlichtingsavonden voor omwonenden andere mensen uitschelden, niet aan het woord laten en vernederen, zijn in feite grenzeloos in hun persoonlijke levenssfeer: wat zij vinden, mag aan iedereen worden opgedrongen. (...) Wie in alle opzichten grenzeloos is, zal uiteindelijk ook bandeloos zijn en amoreel, zo niet immoreel. (...) Juist in vrije samenlevingen is het stellen van op de rechtsstaat gebaseerde, democratisch vastgestelde grenzen van levensbelang. (...) Waar collectief geen grenzen worden gesteld, reageert de wet van de jungle en overleeft alleen de sterkste."

Hiermee duidt Frans Timmermans een houding die bijvoorbeeld Geert Wilders aanneemt naar aanleiding van de recente gewelddadigheden in Geldermalsen en Pannerden. Wilders riep eerder op tot verzet maar neemt nu geen afstand van het geweld dat daar dan vervolgens uit voortkomt. Sterker nog, Wilders tweet: "Politiek en pers kunnen de rambam krijgen. Neem zelf lekker afstand van jullie lafheid en verraad van Nederland aan de islam. Sukkels." Wilders en zijn kornuiten blijven liever hangen in het Wij tegen de elite. Geef mij dan maar Timmermans, die met zijn opstelling mee wil werken aan verbondenheid in diversiteit en solidariteit. Solidariteit is in zijn opvatting "gemeenschappelijk handelen vanuit het besef dat er sprake is van onderlinge lotsverbondenheid. (...) Ieder voor zich en niemand voor ons allen biedt geen enkel perspectief, anders dan eindeloze, verwoestende confrontaties." En hier kan ik het alleen maar volmondig mee eens zijn!

Reacties

Populaire posts van deze blog

Nikkers en negers in kinderboekjes

Bij het opruimen van onze "rommel" kamer vond ik tussen mijn oude kinderboeken een typisch 60-er jaren boekje: Oki en Doki bij de nikkers door Henri Arnoldus (1919-2002) en Carel Willem (Carol) Voges (1925-2001). Het zijn de kinderboekjes waarmee mijn generatie is opgevoed en die mijn leeftijdgenoten bekend moeten voorkomen.

Nee, de negers slapen niet.
"Jammer, dat de blanke mensen niet op ons eiland komen, anders..."
"Anders aten we ze op!" roepen de negers, die rond de hut van het opperhoofd zitten. "Blanke mensen smaken fijn," zegt het opperhoofd. Hij likt zijn lippen eens af.

Het is het tijdperk van de Bimbo-box, die ik in mijn blog Achter de feiten aan al eens vermeldde. Het is om je wild voor te schamen. Het is pas 50 jaar geleden dat dit soort boekjes bon ton waren. Godfried Bomans (1913-1971) schreef De Avonturen van Pa Pinkelman en ook deze boekjes werden geïllustreerd door Carol Voges. Er was sprake van een mateloze onnozelheid, onwetendh…

Non-conformisme

Ik heb een zwak voor mensen die zich non-conformistisch opstellen. Zij geven onze wereld kleur en zorgen er telkens voor dat ons referentiekader wordt doorbroken, gewild of ongewild. Zo kan ik veel plezier beleven als product en functie door non-conformisten worden losgekoppeld. Bekende voorbeelden zijn natuurlijk Duchamp met zijn pissoir, zijn kruk met wiel of Picasso met zijn zadel en fietsstuur. De kunstenaar koppelt de onderdelen los van hun functie en er ontstaat een nieuwe realiteit waarbij het nieuwe beeld een andere betekenis krijgt. Het is maar hoe je naar de diverse onderdelen kunt kijken.

De kunstenaar is volgens mij niet op zoek naar nieuwe functies of nieuwe beelden. Hij gebruikt wat hij in zijn omgeving ziet. Picasso ging bijna associatief te werk. Ik heb thuis de DVD "Le Mystère Picasso" en daarin is te zien hoe Picasso van het een op het ander komt. Hij produceert omdat hij niet anders kan, het ligt in zijn aard opgesloten om met beelden bezig te zijn.

Nieuwe…

Omdenken, het overwegen meer dan waard

Omdenken is een andere manier om naar de werkelijkheid te kijken. We kunnen door omdenken anders tegen problemen aankijken. Dit omdenken is voortgekomen uit het besef dat wij zelf onderdeel van het probleem zijn. Problemen bestaan namelijk als wij het moeilijk vinden om het beeld van wat het zou moeten zijn los te laten, om open te staan voor wat is of zou kunnen zijn. Uitgangspunt bij omdenken is dat als we het gevoel hebben dat we steeds vaster in het probleem draaien als we op een bepaalde manier op de werkelijkheid drukken, we beter eens de andere kant op kunnen bewegen. Omdenken levert vaak verrassende inzichten op en is eigenlijk niet meer of minder dan het stoppen met het zogenaamde vastdenken.

Als je handelen baseert op iets wat je níet wilt (een probleem), is de kans groot dat je in een neerwaartse spiraal belandt. Je bent dan als het ware bezig aan het dweilen met de kraan open. Bovendien is er meestal sprake van het waterbed-effect: druk ergens op het waterbed en ergens and…