Doorgaan naar hoofdcontent

Mijn werkelijkheid

Vandaag met Kitty naar het Stedelijk Museum in Schiedam geweest. Er was daar een tentoonstelling met de naam De werkelijkheid van Jan Schoonhoven en ook een tentoonstelling met als titel Ik hou van Holland. We gingen voor 'de werkelijkheid' maar we hebben de rest ook bekeken. Het museum profileert zich als museum voor moderne en hedendaagse Nederlandse beeldende kunsten. Het museum is opgericht in 1899 en was gevestigd in de Sint Joris Doelen aan het Doeleplein en sinds 1940 is het ondergebracht in het voormalige Sint Jacobs Gasthuis aan de Hoogstraat. Het was de moeite waard en behalve de werken waar we voor kwamen, hebben we ook de 'zoldercollectie' van de Cobragroep bekeken. Pierre Janssen werd daar in 1956 (ons geboortejaar) conservator en wist in de periode tot 1963 (de datum van zijn vertrek daar) de collectie van de Cobragroep aanzienlijk uit te breiden door zijn goede banden met leden van die groep. Met name het vroege werk van Karel Appel, dat de schilder niet mee kon nemen bij zijn vertrek naar Parijs, is door Janssen behouden gebleven voor Schiedam.

Het was de eerste keer dat wij dit museum bezochten en achteraf gezien is dat toch wel een ernstige omissie onzerzijds. Ik kan iedereen aanraden dit museum aan te doen als je in de buurt bent. Bij binnenkomst valt het bijzondere interieur op dat op effectieve wijze oud en nieuw weet te combineren. Een goed voorbeeld van hoe je met cultureel erfgoed om kunt gaan door oudere gebouwen te laten schitteren in hun nieuwe functionaliteit. De opvallend rode wandkasten en de schitterend vormgegeven kroonluchter maken dat je als bezoeker de ruimte nóg intensiever gaat bekijken. Hierdoor ga je de oudere elementen in de ruimte, zoals de preekstoel, de gewelven en de zuilengalerij, afzonderlijk als object observeren. De Nederlandse studio MVRDV, die o.a. verantwoordelijk is voor het ontwerp van de Markthal in Rotterdam, heeft ook hier in Schiedam een duidelijk statement gemaakt.

Als je het kleurrijke werk van de Cobragroep naast het veelal witte werk van Jan Schoonhoven zet, zien we twee verschillende werkelijkheden. Waar de leden van de Cobragroep schilderen wat in ze opkomt, met groot respect voor de emotie van het moment en met grote contrastwerking, daar ordent en structureert Jan Schoonhoven zijn werkelijkheid met minuscule afwijkingen binnen ruimte, structuur en kleur. Zowel Jan Schoonhoven als de leden van de Cobragroep werkten waarschijnlijk onophoudelijk aan het verbeelden van hun werkelijkheid. Dit moet haast wel gezien de enorme hoeveelheid werken die zij hebben weten te vervaardigen. Het is aan ons, de toeschouwers, de opdracht om te kijken en te ervaren welke van deze uitingen het meest overeenstemt met de werkelijkheid van jezelf. Het verbaasde mij niet dat Jan des Bouvrie in zijn witte jasje voor de camera commentaar gaf op werk van de kunstenaar die 50 tinten wit tot zijn levenswerk maakte.

Al met al is het een fijne middag geweest die me aan het denken heeft gezet. Is emotie irrationeel en onecht, iets wat ons overkomt, of is het een wezenlijk onderdeel van ons Zijn? Emoties zijn altijd gericht op objecten van onze werkelijkheid waar we ons persoonlijk bij betrokken voelen. Het lijkt wel of Jan Schoonhoven in zijn zoektocht naar zijn werkelijkheid emotie heeft proberen uit te bannen. Ik heb het bijbehorende boek van de tentoonstelling aangeschaft en hoop daarin op deze vraag antwoord te vinden.


Reacties

Populaire posts van deze blog

Nikkers en negers in kinderboekjes

Bij het opruimen van onze "rommel" kamer vond ik tussen mijn oude kinderboeken een typisch 60-er jaren boekje: Oki en Doki bij de nikkers door Henri Arnoldus (1919-2002) en Carel Willem (Carol) Voges (1925-2001). Het zijn de kinderboekjes waarmee mijn generatie is opgevoed en die mijn leeftijdgenoten bekend moeten voorkomen.

Nee, de negers slapen niet.
"Jammer, dat de blanke mensen niet op ons eiland komen, anders..."
"Anders aten we ze op!" roepen de negers, die rond de hut van het opperhoofd zitten. "Blanke mensen smaken fijn," zegt het opperhoofd. Hij likt zijn lippen eens af.

Het is het tijdperk van de Bimbo-box, die ik in mijn blog Achter de feiten aan al eens vermeldde. Het is om je wild voor te schamen. Het is pas 50 jaar geleden dat dit soort boekjes bon ton waren. Godfried Bomans (1913-1971) schreef De Avonturen van Pa Pinkelman en ook deze boekjes werden geïllustreerd door Carol Voges. Er was sprake van een mateloze onnozelheid, onwetendh…

In memoriam Jan Jansen

Ik ontving eergisteren het bericht dat dirigent Jan Jansen afgelopen zaterdag 24 mei 2014 op 90-jarige leeftijd is overleden. Van Rose-Rie, zijn dochter die bij mij in het Zuid-Nederlands Kamerkoor zingt, had ik vorige week al gehoord dat het niet goed ging met hem. Toch kwam het bericht van het overlijden onverwacht voor me.

Jan Jansen was een begrip in Tilburg toen ik als 18-jarige jongeman aan het conservatorium kwam studeren. Mijn vrouw Kitty en haar moeder Trudy zongen bij Jan in zijn koren en hij was ook leraar aan het Paulus Lyceum waar Kitty van hem muziekles kreeg. Ik zou hem veel later opvolgen als muziekdocent aan die school. Jan was meer dirigent dan muziekdocent en hij werd geroemd om zijn initiatieven, zijn humor en vakmanschap. Ik keek op tegen Jan en ik heb destijds geen contact met hem (durven) zoeken ondanks het feit dat wij niet ver van elkaar woonden. Daar heb ik wel spijt van maar gedane zaken nemen geen keer. Vorig jaar heb ik hem opgezocht en we hadden een aller…

Ik had een droom (2)

Vannacht trof ik Dante op de stadsmuur van het Italiaanse plaatsje Lucca. Dante stelde me voor om samen het glas te heffen aan het pleintje waar het standbeeld van Puccini is geplaatst. Weldra zaten we in de stralende zon met een glas rode wijn in onze hand.

Dante:
Zullen we ons gesprek van gisteren voortzetten?

Ik:
Fijn, ik verheug me erop en ik ben zeer vereerd dat je na gisteren nog met me wilt praten.

Dante:
Natuurlijk! We hebben het gehad over het Heelal en over het multiversum. Ik moest erover denken, het is zo anders dan ik gewend ben om er tegenaan te kijken.

Ik:
Daar kan ik me alles bij voorstellen. Maar of je er op jouw manier over nadenkt, of op de manier van Hawking en Mlodinov, het blijft uiteindelijk ons bevattingsvermogen te boven gaan. En het model dat jij hanteert, heeft als grote voordeel dat ik het enigszins wél kan begrijpen.

Dante:
Dat bedoelde ik gisternacht ook te zeggen met mijn opmerking dat Hawking en Mlodinov het ook niet 'weten'.

Ik:
Dat begreep ik al en ik moe…