Doorgaan naar hoofdcontent

Verschuiven we het probleem?

Lucas Cranach: De Fontein der jeugd
Hoogleraar veroudering, Andrea Maier, is hot. Ze was op 31 augustus te gast bij VPRO's Zomergasten en in NRC werd kort daarna een onderhoudend gesprek tussen haar en Cor van Zadelhoff opgetekend. Volgens Andrea Maier zijn er onder de huidige 60-jarigen, die van nature al het gestel hebben om ouder dan 100 jaar te worden, al mensen die de leeftijd van 130 zullen halen. Voor haar is 130 jaar oud worden net zo oplosbaar als eens de babysterfte. Er worden nu al bij experimenten muizen jonger gemaakt. Haar uiteindelijke doel is het om het mogelijk te maken om ouder te worden zonder gebreken. Dat we met een goed brein en een goed lichaam doorleven, tot in één keer alle organen ermee ophouden.


Deze gedachte is niet nieuw. In Genesis 18:17-19 verwekt Abraham, met de toestemming van God, als 100-jarige nog een zoon, Isaak, bij de 90-jarige Sara. Vitaal en potent tot op hoge leeftijd, zowel man als vrouw. En als we Genesis mogen geloven dan waren deze hoge leeftijden eerder regel dan uitzondering. Even een greep uit de opsomming in Genesis: Adam, 930 jaar (5:5); Seth, 912 jaar (5:8); Enos, 905 jaar (5:11); Kenan, 910 jaar (5:14); Mahalel-el, 895 jaar (5:17); Jered, 962 jaar (5:20); Henoch, 365 jaar (5:23); Methusalach, 969 jaar (5:27); Lamech, 777 jaar (5:31); Noach, 950 jaar (9:29) en Sem, 600 jaar (11:10-11).


Ik zou denken dat er een symboliek schuil gaat achter hun leeftijden en dat we ze vooral niet al te letterlijk moeten interpreteren. Maar als je hierover mensen spreekt die "recht in de leer" zijn, dan blijkt dat we daar niet te licht over moeten denken. Immers, staat in Romeinen 3:4 niet: "Ook al is elk mens leugenachtig, God is waarachtig."?! Combineer dit met het gegeven dat in 2 Timotheüs 3:16 staat dat de bijbel door God is geïnspireerd, en het moge duidelijk zijn dat wat in de bijbel staat waar is en serieus genomen moet worden. God is immers waarachtig en de bijbel is Gods woord.


Hoe dan ook, in de bijbel staat niet hoe die oude mensen aan hun eind zijn gekomen. Is dat plotsklaps gegaan (zoals Andrea Maier ons dat voorspiegelt) of takelden ze langzamerhand af? De zoektocht van Andrea Maier doet me trouwens erg denken aan de zoektocht naar de Fontein van de eeuwige jeugd, waar Herodotus (485-420 voor het begin van onze jaartelling) al over verhaalde. Afgezien van het feit of we vinden wat we zoeken en afgezien van het feit dat de aarde overbevolkt zou kunnen raken, ziet het ernaar uit dat 130 jaar niet voor iedereen op aarde is weggelegd. In armere landen zullen de mensen niet snel middelen kunnen genereren om hieraan mee te doen. Babysterfte, dat volgens Maier al is opgelost, is in veel van die landen nog een wezenlijk probleem. De medicijnen die Maier slikt om het tijdsverschil tussen Australië en Nederland draaglijk te maken (dagelijks een gin-tonic met 5 milligram melatonine, Valdispert en 10 milligram Temazopam, zeven dagen lang) zullen zij voorlopig nooit tot hun beschikking hebben. Maar ja, zij hoeven dan ook geen tijdsverschil te overbruggen...


Ik merk aan mezelf met het klimmen van de jaren dat er sprake is van lichamelijk "verval". Mijn haren worden dunner en grijzer en ik moet wat meer moeite doen om op mijn gezonde gewicht te blijven. En dat zijn dan nog maar de uiterlijke kenmerken. Omdat de mantelzorg van mijn moeder nog vers in mijn geheugen aanwezig is, weet ik dat oud zijn niet altijd leuk en fijn hoeft te zijn. Op een of andere wijze bereid ik me mentaal voor op wat mij te wachten staat in de toekomst. Ik probeer antwoorden te vinden op vragen over zingeving, gezondheid, omgaan met tegenvallers en het loslaten. Ik moet er niet aan denken dat mijn leven ineens zou eindigen omdat alle organen er gelijktijdig mee op zouden houden. Dat is mij te abrupt.




René Gude hanteerde aan het eind van zijn leven een mooie metafoor. Ik heb daar in mijn blog Allerzielen 2014 al over geschreven en ik moest er nu weer aan denken. Hij beschreef deze laatste levensfase als het overstappen van een motorboot naar een roeiboot. Van een schip waar de aandacht vooral gericht is op het in volle vaart vooruit gaan met het doel in zicht, overstappen op een roeiboot waarbij je met de rug naar het einddoel toe, rustig varend, terugkijkt op het traject dat je al hebt afgelegd. Op een of andere wijze trekt me dit meer aan dan zonder gebreken 130 jaar oud te worden om dan plotsklaps op te houden met bestaan. Misschien denkt Andrea Maier er ook zo over als ze 60 jaar is, of 130...

Reacties

Populaire posts van deze blog

Nikkers en negers in kinderboekjes

Bij het opruimen van onze "rommel" kamer vond ik tussen mijn oude kinderboeken een typisch 60-er jaren boekje: Oki en Doki bij de nikkers door Henri Arnoldus (1919-2002) en Carel Willem (Carol) Voges (1925-2001). Het zijn de kinderboekjes waarmee mijn generatie is opgevoed en die mijn leeftijdgenoten bekend moeten voorkomen.

Nee, de negers slapen niet.
"Jammer, dat de blanke mensen niet op ons eiland komen, anders..."
"Anders aten we ze op!" roepen de negers, die rond de hut van het opperhoofd zitten. "Blanke mensen smaken fijn," zegt het opperhoofd. Hij likt zijn lippen eens af.

Het is het tijdperk van de Bimbo-box, die ik in mijn blog Achter de feiten aan al eens vermeldde. Het is om je wild voor te schamen. Het is pas 50 jaar geleden dat dit soort boekjes bon ton waren. Godfried Bomans (1913-1971) schreef De Avonturen van Pa Pinkelman en ook deze boekjes werden geïllustreerd door Carol Voges. Er was sprake van een mateloze onnozelheid, onwetendh…

Non-conformisme

Ik heb een zwak voor mensen die zich non-conformistisch opstellen. Zij geven onze wereld kleur en zorgen er telkens voor dat ons referentiekader wordt doorbroken, gewild of ongewild. Zo kan ik veel plezier beleven als product en functie door non-conformisten worden losgekoppeld. Bekende voorbeelden zijn natuurlijk Duchamp met zijn pissoir, zijn kruk met wiel of Picasso met zijn zadel en fietsstuur. De kunstenaar koppelt de onderdelen los van hun functie en er ontstaat een nieuwe realiteit waarbij het nieuwe beeld een andere betekenis krijgt. Het is maar hoe je naar de diverse onderdelen kunt kijken.

De kunstenaar is volgens mij niet op zoek naar nieuwe functies of nieuwe beelden. Hij gebruikt wat hij in zijn omgeving ziet. Picasso ging bijna associatief te werk. Ik heb thuis de DVD "Le Mystère Picasso" en daarin is te zien hoe Picasso van het een op het ander komt. Hij produceert omdat hij niet anders kan, het ligt in zijn aard opgesloten om met beelden bezig te zijn.

Nieuwe…

Omdenken, het overwegen meer dan waard

Omdenken is een andere manier om naar de werkelijkheid te kijken. We kunnen door omdenken anders tegen problemen aankijken. Dit omdenken is voortgekomen uit het besef dat wij zelf onderdeel van het probleem zijn. Problemen bestaan namelijk als wij het moeilijk vinden om het beeld van wat het zou moeten zijn los te laten, om open te staan voor wat is of zou kunnen zijn. Uitgangspunt bij omdenken is dat als we het gevoel hebben dat we steeds vaster in het probleem draaien als we op een bepaalde manier op de werkelijkheid drukken, we beter eens de andere kant op kunnen bewegen. Omdenken levert vaak verrassende inzichten op en is eigenlijk niet meer of minder dan het stoppen met het zogenaamde vastdenken.

Als je handelen baseert op iets wat je níet wilt (een probleem), is de kans groot dat je in een neerwaartse spiraal belandt. Je bent dan als het ware bezig aan het dweilen met de kraan open. Bovendien is er meestal sprake van het waterbed-effect: druk ergens op het waterbed en ergens and…