Doorgaan naar hoofdcontent

Vrede ende Vrolicheyt

Vrolicheyt Kerst 2016
We zijn de kerstdagen weer goed doorgekomen met huiselijke bezigheden en lekker eten. Ik had van Elise Beckers (voorzitter van het JeroenBoschKoor) een oud familierecept gekregen om een kalkoen te bereiden. Het directe resultaat was een bourgondische eenvoudige doch voedzame maaltijd op tweede kerstdag met de familie. De kalkoen als hoofdgerecht en tezamen met de door Marlieke gefabriceerde "tomatencarpaccio" als voorgerecht en de door Kathelijne gemaakte chocoladetaart met ijs als nagerecht vormde dit een goede basis voor een flinke dosis Vrolicheyt dat altijd onloskoppelbaar aan kerstmis verbonden is. Op dergelijke momenten besef je dat we het hier toch maar goed hebben.

Vluchtelingen Antwerpen 1914
De periode tussen kerst en nieuwjaar is naast de Vrolicheyt voor mij ook een tijd van bezinning waarbij ik het aspect Vrede een plaats tracht te geven. Ik vind het belangrijk om te proberen een en ander in een historisch perspectief te zetten en te beoordelen of ik zelf een steentje bij kan dragen tot een betere wereld. Ik heb me in het bijna afgeronde jaar onder andere beziggehouden met de aanloop, het verloop en het einde van de Eerste Wereldoorlog. Ik kan er maar niet over uit dat wij kennelijk niets leren uit de lessen die wij uit de geschiedenis kunnen destilleren. Je zou toch denken dat 8.000.000 gesneuvelde en 15.000.000 zwaargewonde soldaten, 5.000.000 weduwen en 9.000.000 wezen meer indruk zouden hebben achtergelaten. Meer dan 10.000.000 mensen waren in die oorlog op de vlucht en moesten huis en haard achterlaten. Cynisch vergeleken, zou je kunnen stellen dat het op dit moment wel meevalt met de vluchtelingen en de oorlog in Syrië.

Extreem nationalistisch denken en het verkeerd inschatten van de gevolgen van oorlogsverklaringen en allianties, lagen ten grondslag aan deze verschrikkelijke Eerste Wereldoorlog, zo'n 100 jaar geleden. Een oorlog die de basis zou vormen voor de Tweede Wereldoorlog met alle ellende die daarmee gepaard zou gaan en eruit voort zou komen. De Koude Oorlog en de problemen die nu nog wereldwijd spelen zijn bijna rechtstreeks te herleiden tot politieke besluitvorming van toen. Je kunt je afvragen waarom een meerderheid nu weer terug schijnt te willen naar dat nationalistisch denken. Zoveel goeds heeft ons dat vorige eeuw niet gebracht.

Landen zoals wij die kennen: Finland, Estland, Letland, Litouwen, Polen, Oostenrijk, Hongarije en het voormalige Joegoslavië en Tsjecho-Slowakije zijn na de Eerste Wereldoorlog (kunstmatig) gecreëerd. Daarvoor lagen de grenzen heel anders, je hoeft er een oude Bosch-atlas maar op na te slaan. Wij accepteren de huidige grenzen als vaststaand gegeven, terwijl onze ouders nog een ander Europa hebben gekend. De minderheidsproblemen en het gevoel van losgesneden te zijn van je eigen geschiedenis zijn toen pas goed ontstaan omdat bij de nieuwe indeling van Europa geen rekening is gehouden met bestaande etnische en natuurlijke omstandigheden.

Het collectieve geheugen werkt klaarblijkelijk niet zodanig dat grote aantallen ook per definitie grote indruk maken. Het jongetje Tijn met zijn Lak-aan roept meer emotie op dan het feit dat in het verre Syrië vele kinderen in veel beroerdere omstandigheden verkeren of dat er miljoenen mensen in twee wereldoorlogen zijn omgekomen. Je kunt je nu eenmaal beter inleven in één persoon dan in abstracte aantallen die het bevattingsvermogen te boven gaan. Tien miljoen vluchtelingen in het begin van de Twintigste eeuw op de vlucht; ongeveer 60% van alle Nederlanders. Je kunt je er geen voorstelling van maken.

Ik herinner me dat Geert Wilders sprak over een Islamitische asieltsunami die onze cultuur zou overspoelen met 500.000 vluchtelingen. Feit is dat in 2015 in Nederland slechts sprake was van 2,5 asielaanvraag per 1000 inwoners, hetgeen neerkomt op ongeveer 50.000 personen. Dat zijn andere aantallen dat waar Wilders voor waarschuwde; je hoort er niemand meer over. Feiten doen er dus schijnbaar minder toe; de sfeer van onveiligheid is opgeroepen en dat is kennelijk de bedoeling. In Hongarije (17,6 op 1000 inwoners), Zweden (16,1), Oostenrijk (9,9), Finland (5,8), Duitsland (5,4) en zelfs België (3,5) lagen die aantallen beduidend hoger. Het totale aantal asielverzoeken en nareizende gezinsleden is in ons land gedaald van bijna 11,7 duizend in oktober 2015 tot 1,3 duizend in april 2016. (Bron: Werkwijzer Vluchteling, een site van de SER). Je kunt je dus afvragen of wij als Nederlands volk, wat dat dan ook precies mag zijn, wel zo begaan zijn met mensen in nood.

Ik focus me maar op de Vrolicheyt en al het goede wat ik in mijn naaste omgeving ervaar. Ik houd mijn hart soms vast bij de huidige mondiale ontwikkelingen, maar ik neem me voor om vooral in 2017 in mijn omgeving het positieve uit te stralen en het goede te doen. Ik hoop wel dat in Europa niet de nationalistische wind gaat waaien waarvan nu al her en der een bries te ontwaren is.

Reacties

Populaire posts van deze blog

Nikkers en negers in kinderboekjes

Bij het opruimen van onze "rommel" kamer vond ik tussen mijn oude kinderboeken een typisch 60-er jaren boekje: Oki en Doki bij de nikkers door Henri Arnoldus (1919-2002) en Carel Willem (Carol) Voges (1925-2001). Het zijn de kinderboekjes waarmee mijn generatie is opgevoed en die mijn leeftijdgenoten bekend moeten voorkomen.

Nee, de negers slapen niet.
"Jammer, dat de blanke mensen niet op ons eiland komen, anders..."
"Anders aten we ze op!" roepen de negers, die rond de hut van het opperhoofd zitten. "Blanke mensen smaken fijn," zegt het opperhoofd. Hij likt zijn lippen eens af.

Het is het tijdperk van de Bimbo-box, die ik in mijn blog Achter de feiten aan al eens vermeldde. Het is om je wild voor te schamen. Het is pas 50 jaar geleden dat dit soort boekjes bon ton waren. Godfried Bomans (1913-1971) schreef De Avonturen van Pa Pinkelman en ook deze boekjes werden geïllustreerd door Carol Voges. Er was sprake van een mateloze onnozelheid, onwetendh…

Non-conformisme

Ik heb een zwak voor mensen die zich non-conformistisch opstellen. Zij geven onze wereld kleur en zorgen er telkens voor dat ons referentiekader wordt doorbroken, gewild of ongewild. Zo kan ik veel plezier beleven als product en functie door non-conformisten worden losgekoppeld. Bekende voorbeelden zijn natuurlijk Duchamp met zijn pissoir, zijn kruk met wiel of Picasso met zijn zadel en fietsstuur. De kunstenaar koppelt de onderdelen los van hun functie en er ontstaat een nieuwe realiteit waarbij het nieuwe beeld een andere betekenis krijgt. Het is maar hoe je naar de diverse onderdelen kunt kijken.

De kunstenaar is volgens mij niet op zoek naar nieuwe functies of nieuwe beelden. Hij gebruikt wat hij in zijn omgeving ziet. Picasso ging bijna associatief te werk. Ik heb thuis de DVD "Le Mystère Picasso" en daarin is te zien hoe Picasso van het een op het ander komt. Hij produceert omdat hij niet anders kan, het ligt in zijn aard opgesloten om met beelden bezig te zijn.

Nieuwe…

Omdenken, het overwegen meer dan waard

Omdenken is een andere manier om naar de werkelijkheid te kijken. We kunnen door omdenken anders tegen problemen aankijken. Dit omdenken is voortgekomen uit het besef dat wij zelf onderdeel van het probleem zijn. Problemen bestaan namelijk als wij het moeilijk vinden om het beeld van wat het zou moeten zijn los te laten, om open te staan voor wat is of zou kunnen zijn. Uitgangspunt bij omdenken is dat als we het gevoel hebben dat we steeds vaster in het probleem draaien als we op een bepaalde manier op de werkelijkheid drukken, we beter eens de andere kant op kunnen bewegen. Omdenken levert vaak verrassende inzichten op en is eigenlijk niet meer of minder dan het stoppen met het zogenaamde vastdenken.

Als je handelen baseert op iets wat je níet wilt (een probleem), is de kans groot dat je in een neerwaartse spiraal belandt. Je bent dan als het ware bezig aan het dweilen met de kraan open. Bovendien is er meestal sprake van het waterbed-effect: druk ergens op het waterbed en ergens and…