Doorgaan naar hoofdcontent

Posts

Posts uit april, 2017 weergeven

In het spoor van Claudius Galenus

Op 21 april is in de Science een belangwekkend artikel verschenen aan de hand van neurobioloog Thomas Park uit Chicago en fysioloog Gary Lewin uit Berlijn. Eerder deze week las ik al een kleine aankondiging in de Volkskrant en dit weekend stond er een uitgebreider artikel in NRC. Het blijkt dat de naakte molrat 18 minuten zonder zuurstof kan door een 'fructosetruc'. Al tien jaar vraagt men zich af hoe het mechanisme werkt dat deze naakte molratten in staat stelt om zonder zuurstof te kunnen. Althans, langer dan menig andere zoogdieren op aarde, met uitzondering van duikende walvissen, maar die slaan zuurstof op in hun bloed en spierweefsel en dat is in dit kader niet zo interessant.

De naakte molrat is zo belangwekkend voor ons omdat het beestje ongevoelig is voor kanker. Dat schijnt te komen doordat snelle celdeling bij het dier wordt stopgezet door suikerachtige slierten die zich tussen de cellen begeven. Onderzoekers proberen dit mechanisme bij andere dieren en uiteindelijk …

4 mei nadert

Gisteren heb ik weer een aflevering van de VPRO-serie Himmlers hersens heten Heydrich gezien. Het heeft me weer een hele dag bezig gehouden. Ik heb mijn best gedaan om luchtig met andere mensen te praten en om met werk mijn gedachten op een ander spoor te zetten. Het lukt maar matig. Ik kende Babi Yar van de 13de symfonie van componist Dmitri Shostakovich en de dichter Yevtushenko. Het gedicht van Yevtushenko begint met de woorden: "Er staat geen monument bij Babi Yar. Er is alleen een steile afgrond, als een ruwe gedenksteen. Ik ben bang."

In Kiev had de Einsatzgruppe C onder leiding van Heydrich, samen met de Waffen-SS en Oekraïense colloborateurs, in twee dagen tijd bijna 34.000 joden op gruwelijke wijze vermoord; 30 personen per minuut. Het gebeurde bij de ravijn Babi Yar (ravijn van de oude vrouwen), ten noordwesten van van deze prachtige stad. Het gruwelijke bloedbad is uitvoerig gedocumenteerd en er zijn zonder moeite vele afschuwelijke foto's op het internet te vi…

Even stilstaan

Maria is 'hot'. In Utrecht is een hele tentoonstelling aan haar gewijd. Kranten staan met de meimaand in het vooruitzicht bol van artikelen over Onze Lieve Vrouw en ik las deze week dat zelfs de protestanten Maria steeds meer een plaats gingen geven in hun beleving. In het Brabants Dagblad stond vanmorgen prominent een artikel over het Mariabeeld en de bijbehorende Mariadevotie in de Mariakapel van de Sint Janskathedraal van Den Bosch. Het artikel stond boven een artikel waar met even grote koppen vermeld stond dat de brouwerij van Kutbier nu gehuisvest gaat worden in De Uilenburg, het centrum van deze mooie stad. Gezien de hiërarchische positie op de pagina bleek Maria net iets hoger geplaatst dan het Kutbier. Ongetwijfeld een smaakvolle en bewuste keuze van de redactie.

In Turkije (destijds deels de Romeinse provincie Asia) werd in de grote Mariakerk in de hoofdstad Efeze (Efes, Ephesus) op 22 juni 431 tijdens het derde oecumenische concilie besloten dat de moeder van Jezus d…

Paasgedachte

We leven in turbulente tijden en als je uitspraken van politici over de gehele wereld beluistert, weten zij precies wat goed en kwaad is. De oorlogsdreiging is reëel en alle partijen gebruiken ethische argumenten om hun standpunten te verdedigen. Er bestaat dus overduidelijk verschil van inzicht over wat goed en kwaad inhoudt en het is schijnbaar lastig om zich in te leven in de ander. Het kost nogal wat moeite om begrip voor elkaar te krijgen en om tot toenadering te komen. Daarbij is het volgens mij ook nog eens mensen eigen om de eigen standpunten als de enig juiste te beschouwen.

Onze morele energie besteden we voornamelijk aan het beschermen van onze individuele onaantastbaarheid en aan het rechtvaardigen van de materiële ongelijkheid. Het is typerend dat we ons drukker schijnen te maken om onze rechten dan om wat een 'goed' leven zou kunnen zijn voor iedereen. Wij voelen diep in ons hart aan dat tegenstellingen nooit te billijken zijn. Waarom heb ik het materieel zoveel b…

Presidentieel machtsvertoon

Vanochtend keek ik naar het journaal en zag ik Trump aan een tafel met een aantal serieus en bedrukt kijkende militairen aan zijn zijde. Trump zei dat het hem niet uitmaakte of Noord-Korea in de recente dropping van de grootste niet nucleaire bom in Afghanistan een waarschuwingssignaal zag of niet. Hij had de beschikking over de grootste en beste militaire macht in de hele wereld en hij zou het probleem met Noord-Korea wel eventjes daadkrachtig oplossen.

Wat mij verontrust is niet alleen de volledige wispelturigheid van Trump, het is meer het feit dat hij merkt dat hij ineens presidentieel wordt gezien als hij zich oorlogszuchtig opstelt. Voordat hij de 59 kruisraketten afvuurde op Syrië, raakte hij verstrikt in allerlei binnenlandse en buitenlandse kwesties. Na het zien van foto's van wat op een gifaanval lijkt, reageerde hij emotioneel en direct met de kruisraketten. Voor- en tegenstanders waren het erover eens dat dit een rechtvaardige vergeldingsactie was. Het gaf de burger moe…

Zingeving vanuit diverse perspectieven

In verband met de compositieopdracht die ik van het JeroenBoschKoor heb gekregen in het kader van het 50-jarig jubileum van het koor in 2018, heb ik vandaag een bijzonder, onaangekondigd bezoek gebracht aan de Tilburg Süleymaniye Moskee. Ik werd er gastvrij met koffie ontvangen door de heer Balkaya, coördinator van de moskee, die mij bereidwillig te woord stond. Ik legde hem beknopt uit dat de compositie die ik aan het schrijven ben, gaat over zingeving in het algemeen en wat geloof voor de moderne mens kan betekenen.

Ik heb bisschop Gerard de Korte en Dominee Erica Scheenstra al bereid gevonden om teksten aan te leveren over dit onderwerp en ik ga met de schoolleiding van het Stedelijk Gymnasium van Den Bosch bekijken in hoeverre scholieren van het gymnasium ook teksten kunnen aanleveren. Het lijkt me verbindend om daarnaast ook een imam en een rabbijn vanuit hun perspectief gedachten op papier te laten zetten over wat een goed leven nu eigenlijk inhoudt. Het is mooi om ieder vanuit z…

Bompa 3.0

Gisteravond is Reinout Verschure geboren, zoon van Kathelijne en Jiri, broertje van Olivia, kleinzoon van Antoon, Jeannette (†), Kitty en Paul en achterkleinzoon van Truus, Wim (†), Paulette (†) en Wouth (†). Het is telkens weer een wonder, zo'n geboorte en wat een geluk voor Reinout dat hij hier in Nederland in een liefdevolle omgeving geboren is. Geen oorlog, honger of bittere armoede; gewenst en met zorg omgeven. We zijn blij met deze loot aan onze familieboom.

De geboorte van Reinout geeft zin aan ons bestaan en doet ons stilstaan bij de kwetsbaarheid van ons, mensen. Dagelijks worden er kinderen geboren en ik hoor de stem van onze kleindochter Olivia met haar voortdurend klinkende vraag: "Bompa, waarom?" Eigenlijk is dit filosofie in zijn puurste vorm: op zoek naar antwoorden op onze wezenlijke vragen, waarbij de vraag op zich het belangrijkste is. Wij, oudere mensen, weten met al onze levenservaring dat we nooit een bevredigend antwoord op deze zingevingsvraag zulle…

In 't Zunke gezet

Vanochtend moest ik denken aan Riet van Beuzekom – van Vliet. Vraag me niet waarom, maar ineens was ze weer in mijn gedachten. Het is 1985 en ik werk als Hoofd Afdeling Muziek bij de Stichting Kunstzinnige Vorming Noord Limburg ’t Zunke te Venlo. De naam ’t Zunke was verzonnen door Anita Driessen, de secretaresse/ vriendin van de directeur Jan van Reen. De naam stond in schril contrast met waar wij ons sterk voor maakten: Kunstzinnige Vorming (toen nog met hoofdletters). Maar Jan van Reen had de naam doorgedrukt en hoewel niemand van het personeel (behalve Anita) enthousiast was van de naam, moesten we de telefoon opnemen met de woorden: 'U spreekt met Stichting ’t Zunke'. De simpelheid was kenmerkend voor het culturele leven van Venlo in die tijd. Als ik het officiële logo (hiernaast) bekijk, zie ik dat het woord 'amateur' door Jan van Reen verward werd met 'amateuristisch'.

Riet was lid van het bestuur van de Stichting en ik stond op goede voet met haar. Zij w…