Doorgaan naar hoofdcontent

In 't Zunke gezet

Het zou ook een logo voor
kinderopvang kunnen zijn.
Vanochtend moest ik denken aan Riet van Beuzekom – van Vliet. Vraag me niet waarom, maar ineens was ze weer in mijn gedachten. Het is 1985 en ik werk als Hoofd Afdeling Muziek bij de Stichting Kunstzinnige Vorming Noord Limburg ’t Zunke te Venlo. De naam ’t Zunke was verzonnen door Anita Driessen, de secretaresse/ vriendin van de directeur Jan van Reen. De naam stond in schril contrast met waar wij ons sterk voor maakten: Kunstzinnige Vorming (toen nog met hoofdletters). Maar Jan van Reen had de naam doorgedrukt en hoewel niemand van het personeel (behalve Anita) enthousiast was van de naam, moesten we de telefoon opnemen met de woorden: 'U spreekt met Stichting ’t Zunke'. De simpelheid was kenmerkend voor het culturele leven van Venlo in die tijd. Als ik het officiële logo (hiernaast) bekijk, zie ik dat het woord 'amateur' door Jan van Reen verward werd met 'amateuristisch'.

Riet was lid van het bestuur van de Stichting en ik stond op goede voet met haar. Zij was begaan met de kunsten, in tegenstelling tot de overige bestuursleden onder voorzitterschap van de onsympathieke, maar in Venlo populaire regent Johan van Haren. Deze laatste verklaarde bij zijn afscheid in oktober 1985 in het Dagblad voor Noord-Limburg “… nadrukkelijk geen verstand van muziek te hebben, maar… wat belangrijker is… bestuurservaring.” Wat culturele bagage betreft had hij zijn evenknie in Jan van Reen gevonden. Ik vermoed dat de naam ’t Zunke bij de carnaval vierende regent meteen in de smaak viel.

Riet sprak veel met docenten en uitte haar zorgen over het gevolgde beleid ook tegenover Guus Smeets, de Inspecteur Kunstzinnige Vorming. Later zou Guus Smeets in een brief d.d. 8 juli 1985 aan het kantongerecht te Venlo schrijven: “Uit vele, soms misselijk makende voorvallen is mij bekend hoe de heer van Reen werkt en omgaat met zijn ondergeschikten. Een lijvig dossier laat daaromtrent geen misverstand bestaan. De muziekschool is sedert 1976 van 674 uur onderwijs per week teruggelopen tot 336 uur per week. Bestuurders lieten alles over aan één persoon en controleerden niet of nauwelijks.” In dezelfde brief schreef hij: “… het zoveelste slachtoffer van de gevaarlijke en intimiderende heer J. van Reen.” Hoogst ongebruikelijke taal voor een zo hoge ambtenaar. Zie hier de sfeer waarin velen met mij werkten.

Het was 26 april en ik had Riet aan de telefoon om een en ander door te spreken. Docenten hadden bij haar geklaagd over Jan van Reen en ze vroeg zich af of ik haar kon helpen. Riet zat in de studeerkamer van haar huis in Venlo en ik zat thuis in Tilburg, boven achter mijn bureau. Haar gezin was in de woonkamer en ze kon ongestoord met me praten. Nadat we een minuut of tien met elkaar gesproken hadden, stopte Riet midden in een zin. Ik hoorde door de telefoon een bonk en een naargeestig ademen. Ik riep een paar maal haar naam hard door de telefoon en voelde mijn hart in mijn keel bonzen; er kwam geen antwoord en het ademen werd kreunen. Ik wist niet wat te doen en rende naar beneden waar Kitty in de woonkamer aan het werk was. Ik kon Riets man niet bereiken omdat de telefoonlijn door haar bezet was. Het was een tijd waarin mobiele telefoons niet beschikbaar waren. Ten einde raad belde ik de alarmlijn van de politie en legde uit dat ik het vermoeden had dat er in Venlo iets vreselijks aan de hand was en dat ze er de ambulance naar toe moesten sturen. Mijn verhaal werd aanvankelijk niet geloofd, maar uiteindelijk na het nodige gesoebat zouden ze gaan kijken. Ze hebben aangebeld, haar man deed de deur open; ze vroegen of er iets met zijn vrouw aan de hand was. Hij wist niet anders dan dat ze aan het werk was. Riet was echter overleden en lag dood in haar studeerkamer. Ze hadden thuis niets van het voorval gemerkt.

Het kon daar in Venlo niet dramatischer aflopen voor mij en ik was blij dat ik in Boxmeer aan de slag kon als docent muziek aan het Elzendaalcollege. Ik zou het daar reuze naar mijn zin krijgen. Toch denk ik met regelmaat aan Riet en de manier waarop ze aan haar eind is gekomen. Een integere vrouw met hart voor de zaak en de juiste persoon op een verkeerde plaats. Later zou ik nog vele regenteske bestuurders en raden van toezicht meemaken. Iemand van een statuur als Riet van Beuzekom - van Vliet kwam ik daarin helaas zelden tegen. In 2005 ging de Stichting Kunstzinnige Vorming Noord Limburg failliet door een slecht functionerend bestuur. Dat ze het daar nog zo lang hebben kunnen volhouden, heeft mij altijd verbaasd.

Reacties

Populaire posts van deze blog

Nikkers en negers in kinderboekjes

Bij het opruimen van onze "rommel" kamer vond ik tussen mijn oude kinderboeken een typisch 60-er jaren boekje: Oki en Doki bij de nikkers door Henri Arnoldus (1919-2002) en Carel Willem (Carol) Voges (1925-2001). Het zijn de kinderboekjes waarmee mijn generatie is opgevoed en die mijn leeftijdgenoten bekend moeten voorkomen.

Nee, de negers slapen niet.
"Jammer, dat de blanke mensen niet op ons eiland komen, anders..."
"Anders aten we ze op!" roepen de negers, die rond de hut van het opperhoofd zitten. "Blanke mensen smaken fijn," zegt het opperhoofd. Hij likt zijn lippen eens af.

Het is het tijdperk van de Bimbo-box, die ik in mijn blog Achter de feiten aan al eens vermeldde. Het is om je wild voor te schamen. Het is pas 50 jaar geleden dat dit soort boekjes bon ton waren. Godfried Bomans (1913-1971) schreef De Avonturen van Pa Pinkelman en ook deze boekjes werden geïllustreerd door Carol Voges. Er was sprake van een mateloze onnozelheid, onwetendh…

Non-conformisme

Ik heb een zwak voor mensen die zich non-conformistisch opstellen. Zij geven onze wereld kleur en zorgen er telkens voor dat ons referentiekader wordt doorbroken, gewild of ongewild. Zo kan ik veel plezier beleven als product en functie door non-conformisten worden losgekoppeld. Bekende voorbeelden zijn natuurlijk Duchamp met zijn pissoir, zijn kruk met wiel of Picasso met zijn zadel en fietsstuur. De kunstenaar koppelt de onderdelen los van hun functie en er ontstaat een nieuwe realiteit waarbij het nieuwe beeld een andere betekenis krijgt. Het is maar hoe je naar de diverse onderdelen kunt kijken.

De kunstenaar is volgens mij niet op zoek naar nieuwe functies of nieuwe beelden. Hij gebruikt wat hij in zijn omgeving ziet. Picasso ging bijna associatief te werk. Ik heb thuis de DVD "Le Mystère Picasso" en daarin is te zien hoe Picasso van het een op het ander komt. Hij produceert omdat hij niet anders kan, het ligt in zijn aard opgesloten om met beelden bezig te zijn.

Nieuwe…

Omdenken, het overwegen meer dan waard

Omdenken is een andere manier om naar de werkelijkheid te kijken. We kunnen door omdenken anders tegen problemen aankijken. Dit omdenken is voortgekomen uit het besef dat wij zelf onderdeel van het probleem zijn. Problemen bestaan namelijk als wij het moeilijk vinden om het beeld van wat het zou moeten zijn los te laten, om open te staan voor wat is of zou kunnen zijn. Uitgangspunt bij omdenken is dat als we het gevoel hebben dat we steeds vaster in het probleem draaien als we op een bepaalde manier op de werkelijkheid drukken, we beter eens de andere kant op kunnen bewegen. Omdenken levert vaak verrassende inzichten op en is eigenlijk niet meer of minder dan het stoppen met het zogenaamde vastdenken.

Als je handelen baseert op iets wat je níet wilt (een probleem), is de kans groot dat je in een neerwaartse spiraal belandt. Je bent dan als het ware bezig aan het dweilen met de kraan open. Bovendien is er meestal sprake van het waterbed-effect: druk ergens op het waterbed en ergens and…