Doorgaan naar hoofdcontent

Meer dan de inhoud

Gisteren, op vaderdag, een boek dat ik had besteld bij BOL.com opgehaald bij AH aan de overkant van de straat: Peter Vos, Getekende brieven. Ik had een maand geleden een documentaire over hem op tv gezien en die had grote indruk op me gemaakt. Er werd een beeld geschetst van een getalenteerd en briljant tekenaar, die toch min of meer onaangepast door het leven ging. Er was sprake van een zekere tragiek die kunstenaars soms eigen is; het is dan ook maar de vraag of het zo fijn is om op de hoogste toppen van menselijke creativiteit te verkeren. Het leek me een boeiende persoonlijkheid, waarmee het lastig was om mee te leven. Zijn tekentalent ontroert me, telkens weer.

Wat Peter Vos bijzonder maakt is dat hij zijn brieven als ware kunstwerken vormgaf. De tekeningen maken een wezenlijk onderdeel uit van de brief en hadden een relatie met de inhoud. Ze waren niet bedoeld om uitgegeven te worden en ze zijn persoonlijk van karakter. Het heeft iets voyeuristisch om deze brieven die bedoeld zijn voor een ander te lezen. Dat gevoel heb ik ook als ik brieven van componisten of schrijvers lees. Aan de andere kant maak je kennis met een persoon van vlees en bloed; een kunstenaar tot in elke vezel van zijn wezen. Hier kunnen e-mails niet tegenop. Ik ontvang te vaak naar mijn zin e-mail waarin de "zakelijke" inhoud overheerst. Communicatie is meer dan overdragen van een inhoudelijke boodschap. Peter Vos begreep dat en dat maakt het boek zo bijzonder.

Destijds werkte bij het Centrum voor de Kunsten De Nieuwe Veste in Breda Ada Sytske Magdalena Fesevur (1950-2011) als secretaresse. Magdalena was van gegoede komaf, kwam uit Den Haag en haar moeder was de eerste vrouwelijke oogarts in Den Haag. Van huis uit was beleving van kunst bij hen essentieel. Ik heb hierover vele gesprekken met haar gehad. In het ouderlijk huis kon men een vloer en meubels van Rietveld aantreffen en stond de Steinway-vleugel prominent in de kamer. Haar moeder oefende uren voornamelijk Franse, Roemeense en Hongaarse pianomuziek. Bij Magdalena thuis ontvingen ze gasten als Francis Poulenc en Pierre Bernac. Magdalena wist me daar veel van te vertellen en liet me brieven zien die Poulenc aan haar had geschreven. De foto's met opdrachten en de brieven met kleine melodietjes waren het erfgoed van deze bijzondere vrouw, die als meisje in een exceptionele omgeving opgroeide. Het had voor mij iets bijzonders om aan de hand van deze foto's en brieven kennis te maken met Francis Poulenc, een componist die ik bewonder. De man kwam door zijn briefjes die hij aan de kleine Magdalena schreef erg dichtbij. Ik moet er niet aan denken dat er alleen maar e-mails van hem waren overgebleven.




Reacties

Populaire posts van deze blog

Nikkers en negers in kinderboekjes

Bij het opruimen van onze "rommel" kamer vond ik tussen mijn oude kinderboeken een typisch 60-er jaren boekje: Oki en Doki bij de nikkers door Henri Arnoldus (1919-2002) en Carel Willem (Carol) Voges (1925-2001). Het zijn de kinderboekjes waarmee mijn generatie is opgevoed en die mijn leeftijdgenoten bekend moeten voorkomen.

Nee, de negers slapen niet.
"Jammer, dat de blanke mensen niet op ons eiland komen, anders..."
"Anders aten we ze op!" roepen de negers, die rond de hut van het opperhoofd zitten. "Blanke mensen smaken fijn," zegt het opperhoofd. Hij likt zijn lippen eens af.

Het is het tijdperk van de Bimbo-box, die ik in mijn blog Achter de feiten aan al eens vermeldde. Het is om je wild voor te schamen. Het is pas 50 jaar geleden dat dit soort boekjes bon ton waren. Godfried Bomans (1913-1971) schreef De Avonturen van Pa Pinkelman en ook deze boekjes werden geïllustreerd door Carol Voges. Er was sprake van een mateloze onnozelheid, onwetendh…

Non-conformisme

Ik heb een zwak voor mensen die zich non-conformistisch opstellen. Zij geven onze wereld kleur en zorgen er telkens voor dat ons referentiekader wordt doorbroken, gewild of ongewild. Zo kan ik veel plezier beleven als product en functie door non-conformisten worden losgekoppeld. Bekende voorbeelden zijn natuurlijk Duchamp met zijn pissoir, zijn kruk met wiel of Picasso met zijn zadel en fietsstuur. De kunstenaar koppelt de onderdelen los van hun functie en er ontstaat een nieuwe realiteit waarbij het nieuwe beeld een andere betekenis krijgt. Het is maar hoe je naar de diverse onderdelen kunt kijken.

De kunstenaar is volgens mij niet op zoek naar nieuwe functies of nieuwe beelden. Hij gebruikt wat hij in zijn omgeving ziet. Picasso ging bijna associatief te werk. Ik heb thuis de DVD "Le Mystère Picasso" en daarin is te zien hoe Picasso van het een op het ander komt. Hij produceert omdat hij niet anders kan, het ligt in zijn aard opgesloten om met beelden bezig te zijn.

Nieuwe…

Omdenken, het overwegen meer dan waard

Omdenken is een andere manier om naar de werkelijkheid te kijken. We kunnen door omdenken anders tegen problemen aankijken. Dit omdenken is voortgekomen uit het besef dat wij zelf onderdeel van het probleem zijn. Problemen bestaan namelijk als wij het moeilijk vinden om het beeld van wat het zou moeten zijn los te laten, om open te staan voor wat is of zou kunnen zijn. Uitgangspunt bij omdenken is dat als we het gevoel hebben dat we steeds vaster in het probleem draaien als we op een bepaalde manier op de werkelijkheid drukken, we beter eens de andere kant op kunnen bewegen. Omdenken levert vaak verrassende inzichten op en is eigenlijk niet meer of minder dan het stoppen met het zogenaamde vastdenken.

Als je handelen baseert op iets wat je níet wilt (een probleem), is de kans groot dat je in een neerwaartse spiraal belandt. Je bent dan als het ware bezig aan het dweilen met de kraan open. Bovendien is er meestal sprake van het waterbed-effect: druk ergens op het waterbed en ergens and…