Doorgaan naar hoofdcontent

Meer dan de inhoud

Gisteren, op vaderdag, een boek dat ik had besteld bij BOL.com opgehaald bij AH aan de overkant van de straat: Peter Vos, Getekende brieven. Ik had een maand geleden een documentaire over hem op tv gezien en die had grote indruk op me gemaakt. Er werd een beeld geschetst van een getalenteerd en briljant tekenaar, die toch min of meer onaangepast door het leven ging. Er was sprake van een zekere tragiek die kunstenaars soms eigen is; het is dan ook maar de vraag of het zo fijn is om op de hoogste toppen van menselijke creativiteit te verkeren. Het leek me een boeiende persoonlijkheid, waarmee het lastig was om mee te leven. Zijn tekentalent ontroert me, telkens weer.

Wat Peter Vos bijzonder maakt is dat hij zijn brieven als ware kunstwerken vormgaf. De tekeningen maken een wezenlijk onderdeel uit van de brief en hadden een relatie met de inhoud. Ze waren niet bedoeld om uitgegeven te worden en ze zijn persoonlijk van karakter. Het heeft iets voyeuristisch om deze brieven die bedoeld zijn voor een ander te lezen. Dat gevoel heb ik ook als ik brieven van componisten of schrijvers lees. Aan de andere kant maak je kennis met een persoon van vlees en bloed; een kunstenaar tot in elke vezel van zijn wezen. Hier kunnen e-mails niet tegenop. Ik ontvang te vaak naar mijn zin e-mail waarin de "zakelijke" inhoud overheerst. Communicatie is meer dan overdragen van een inhoudelijke boodschap. Peter Vos begreep dat en dat maakt het boek zo bijzonder.

Destijds werkte bij het Centrum voor de Kunsten De Nieuwe Veste in Breda Ada Sytske Magdalena Fesevur (1950-2011) als secretaresse. Magdalena was van gegoede komaf, kwam uit Den Haag en haar moeder was de eerste vrouwelijke oogarts in Den Haag. Van huis uit was beleving van kunst bij hen essentieel. Ik heb hierover vele gesprekken met haar gehad. In het ouderlijk huis kon men een vloer en meubels van Rietveld aantreffen en stond de Steinway-vleugel prominent in de kamer. Haar moeder oefende uren voornamelijk Franse, Roemeense en Hongaarse pianomuziek. Bij Magdalena thuis ontvingen ze gasten als Francis Poulenc en Pierre Bernac. Magdalena wist me daar veel van te vertellen en liet me brieven zien die Poulenc aan haar had geschreven. De foto's met opdrachten en de brieven met kleine melodietjes waren het erfgoed van deze bijzondere vrouw, die als meisje in een exceptionele omgeving opgroeide. Het had voor mij iets bijzonders om aan de hand van deze foto's en brieven kennis te maken met Francis Poulenc, een componist die ik bewonder. De man kwam door zijn briefjes die hij aan de kleine Magdalena schreef erg dichtbij. Ik moet er niet aan denken dat er alleen maar e-mails van hem waren overgebleven.




Reacties

Populaire posts van deze blog

Nikkers en negers in kinderboekjes

Bij het opruimen van onze "rommel" kamer vond ik tussen mijn oude kinderboeken een typisch 60-er jaren boekje: Oki en Doki bij de nikkers door Henri Arnoldus (1919-2002) en Carel Willem (Carol) Voges (1925-2001). Het zijn de kinderboekjes waarmee mijn generatie is opgevoed en die mijn leeftijdgenoten bekend moeten voorkomen.

Nee, de negers slapen niet.
"Jammer, dat de blanke mensen niet op ons eiland komen, anders..."
"Anders aten we ze op!" roepen de negers, die rond de hut van het opperhoofd zitten. "Blanke mensen smaken fijn," zegt het opperhoofd. Hij likt zijn lippen eens af.

Het is het tijdperk van de Bimbo-box, die ik in mijn blog Achter de feiten aan al eens vermeldde. Het is om je wild voor te schamen. Het is pas 50 jaar geleden dat dit soort boekjes bon ton waren. Godfried Bomans (1913-1971) schreef De Avonturen van Pa Pinkelman en ook deze boekjes werden geïllustreerd door Carol Voges. Er was sprake van een mateloze onnozelheid, onwetendh…

Speelt mijn linde, zingt de nachtegaal.

Gisteren waren de kinderen met de kleinkinderen op bezoek. Het was mooi weer en het is dan fijn om met zijn allen bijeen te zijn. De kleinkinderen claimen al onze aandacht; de jongsten, Floris en Reinout, omdat ze zo jong zijn en nog verzorging behoeven, Olivia omdat ze als driejarige de wereld aan het verkennen is. Elke leeftijd heeft zijn charme, maar de wereld van een driejarige vind ik wel erg boeiend om als bompa mee te mogen maken.

De taalontwikkeling van de driejarige Olivia gaat met sprongen vooruit. Ze spreekt in hele zinnen, vraagt voortdurend 'Waarom?' en je merkt aan alles dat zo'n kind de wereld aan het ontdekken is. Het kind heeft oog voor zaken waar wij als volwassenen allang blasé aan voorbijgaan. De aanwezigheid van een driejarige in je omgeving maakt dat je zelf de wereld ook weer met andere ogen beziet. De sprookjesachtige wereld van plant en dier, mens en omgeving, openbaren zich in alle luister aan wie er oog voor heeft. Olivia helpt mij de wereld weer …

God bestaat, Hij woont in Brussel.

Gisteravond heb ik een prachtige film bekeken: Le Tout Nouveau Testament, een film van schrijver Thomas Gunzig en cineast Jaco Van Dormael. God bestaat in deze film en Hij bewoont samen met Zijn vrouw en Zijn dochter Ea (verwijzing naar de Evangelische Alliantie?) een bedompt appartement zonder deuren naar de buitenwereld in een hoge flat in Brussel. Deze tirannieke en verknipte persoonlijkheid in zijn badjas terroriseert Zijn gezin en sluit zich op in Zijn geheime werkkamer waar hij op Zijn computer met sadistisch genoegen en uit verveling wetten uitschrijft die de mensheid moeten kwellen met allerlei groot en klein leed. Hij is anders dan Zijn weggelopen zoon J.C., die het volgens Hem te bont heeft gemaakt en naar Gods zeggen maar wat geïmproviseerd heeft. Zijn vrouw laat alles gedwee over zich heen gaan en Zijn dochter Ea komt voor de mensen op; zij hackt Zijn computer, maakt aan alle mensen via SMS hun sterfdatum bekend en loopt weg van huis. Zij daalt via een tunnel in de wasmach…