Doorgaan naar hoofdcontent

Meer dan de inhoud

Gisteren, op vaderdag, een boek dat ik had besteld bij BOL.com opgehaald bij AH aan de overkant van de straat: Peter Vos, Getekende brieven. Ik had een maand geleden een documentaire over hem op tv gezien en die had grote indruk op me gemaakt. Er werd een beeld geschetst van een getalenteerd en briljant tekenaar, die toch min of meer onaangepast door het leven ging. Er was sprake van een zekere tragiek die kunstenaars soms eigen is; het is dan ook maar de vraag of het zo fijn is om op de hoogste toppen van menselijke creativiteit te verkeren. Het leek me een boeiende persoonlijkheid, waarmee het lastig was om mee te leven. Zijn tekentalent ontroert me, telkens weer.

Wat Peter Vos bijzonder maakt is dat hij zijn brieven als ware kunstwerken vormgaf. De tekeningen maken een wezenlijk onderdeel uit van de brief en hadden een relatie met de inhoud. Ze waren niet bedoeld om uitgegeven te worden en ze zijn persoonlijk van karakter. Het heeft iets voyeuristisch om deze brieven die bedoeld zijn voor een ander te lezen. Dat gevoel heb ik ook als ik brieven van componisten of schrijvers lees. Aan de andere kant maak je kennis met een persoon van vlees en bloed; een kunstenaar tot in elke vezel van zijn wezen. Hier kunnen e-mails niet tegenop. Ik ontvang te vaak naar mijn zin e-mail waarin de "zakelijke" inhoud overheerst. Communicatie is meer dan overdragen van een inhoudelijke boodschap. Peter Vos begreep dat en dat maakt het boek zo bijzonder.

Destijds werkte bij het Centrum voor de Kunsten De Nieuwe Veste in Breda Ada Sytske Magdalena Fesevur (1950-2011) als secretaresse. Magdalena was van gegoede komaf, kwam uit Den Haag en haar moeder was de eerste vrouwelijke oogarts in Den Haag. Van huis uit was beleving van kunst bij hen essentieel. Ik heb hierover vele gesprekken met haar gehad. In het ouderlijk huis kon men een vloer en meubels van Rietveld aantreffen en stond de Steinway-vleugel prominent in de kamer. Haar moeder oefende uren voornamelijk Franse, Roemeense en Hongaarse pianomuziek. Bij Magdalena thuis ontvingen ze gasten als Francis Poulenc en Pierre Bernac. Magdalena wist me daar veel van te vertellen en liet me brieven zien die Poulenc aan haar had geschreven. De foto's met opdrachten en de brieven met kleine melodietjes waren het erfgoed van deze bijzondere vrouw, die als meisje in een exceptionele omgeving opgroeide. Het had voor mij iets bijzonders om aan de hand van deze foto's en brieven kennis te maken met Francis Poulenc, een componist die ik bewonder. De man kwam door zijn briefjes die hij aan de kleine Magdalena schreef erg dichtbij. Ik moet er niet aan denken dat er alleen maar e-mails van hem waren overgebleven.




Reacties

Populaire posts van deze blog

Nikkers en negers in kinderboekjes

Bij het opruimen van onze "rommel" kamer vond ik tussen mijn oude kinderboeken een typisch 60-er jaren boekje: Oki en Doki bij de nikkers door Henri Arnoldus (1919-2002) en Carel Willem (Carol) Voges (1925-2001). Het zijn de kinderboekjes waarmee mijn generatie is opgevoed en die mijn leeftijdgenoten bekend moeten voorkomen.

Nee, de negers slapen niet.
"Jammer, dat de blanke mensen niet op ons eiland komen, anders..."
"Anders aten we ze op!" roepen de negers, die rond de hut van het opperhoofd zitten. "Blanke mensen smaken fijn," zegt het opperhoofd. Hij likt zijn lippen eens af.

Het is het tijdperk van de Bimbo-box, die ik in mijn blog Achter de feiten aan al eens vermeldde. Het is om je wild voor te schamen. Het is pas 50 jaar geleden dat dit soort boekjes bon ton waren. Godfried Bomans (1913-1971) schreef De Avonturen van Pa Pinkelman en ook deze boekjes werden geïllustreerd door Carol Voges. Er was sprake van een mateloze onnozelheid, onwetendh…

In memoriam Jan Jansen

Ik ontving eergisteren het bericht dat dirigent Jan Jansen afgelopen zaterdag 24 mei 2014 op 90-jarige leeftijd is overleden. Van Rose-Rie, zijn dochter die bij mij in het Zuid-Nederlands Kamerkoor zingt, had ik vorige week al gehoord dat het niet goed ging met hem. Toch kwam het bericht van het overlijden onverwacht voor me.

Jan Jansen was een begrip in Tilburg toen ik als 18-jarige jongeman aan het conservatorium kwam studeren. Mijn vrouw Kitty en haar moeder Trudy zongen bij Jan in zijn koren en hij was ook leraar aan het Paulus Lyceum waar Kitty van hem muziekles kreeg. Ik zou hem veel later opvolgen als muziekdocent aan die school. Jan was meer dirigent dan muziekdocent en hij werd geroemd om zijn initiatieven, zijn humor en vakmanschap. Ik keek op tegen Jan en ik heb destijds geen contact met hem (durven) zoeken ondanks het feit dat wij niet ver van elkaar woonden. Daar heb ik wel spijt van maar gedane zaken nemen geen keer. Vorig jaar heb ik hem opgezocht en we hadden een aller…

Ik had een droom (2)

Vannacht trof ik Dante op de stadsmuur van het Italiaanse plaatsje Lucca. Dante stelde me voor om samen het glas te heffen aan het pleintje waar het standbeeld van Puccini is geplaatst. Weldra zaten we in de stralende zon met een glas rode wijn in onze hand.

Dante:
Zullen we ons gesprek van gisteren voortzetten?

Ik:
Fijn, ik verheug me erop en ik ben zeer vereerd dat je na gisteren nog met me wilt praten.

Dante:
Natuurlijk! We hebben het gehad over het Heelal en over het multiversum. Ik moest erover denken, het is zo anders dan ik gewend ben om er tegenaan te kijken.

Ik:
Daar kan ik me alles bij voorstellen. Maar of je er op jouw manier over nadenkt, of op de manier van Hawking en Mlodinov, het blijft uiteindelijk ons bevattingsvermogen te boven gaan. En het model dat jij hanteert, heeft als grote voordeel dat ik het enigszins wél kan begrijpen.

Dante:
Dat bedoelde ik gisternacht ook te zeggen met mijn opmerking dat Hawking en Mlodinov het ook niet 'weten'.

Ik:
Dat begreep ik al en ik moe…