Doorgaan naar hoofdcontent

Ik had een droom (3)

Dante verontschuldigde zich meteen aan het begin van onze derde ontmoeting. Hij gaf aan dat hij de gesprekken op prijs stelde, maar dat hij weer verder moest trekken. Dante verkeerde in de veronderstelling dat ik mijn zoektocht naar het wezen van wat is wel zonder zijn directe hulp zou kunnen voltooien. Hoe kon ik anders dan blij zijn met de aandacht die me tot nu toe al ten deel was gevallen. Dit was voor mij de gelegenheid bij uitstek om hem nog enkele prangende vragen te stellen.

Ik:
Natuurlijk heb ik er begrip voor dat je verder moet gaan. Ik ben al blij met het feit dat je mij zo uitgebreid te woord hebt willen staan.

Dante:
Het genoegen was geheel aan mijn kant. Het is altijd fijn om iemand te treffen die interesse heeft voor je denkbeelden.

Ik:
Toch heb ik enkele vragen die ik je nog zou willen stellen.

Dante:
Ga je gang. Ik hoop dat ik je vooruit kan helpen.

Ik:
In je jeugd zijn je moeder en je vader al vroeg overleden. In hoeverre heeft dit een rol gespeeld in je leven en werk?

Dante:
Een interessante vraag! In mijn tijd hoorde de dood bij het leven. Dat is natuurlijk in jouw tijd niet anders, maar de vanzelfsprekendheid waarmee wij uiteindelijk kans maakten op een plaats in het empyreum van God is voor jullie minder evident. Eeuwig leven was meer dan alleen maar een optie voor ons. Wij hadden steun aan ons geloof en iedereen in onze omgeving was overtuigd van de waarheid zoals de kerkvaders ons die leerden. Bij een goed leven gold een beter-niet-aards-leven als beloning voor goed gedrag.

Ik:
Ik kan me voorstellen dat deze wetenschap tot steun kan zijn in moeilijke omstandigheden. Maar in onze tijd is geloven minder vanzelfsprekend. Maar hoe gingen jullie met de dood om?

Dante:
De dood was onderdeel van het leven, zoals ik zojuist al zei. De acties van Vrouwe Fortuna, die ook nu nog een flinke vinger in de pap heeft, werden meer geaccepteerd dan nu het geval is. Ik heb de indruk dat jullie in de westerse wereld vinden dat je overal recht op hebt. Het was voor ons eenvoudiger om haar rol te accepteren omdat het ingebed was in een sluitend theologisch en filosofisch idee waarin de cyclische tijd waarin wij leven naadloos overging in die van de eeuwigheid, waarbij God als scheppende macht de liefde centraal stelde.

Ik:
Jullie wisten je in goede handen bij het inruilen van het tijdelijke voor het eeuwige leven, met de dood als scharnierpunt tussen die beide werelden?!

Dante:
In wezen komt het daar wel op neer.

Ik:
En je had er een rotsvast geloof in dat je de overledenen weer tegen zou kunnen komen in het hiernamaals?

Dante:
Dat is toch een prachtige gedachte?!

Ik:
Je doet nu of je een keuze hebt om te geloven...

Dante:
Ik had geen keuze. In mijn tijd was geloven een onbetwistbaar onderdeel van het leven, de realiteit van alledag. Ik benijd jullie niet met je keuzevrijheid om wel of niet te geloven, met al je vragen die daaruit voortvloeien en waarop je waarschijnlijk nooit een sluitend antwoord zult vinden. Het alternatief voor geloven is om niet te geloven. Ieder van jullie zal zelf zin aan het leven moeten geven. In dat opzicht had ik het eenvoudiger. Als ik het op een afstandje bekijk, zie ik dat het jullie niet gemakkelijk afgaat.
Ik ben dood en heb jullie mijn werk nagelaten. Op deze manier leef ik na mijn dood nog voort, zelfs hier op aarde in jullie dromen. Ik moet weer verder en laat je nu achter, in de wetenschap dat over dit alles het laatste woord nog niet is gezegd. Het ga je goed, reiziger!

En weg was hij... Ik werd met een schok wakker. Daar lag ik dan, beteuterd en met al mijn vele onbeantwoorde vragen. De persoon waarop ik mijn hoop had gevestigd, had medelijden met mijn keuzevrijheden die ik als verworvenheden koesterde.
Mijn moeder stierf met een beeldje van de Heilige Rita in haar handen; in de vaste overtuiging dat ze haar echtgenoot Wouth na haar dood weer zou tegenkomen, zoals Dante wist dat hij zijn Beatrice en anderen ook weer zou ontmoeten...
Dante had gelijk; opgevoed in een verzuilde omgeving en nu levend in een maatschappij waarin kerk en kerkelijk geloven niet meer zo prominent verweven zijn met het dagelijkse leven, ben ik zelf verantwoordelijk voor de zingeving van mijn leven. Ik zal mijn eigen keuzen moeten maken en weet niet of ik daarbij te benijden ben.

Reacties

Populaire posts van deze blog

Nikkers en negers in kinderboekjes

Bij het opruimen van onze "rommel" kamer vond ik tussen mijn oude kinderboeken een typisch 60-er jaren boekje: Oki en Doki bij de nikkers door Henri Arnoldus (1919-2002) en Carel Willem (Carol) Voges (1925-2001). Het zijn de kinderboekjes waarmee mijn generatie is opgevoed en die mijn leeftijdgenoten bekend moeten voorkomen.

Nee, de negers slapen niet.
"Jammer, dat de blanke mensen niet op ons eiland komen, anders..."
"Anders aten we ze op!" roepen de negers, die rond de hut van het opperhoofd zitten. "Blanke mensen smaken fijn," zegt het opperhoofd. Hij likt zijn lippen eens af.

Het is het tijdperk van de Bimbo-box, die ik in mijn blog Achter de feiten aan al eens vermeldde. Het is om je wild voor te schamen. Het is pas 50 jaar geleden dat dit soort boekjes bon ton waren. Godfried Bomans (1913-1971) schreef De Avonturen van Pa Pinkelman en ook deze boekjes werden geïllustreerd door Carol Voges. Er was sprake van een mateloze onnozelheid, onwetendh…

Non-conformisme

Ik heb een zwak voor mensen die zich non-conformistisch opstellen. Zij geven onze wereld kleur en zorgen er telkens voor dat ons referentiekader wordt doorbroken, gewild of ongewild. Zo kan ik veel plezier beleven als product en functie door non-conformisten worden losgekoppeld. Bekende voorbeelden zijn natuurlijk Duchamp met zijn pissoir, zijn kruk met wiel of Picasso met zijn zadel en fietsstuur. De kunstenaar koppelt de onderdelen los van hun functie en er ontstaat een nieuwe realiteit waarbij het nieuwe beeld een andere betekenis krijgt. Het is maar hoe je naar de diverse onderdelen kunt kijken.

De kunstenaar is volgens mij niet op zoek naar nieuwe functies of nieuwe beelden. Hij gebruikt wat hij in zijn omgeving ziet. Picasso ging bijna associatief te werk. Ik heb thuis de DVD "Le Mystère Picasso" en daarin is te zien hoe Picasso van het een op het ander komt. Hij produceert omdat hij niet anders kan, het ligt in zijn aard opgesloten om met beelden bezig te zijn.

Nieuwe…

Omdenken, het overwegen meer dan waard

Omdenken is een andere manier om naar de werkelijkheid te kijken. We kunnen door omdenken anders tegen problemen aankijken. Dit omdenken is voortgekomen uit het besef dat wij zelf onderdeel van het probleem zijn. Problemen bestaan namelijk als wij het moeilijk vinden om het beeld van wat het zou moeten zijn los te laten, om open te staan voor wat is of zou kunnen zijn. Uitgangspunt bij omdenken is dat als we het gevoel hebben dat we steeds vaster in het probleem draaien als we op een bepaalde manier op de werkelijkheid drukken, we beter eens de andere kant op kunnen bewegen. Omdenken levert vaak verrassende inzichten op en is eigenlijk niet meer of minder dan het stoppen met het zogenaamde vastdenken.

Als je handelen baseert op iets wat je níet wilt (een probleem), is de kans groot dat je in een neerwaartse spiraal belandt. Je bent dan als het ware bezig aan het dweilen met de kraan open. Bovendien is er meestal sprake van het waterbed-effect: druk ergens op het waterbed en ergens and…