Doorgaan naar hoofdcontent

Tijd van leven

Omnis mundi creatura
quasi liber et pictura
nobis est in speculum,
nostrae vitae, nostrae sortis,
nostri status, nostrae mortis
fidele signaculum.

(Alanus ab Insulis, ca. 1125-1203)

Ieder schepsel, ieder wezen
is als een prentenboek te lezen
en houdt ons een spiegel voor:
ons bestaan en ons verscheiden,
onze vreugde en ons lijden
geeft het ons in telkens door.

(Vertaling: Willem Wilmink)
 

Het is een hele poos geleden dat ik een blog heb geschreven. De reden daartoe is tamelijk fundamenteel. Ik heb de laatste maanden veel filosofische boeken gelezen met betrekking tot zingeving van het bestaan. Hoewel dit een goed onderwerp is om in een blog over te schrijven, had ik het gevoel dat ik dieper na moest denken over wat me drijft en wat me betekenis geeft bij alles wat ik doe. De boeken die me in deze afgelopen periode nieuwe inzichten hebben gegeven zijn boeken van Etienne Vermeersch, Carlo Rovelli en Jos Kessels. Het hadden net zo goed andere boeken kunnen zijn, maar deze schrijvers kwamen op mijn pad. Een pad dat ik mijn hele leven al bewandel en per definitie doodlopend is.

Mijn insteek is steeds hetzelfde gebleven en door de boeken eerder versterkt dan afgezwakt: ik wil positief en gemotiveerd in het leven staan waarbij empathie met de medemens een belangrijke plaats inneemt. Het leven is in mijn visie volstrekt zinloos, maar die conclusie maakt niet dat ik geen betekenis aan mijn leven weet te geven. Ik heb het leven lief en ervaar liefde en vriendschap in de persoonlijke contacten met de ander. Het leven is goed voor mij en ik realiseer me ter dege dat de fortuinlijke omstandigheden waaronder ik in deze tijd in West-Europa geboren ben, in hoge mate mijn Zijn bepalen. Het is geen verdienste dat ik juist in deze tijd en op deze plaats ter wereld ben gekomen. Het stemt tot bescheidenheid als je hier bij stil staat.

Epicurus schreef lang geleden: “Voor wie genoeg te weinig is, is niets genoeg.” En Rabindranath Tagore schreeft in die voetsporen: “De mens moet voelen, dat wat hij bezit, oneindig meer is, dan wat hij kan wensen en vatten, en dan alleen kan hij gelukkig zijn.” Ik ben niet aan het onthechten, hoewel ik het huis waarin we wonen aan het opruimen ben, maar ik begrijp op mijn leeftijd beter wat ik (nog) wil en ik richt mijn leven daarop in. Ik ben niet egoïstischer aan het worden, juist niet, maar ik richt me wel op datgene wat ik de moeite waard vind. Tijd, wat dat dan ook moge zijn, is kostbaarder als je 62 jaar bent dan in je adolescentie… Tagore zei ook: “De vlinder telt geen maanden maar momenten en heeft daardoor tijd genoeg.” Deze gedachte maakt de cirkel weer rond; de leeftijd lijkt er niet toe te doen en het leven volstrekt zinloos maar niet zonder betekenis. Die betekenis moet je er zelf aan geven en is te vinden in het moment zelf, hoewel het Nu niet bestaat en je met Rovelli de vraag kunt stellen wat tijd eigenlijk is.

Reacties

Populaire posts van deze blog

Nikkers en negers in kinderboekjes

Bij het opruimen van onze "rommel" kamer vond ik tussen mijn oude kinderboeken een typisch 60-er jaren boekje: Oki en Doki bij de nikkers door Henri Arnoldus (1919-2002) en Carel Willem (Carol) Voges (1925-2001). Het zijn de kinderboekjes waarmee mijn generatie is opgevoed en die mijn leeftijdgenoten bekend moeten voorkomen.

Nee, de negers slapen niet.
"Jammer, dat de blanke mensen niet op ons eiland komen, anders..."
"Anders aten we ze op!" roepen de negers, die rond de hut van het opperhoofd zitten. "Blanke mensen smaken fijn," zegt het opperhoofd. Hij likt zijn lippen eens af.

Het is het tijdperk van de Bimbo-box, die ik in mijn blog Achter de feiten aan al eens vermeldde. Het is om je wild voor te schamen. Het is pas 50 jaar geleden dat dit soort boekjes bon ton waren. Godfried Bomans (1913-1971) schreef De Avonturen van Pa Pinkelman en ook deze boekjes werden geïllustreerd door Carol Voges. Er was sprake van een mateloze onnozelheid, onwetendh…

Ik had een droom (2)

Vannacht trof ik Dante op de stadsmuur van het Italiaanse plaatsje Lucca. Dante stelde me voor om samen het glas te heffen aan het pleintje waar het standbeeld van Puccini is geplaatst. Weldra zaten we in de stralende zon met een glas rode wijn in onze hand.

Dante:
Zullen we ons gesprek van gisteren voortzetten?

Ik:
Fijn, ik verheug me erop en ik ben zeer vereerd dat je na gisteren nog met me wilt praten.

Dante:
Natuurlijk! We hebben het gehad over het Heelal en over het multiversum. Ik moest erover denken, het is zo anders dan ik gewend ben om er tegenaan te kijken.

Ik:
Daar kan ik me alles bij voorstellen. Maar of je er op jouw manier over nadenkt, of op de manier van Hawking en Mlodinov, het blijft uiteindelijk ons bevattingsvermogen te boven gaan. En het model dat jij hanteert, heeft als grote voordeel dat ik het enigszins wél kan begrijpen.

Dante:
Dat bedoelde ik gisternacht ook te zeggen met mijn opmerking dat Hawking en Mlodinov het ook niet 'weten'.

Ik:
Dat begreep ik al en ik moe…

In memoriam Jan Jansen

Ik ontving eergisteren het bericht dat dirigent Jan Jansen afgelopen zaterdag 24 mei 2014 op 90-jarige leeftijd is overleden. Van Rose-Rie, zijn dochter die bij mij in het Zuid-Nederlands Kamerkoor zingt, had ik vorige week al gehoord dat het niet goed ging met hem. Toch kwam het bericht van het overlijden onverwacht voor me.

Jan Jansen was een begrip in Tilburg toen ik als 18-jarige jongeman aan het conservatorium kwam studeren. Mijn vrouw Kitty en haar moeder Trudy zongen bij Jan in zijn koren en hij was ook leraar aan het Paulus Lyceum waar Kitty van hem muziekles kreeg. Ik zou hem veel later opvolgen als muziekdocent aan die school. Jan was meer dirigent dan muziekdocent en hij werd geroemd om zijn initiatieven, zijn humor en vakmanschap. Ik keek op tegen Jan en ik heb destijds geen contact met hem (durven) zoeken ondanks het feit dat wij niet ver van elkaar woonden. Daar heb ik wel spijt van maar gedane zaken nemen geen keer. Vorig jaar heb ik hem opgezocht en we hadden een aller…